Bijna zeventig

Bijna 70 jaar. Volgend jaar mag ik het worden – en ja, mág, want ouder worden is geen vanzelfsprekendheid. Ik ben geboren in de jaren van opbouw, toen de oorlog net achter ons lag maar nog overal voelbaar was. Onbezorgd waren we als kinderen, maar bij de ouderen hing altijd een waas van angst, alsof het verleden elk moment weer kon binnenkomen.

Ik heb zo’n beetje elke ontwikkeling zien langskomen. De televisie bijvoorbeeld: eerst alleen bij de dokter, de notaris of dat ene gezin dat het breed had. Een klein kastje met een zwart-wit beeld dat ruiste bij elke zucht wind. Later werd dat kleur, en nu kun je alles wat je maar wilt kijken op een scherm dat dunner is dan de krant waar we vroeger de programma’s in opzochten.

Douchen deden we in het badhuis, met muntjes en slippers die je beter niet te lang bekeek. Nu hebben we in elk huis een luxe badkamer – sommigen zelfs twee, alsof we met z’n allen ineens heel schoon moesten worden.

Oude kever

De auto? Mijn eerste ritten waren in een oude kever, met verwarming die meer op goed geluk werkte en ramen waarop de uitwaseming sneller stond dan je hem kon wegvegen. Nu rijden we elektrisch en volledig digitaal en als je even niet oplet, vertelt de auto je dat hij zelf wel zal sturen.

En dan de telefoon: ooit een bakbeest bij de dokter of op het postkantoor, later één toestel per huishouden – en dan meestal in de gang, waar het koud was. Mijn eerste autotelefoon was een complete koffer met een hoorn alsof je thuis naast de gaskachel zat. En kijk ons nu, met smartphones die alles kunnen behalve koffie zetten.

De computer… ach, ik vraag me nog steeds af waar dat allemaal eindigt.

Vaccinaties

Maar eerlijk is eerlijk: de laatste jaren zie ik een kentering. Terwijl wij dachten dat we alles steeds beter onder controle kregen, glipt het ons opnieuw door de vingers. Neem de vaccinaties. Jarenlang dachten we dat oude ziektes bijna verdwenen waren — en nu komen ze gewoon weer terug, omdat steeds meer mensen er niets van willen weten.

Laaggeletterdheid? In een land dat zichzelf graag slim en vooruitstrevend noemt, groeit het aantal mensen dat niet of nauwelijks kan lezen. Een stille, maar gevaarlijke ontwikkeling.

En dan de dreiging. In de jaren vijftig dachten we dat we dat hoofdstuk achter ons hadden gelaten. Maar nu hangen er nieuwe wolken boven het land, in allerlei vormen en smaken. Niet alleen geopolitiek, maar ook maatschappelijk. We verstikken in regelgeving – regels die nieuwe regels oproepen, die dan weer uitzonderingen vragen, waarop vervolgens nóg meer regels moeten worden bedacht.

Vooruit en achteruit

Soms lijkt het alsof we vooruit rennen zonder te weten waarheen, en tegelijk achteruit glijden zonder het te merken.

Maar toch… ik ben blij dat ik bijna zeventig mag worden. Al is het maar om te kunnen blijven kijken, observeren en me nog steeds te verbazen. Want ja, ergeren heeft nooit geholpen. Maar verbazen – dat lukt me nog elke dag.

Reacties