Apen blijven lijden bij KNAW

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) heeft haar belofte om te stoppen met experimenten op apen teruggedraaid. Daarmee kiest zij voor archaïsche wreedheid in plaats van vooruitgang.

Al meer dan tien jaar roept de Tweede Kamer op tot een afbouw van experimenten op apen. In 2022 werd een motie aangenomen waarin werd geëist dat onafhankelijk onderzoek zou worden gedaan naar hoe dit bereikt zou kunnen worden, zonder de strijd tegen levensbedreigende ziekten en infectieziektenuitbraken in gevaar te brengen. Een representatieve peiling liet zien dat 78 procent van de Nederlandse bevolking een einde aan proeven op apen wil zien. De KNAW erkende destijds dat haar experimenten geen levensbedreigende of infectieziekten betroffen en beloofde uiterlijk in 2032 te stoppen. Dat betekende nog negen jaar van lijden, maar er was tenminste een eind in zicht.

Capitulatie

Nu is die belofte verbroken. Onder druk van de Ondernemingsraad van de KNAW en een juridische procedure trok het bestuur het besluit in. Niet vanwege de inhoud van het besluit, maar vanwege een procedureel punt: het nalaten om expliciet ‘alle belangen’ en hun afweging te benoemen. In plaats van haar ethisch verantwoorde koers te verdedigen, koos de KNAW voor capitulatie.

De gevolgen zijn vreselijk. In het KNAW-laboratorium worden resusapen blootgesteld aan ingrijpende procedures: delen van hun schedel worden verwijderd, elektroden worden geïmplanteerd, hun hoofd wordt vastgezet en hun waterinname wordt beperkt om hen te dwingen mee te werken. Ze slijten hun leven in kleine kooien, waarna velen worden gedood en ontleed. Deze dieren ervaren nooit vrijheid, sociale banden of frisse buitenlucht.

Ironisch genoeg reikte de KNAW op 4 december een prijs uit aan een psycholoog die aantoonde dat apen emoties hebben die sterk lijken op de onze. Maar een paar deuren verderop kiest de KNAW ervoor om diezelfde dieren gevangen te houden in kleine kooien en aan verschrikkelijke experimenten te onderwerpen.

Organen-op-chips

Dit is niet alleen moreel, maar ook wetenschappelijk problematisch. Minder dan 10 procent van de verondersteld veelbelovende ontdekkingen uit nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek, waarvan het meeste dieronderzoek is, bereikt binnen twintig jaar klinische toepassing. Moderne, dierproefvrije alternatieven bestaan al: organen-op-chips, computermodellen en onderzoek met vrijwilligers, waaronder hersenbeeldvorming. Deze methoden zijn mensrelevant, betrouwbaar en wreedheidvrij.

De wil van de samenleving is duidelijk. De opdracht van de Tweede Kamer is duidelijk. De wetenschap is duidelijk. Er is geen rechtvaardiging om door te gaan met experimenten op apen. Als met belastinggeld gefinancierde instelling heeft de KNAW de plicht naar de maatschappij te luisteren en moderne, humane onderzoeksmethoden te volgen.

Elke dag dat de KNAW nalaat haar belofte na te komen, lijden apen en wordt vooruitgang vertraagd. Het is tijd dat de organisatie haar toezegging herbevestigt en een einde maakt aan deze experimenten.

PETA en haar supporters roepen de KNAW op om haar besluit om experimenten op apen te beëindigen alsnog uit te voeren.

Dr. Janneke Hogervorst is wetenschapsadviseur bij PETA.

Reacties