Geert Wilders, stilte rond een schreeuw

Er is iets vreemds aan de hand in Nederland. Je kunt het voelen in de talkshows, proeven in de krantenkoppen en horen in de Kamergangen waar woorden doorgaans echoën. Het is de stilte.

Niet zomaar stilte, maar een soort beleefde doofheid: het collectieve talent om iemand te negeren zonder met de ogen te knipperen.

En midden in die stilte staat Geert Wilders met meer stemmen achter zich dan ooit, alsof een half land hem een megafoon in de hand heeft gedrukt maar zodra hij wil spreken, lijkt die megafoon gevuld met bubbeltjesfolie. Men hoort het kraken, maar niemand lijkt zich geroepen te voelen om echt te luisteren.

Ongemakkelijke waarheid

Het is niet dat hij onzichtbaar is. Niemand die zijn coiffure over het hoofd ziet. Maar het is alsof zijn winst, zijn achterban, zijn positie door een groot deel van de politieke en publieke elite wordt gezien als een ongemakkelijke waarheid: te groot om te ontkennen, te gênant om te erkennen. Dus schuiven ze de stoel voor hem wel aan tafel, maar doen ze vervolgens alsof hij er niet zit. Alsof een miljoenenpubliek slechts een voetnoot is in de proloog van hun eigen gelijk.

Maar zo werkt democratie niet. Democratie is geen etentje waar je alleen de gasten serveert die je aardig vindt. Wilders werd gekozen door mensen met zorgen, verlangens, frustraties door Nederlanders die, hoe je er verder ook over denkt, óók recht hebben op een stem die gehoord wordt. Je kunt van zijn standpunten vinden wat je wilt, maar kiezers negeren is altijd schadelijker dan een politicus tegenspreken.

Luisteren zonder wegkijken

Het opmerkelijke: Wilders hoeft tegenwoordig nauwelijks meer te roepen. De stilte om hem heen schreeuwt harder dan hijzelf ooit heeft gedaan. Want negeren is een strategie met een houdbaarheid van een krop sla op een zomerse vensterbank: op het eerste gezicht fris, maar binnen een dag bruiner dan wenselijk.

Misschien, heel misschien, is het tijd dat Nederland iets doet wat we verleerd lijken te zijn: luisteren zonder meteen weg te kijken. Niet om het altijd eens te zijn, God verhoede, maar om een land te blijven waarin meer dan één stem telt.

Want een politicus kun je negeren. Maar kiezers? Die komen, hoe stil je ook probeert te zijn, altijd weer luid en duidelijk terug.

Reacties