Goudappels met peren op de rotonde
Verkeersveiligheid als argument – of als alibi?
De Katwijkse lokale partij DURF zegt zich de komende jaren vol te willen inzetten om de huidige voorrangssituatie op rotondes te behouden. Althans, als de partij in maart wordt herkozen. Wethouder Sonny Spek verwijst daarbij naar een onderzoek van verkeersadviesbureau Goudappel, waaruit zou blijken dat de rotondes in Leiden de onveiligste van Nederland zijn – en daar hebben fietsers voorrang. Maar Leiden is Katwijk niet.
Leiden is een compacte stad met veel fietsers, e-bikes en intensief gemengd verkeer op relatief kleine rotondes. Dat leidt tot drukke en complexe verkeerssituaties, waarin automobilisten en fietsers elkaar voortdurend kruisen. De hogere ongevalscijfers zijn daar het gevolg van een samenloop van factoren: grote verkeersdrukte, onoverzichtelijke of wisselende ontwerpen, beperkte zichtlijnen en hogere fietssnelheden. Het probleem zit dus niet eenduidig in de voorrang zelf. DURF vergelijkt hier kortom goudappels met peren.
Voorrang op alle rotondes
In Alphen aan den Rijn waait de wind opvallend genoeg uit een heel andere hoek. Daar pleit de Fietsersbond juist voor voorrang voor fietsers op álle rotondes. Die oproep wordt nota bene ondersteund door datzelfde adviesbureau Goudappel. De verkeersveiligheid in Alphen scoort landelijk matig en kent meerdere risicovolle rotondes. Opmerkelijk genoeg blijft het hierover stil bij DURF.
De stelling dat fietsers met voorrang op rotondes per definitie minder veilig zijn, wordt bovendien niet eenduidig door onderzoek ondersteund. Verkeersveiligheid draait vooral om heldere regels, een logische inrichting en lagere snelheden – niet om het simpelweg omdraaien van voorrangsregels. In Nederland heeft ongeveer 70 procent van de rotondes binnen de bebouwde kom met vrij liggende fietspaden voorrang voor fietsers. Dat is veelzeggend.
Ook in Katwijk zijn de bestaande rotondes ooit aangelegd met de bedoeling om fietsers voorrang te geven. Volgens de fietsersbonden is het juist gevaarlijk om af te wijken van de regionale lijn. Katwijk is hier dus een buitenbeentje. Waarom? Geen idee. Misschien omdat het kan. Feit is wel dat de gemeente zo’n 2 miljoen euro aan overheidssubsidie liet liggen. Voor dat bedrag had men grotendeels kunnen volstaan met het aanpassen van de voorrangsregels. Een gemiste kans.
Geld verdampt
Wat vooral steekt, zijn de weinig steekhoudende argumenten waarmee de huidige coalitie haar besluiten rechtvaardigt, zeker waar het verkeersveiligheid betreft. Voor het geld dat is verdampt aan de fietsstroken op de Boulevard hadden lokale kerken, naast een warme jas, tweehonderd kansarme kinderen volledig in het nieuw kunnen steken, inclusief een paar nette schoenen.
De logica ontbreekt. Wat resteert zijn vermoedens van verborgen agenda’s, gebrek aan visie, onkunde – of een ongelukkige combinatie daarvan. Maar wie het precies weet, mag het zeggen.