Pleidooi: vervang gemeentepolis voor tegemoetkoming eigen risico

Niels Aussems 1 dec 2025

Het is tijd voor een fundamentele herziening van hoe wij onze kwetsbaarste burgers toegang geven tot de noodzakelijke zorg. De huidige gemeentepolis, ooit bedoeld als vangnet, is verworden tot een onrechtvaardige en ingewikkelde bureaucratische hindernis.

De roep van zorgverzekeraars zoals Menzis om het verplichte eigen risico voor mensen met de laagste inkomens te schrappen, is een terechte en morele eis. De overheid moet deze oproep honoreren door de versnipperde gemeentepolis te vervangen door één landelijke regeling voor de tegemoetkoming van het eigen risico.

De kern van het probleem is dat de gemeentepolis faalt in haar primaire doel. Mensen die alleen het verplichte eigen risico van 385 euro niet kunnen betalen, worden gedwongen een veel te duur en overbodig aanvullend verzekeringspakket te kopen. Dit komt doordat een verzekering die uitsluitend het eigen risico dekt, simpelweg niet bestaat in de huidige constructie. Dit is gedwongen oververzekering. Men betaalt onnodig voor luxe fysiotherapie of brillen die zij niet nodig hebben, terwijl zij alleen de drempel voor de basiszorg weggenomen willen zien.

Zorgmijding

Uit onderzoeken is gebleken dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) namens de gemeenten bewust heeft geweigerd een tegemoetkoming in het eigen risico aan te bieden. Dit is een beleidsmatige keuze die direct leidt tot zorgmijding en de opbouw van schulden bij de allerarmsten. Hoewel het Centraal Planbureau (CPB) het jaar daarop al concludeerde dat het eigen risico voor deze groep te betwisten is, wordt dit advies structureel genegeerd.

Daarbij komt dat de regelingen per gemeente enorm verschillen. De toegang tot goede zorg en financiële steun is daardoor afhankelijk van de postcode; een onaanvaardbare loterij van solidariteit.

Inkomensgrens

Om dit te doorbreken, moet de overheid een landelijke Compensatie Eigen Risico (CER) instellen. Dit garandeert dat de noodzakelijke basiszorg voor iedereen toegankelijk is. Deze regeling moet ruimhartig zijn en een inkomensgrens hanteren die tot ongeveer 30 procent boven de bijstandsnorm reikt. Dit zorgt ervoor dat ook de werkende armen niet buiten de boot vallen.

Bovendien is het cruciaal om de oneerlijke vermogenstoets op de auto af te schaffen. Voor veel mensen is een auto geen luxe, maar een noodzaak om naar werk of het ziekenhuis te reizen. Het bezit van een noodzakelijk vervoermiddel mag de toegang tot essentiële zorgcompensatie niet blokkeren.

Het is tijd om de regie terug te nemen en te zorgen voor een eerlijke en uniforme bescherming. De gemeentepolis is een lappendeken; een landelijke compensatie is de enige manier om echte, financiële drempels voor onze kwetsbaarste burgers weg te nemen.

Reacties