2025, terugblik vanaf mijn bank

Het einde van het jaar komt in zicht. Een logisch moment om even stil te staan en terug te kijken. Niet vanaf een beleidsnota of een talkshowtafel, maar gewoon vanaf mijn bank. Met het journaal op de achtergrond en de afstand die nodig is om overzicht te krijgen.

2025 was geen jaar van één allesoverheersende ramp, maar wel een jaar waarin alles harder binnenkwam. Alsof iemand het volume van de wereld ongemerkt een paar standen omhoog had gezet. Misschien raakte het daarom zo, bekeken vanuit mijn eigen woonkamer, in mijn eigen stad, met mijn eigen zorgen.

Hoop in het kleine

Voor mijn vrouw en mij begon het jaar met voorzichtig optimisme. In 2024 kreeg zij, vanwege haar progressieve Parkinson, een deep brain stimulator. Geen wondermiddel, wel een kans. Nu, een jaar later, is het effect duidelijk merkbaar. Dagelijkse handelingen gaan beter, haar energie is toegenomen en vooral: haar levenslust is zichtbaarder. We leven weer iets meer samen, in plaats van voortdurend te overleven.

Daar kwam nieuws bij uit Santa Monica: er is weer een kleinkind op komst. Een nieuw leven, groeiend op 9000 kilometer afstand, waar wij opa en oma van mogen worden. Dat vooruitzicht gaf 2025 een zachtere rand. De stille wens voor 2026 is eenvoudig en groot tegelijk: dat gezondheid en omstandigheden het toelaten om dat kind daar echt in de armen te sluiten.

Onrust buiten de voordeur

Buiten onze voordeur voelde de wereld onrustig. Het klimaat liet zich opnieuw nadrukkelijk gelden, met extreme regen, overstromingen en rapporten die weinig ruimte laten voor geruststelling. Het advies om een noodpakket in huis te halen bleef hangen. Blijkbaar is stabiliteit geen vanzelfsprekendheid meer.

Politiek bood weinig houvast. Het kabinet-Schoof viel, verkiezingen volgden en het land raakte verder versnipperd. Terwijl ik dit schrijf, wordt er opnieuw gesproken met een nieuwe formateur om te verkennen of een nieuw kabinet mogelijk is. Vanuit de huiskamer voelt het alsof Nederland blijft rijden, maar zonder machinist die echt durft te sturen.

Wereldpolitiek boven je hoofd

Internationaal bleven de oorlogen in Oekraïne en Gaza het vaste decor van het nieuws. Kapotte steden, vluchtende gezinnen, cijfers die hun betekenis bijna verliezen. Trump, opnieuw president, eiste luidruchtig zijn rol op in het conflict in Oekraïne, terwijl aan de frontlinies weinig veranderde.

Dichter bij huis werd die wereldpolitiek tastbaar toen mysterieuze drones boven Eindhoven Airport opdoken. Vluchten werden stilgelegd, niemand wist wie erachter zat. Voor iemand die in de achtertuin van het vliegveld woont, is dat geen abstract verhaal, maar iets dat je letterlijk boven je hoofd ziet gebeuren.

En dan was er de laffe aanslag op Bondi Beach in Australië. Een plek die symbool staat voor vrijheid en ontspanning, in één klap veranderd in een plaats van angst. Ver weg, maar emotioneel dichtbij.

Ook lokaal voelde je de spanning. Opgevoerde fatbikes zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Jongeren die met hoge snelheid langs voetgangers schieten, handhaving die zichtbaar is maar vaak niet ingrijpt. Soms heb je op straat meer aan één agent die optreedt dan aan tien rapporten over verkeersveiligheid.

Afscheid en relativering

Sport bood af en toe verlichting. PSV werd voor de 26e keer kampioen en gaf de stad een collectief moment van trots. Max Verstappen greep net naast de wereldtitel, maar liet tot het einde zien waarom hij tot de absolute top behoort.

Tegelijk was 2025 een jaar van afscheid. In de persoonlijke kring vielen stoelen leeg. Landelijk namen we afscheid van vertrouwde namen als Gerard Cox, Tony Eijk, Hans Wiegel en Rob de Nijs. Mensen die er altijd waren, tot ze er ineens niet meer waren. Op wereldniveau overleed paus Franciscus, opgevolgd door paus Leo XIV. Ook dat voelde als het verschuiven van een tijdperk.

En dan zijn er degenen die zelden in jaaroverzichten voorkomen: mensen die onder viaducten slapen, met een slaapzak en een plastic tas als bezit. Hun aanwezigheid is misschien wel de scherpste spiegel van dit jaar.

Wat blijft

Zo werd 2025 een jaar van scherpe contrasten. Technologie die hoop geeft, nieuw leven dat onderweg is, oorlogen die voortduren, geweld dat willekeurig toeslaat, politieke stuurloosheid en kleine dagelijkse ergernissen.

Wat blijft, is de overtuiging dat beschaving niet zit in systemen, cijfers of grote woorden, maar op ooghoogte. In hoe we met elkaar omgaan. Dat neem ik mee, richting 2026.

Reacties