De prijs van mededogen

Ed Knegtel 24 dec 2025, 

In zijn zeer gebrekkige Engels maakte hij duidelijk dat hij 20 was. Hij zag er topfit uit en dat moest ook wel getuige de drie enorme (denk: formaat ouderwetse telefooncel) plastic zakken die hij op en achter zijn fiets meetorste.

Zakken met statiegeld, om van te leven. Je ziet wel eens van die foto’s uit de derde wereld waar iemand op een fiets zoveel vervoert, zo breed en zo hoog, dat je denkt: ‘Hoe kan het?’ Denk bij deze Oekraïense statiegeld-ondernemer ‘maal twee’.
Het was vlakbij ons huis, ik vroeg hem even te wachten – ik had flesjes en blikjes voor hem.
Scheelde mij weer een fietstocht van tien minuten naar de bierjuwelier; de helft ervan kun je bij de gewone super niet kwijt. In de acht stappen naar huis bedacht ik:

Craft beer

‘Allemaal dure craft biertjes en die jongen krijgt het afval.’ Hij was er blij mee en ik begon een kort gesprek. Dat ik in 2005 in zijn prachtige land ben geweest, lang voordat de Russen het kapotschoten. Ik begreep uit zijn heldere Oekraïens en elf woorden Engels dat ze daar nu 18-jarige jongens naar het front sturen. Dat hij net op tijd via Slowakije ontsnapt is.

Hoe overleeft zo’n jongen hier? Zonder papieren – weinig toekomstperspectief. Hij had duidelijk geen drugs- of alcoholprobleem en ook tussen de oren leek hij mij in orde. Maar wel: ver verwijderd van familie en vrienden leven van afval, van het openscheuren van vuilniszakken. Rond de feestdagen, niet wetende of je geliefden veilig zijn. Wat dat allemaal met je doet zal later voor een grote groep vluchtelingen pas écht blijken. Deze knul was misschien een succesvolle student, een beginnend ondernemer. Ik besloot ook even in mijn portemonnee te gaan kijken. Weer thuis, achter de voordeur, in de trapkast vond ik alleen een briefje van 20.

Niet overdenken

Oei, da’s wel veel.
Terwijl ik daar stond te dimdammen, is de jongen door de vuilnismannen, vloekend over verruïneerde vuilniszakken, weggestuurd. Zonder mijn geld.

Ik ben een lul – en de meesten van jullie ook.

Reacties