Wat zijn we toch goedkoop

Dat vinden diverse vooraanstaande opiniemakers, zoals Nobelprijswinnaars. Maar ook de Nederlandse overheid doet er ijverig aan mee.

Dat zeggen de drie winnaars van de recente Nobelprijs voor economie. Aanbeveling: zoveel mogelijk verdienen en zo weinig mogelijk investeren. Zoek de fouten in deze houtsnede. Blijkbaar kan de economie geld maken uit niks. Denk aan alle ethereum en bitcoins of hoe ze ook heten mogen. Maar geld uit niks doet ook niks. Het leidt niet tot betere gezondheidszorg, beter waterbeheer, verminderde uitstoot, betere infrastructuur, hogere productie en huizen. Nul plus nul is nul.

Mensen niet belangrijk????

Wie zal er produceren, oogsten, zaaien, kweken, genezen, verkopen, vervoeren, installeren, repareren en uitvinden als dat allemaal gratis moet? Mensen waarin wordt geïnvesteerd leveren juist veel meer op dan ze kosten: betere gezondheid leidt tot minder zorg en meer productie. Waarom maakt gezondheid dan geen deel uit van onze economie? Blijkbaar hoeft de economie niet meer te investeren, alleen op te potten. Helaas: de kost gaat voor de baat uit. Een economie die alles zelf mag houden, lijdt zwaar aan het Midassyndroom. Niks plus niks is nog steeds niks. Het wordt alleen verplaatst.

Het Midassyndroom

Koning Midas leed aan de geldpest. De god Apollo vervulde zijn hartenwens: dat alles wat de koning aanraakte in goud zou veranderen. Dat ging helemaal mis. Goud kun je niet eten, drinken, of eronder slapen. Hij zou verhongerd zijn als Apollo niet had ingegrepen. Jammer dat die Griekse goden onze wereldeconomie niet kennen. Die economie waarin de rijkste 1 procent net zoveel bezit als alle anderen bij elkaar. Genoeg bestaat niet meer, alleen teveel of te weinig. Leve de vooruitgang. De rijken blijven zoeken naar nieuwe bronnen voor gratis graaien. De boel komt tot stilstand. En elke keer is er weer geld tekort zodat je het geld straks van Mars moet halen. Terwijl de geldhoop op aarde steeds groter wordt. Maar blijkbaar is geld alleen goed voor de economie als het over de schutting gaat. En dus niks oplevert dan nog meer nutteloos geld. En nog meer armoede.

Malen maar, graaien maar

Intussen maalt het proces door. Als er geen armen meer zijn, vechten de rijken gewoon elkaar van de wereld af. Die 1 procent wordt een half procent met het dubbele aan bezit. Kwart procent, eenachtste procent, eenzestiende. Tot de laatste overblijft die alle beschikbare 999.999.000.000.000.000.000.000 dollar onder de kont heeft. Een berg ter hoogte van tig keer de hoogte van de Mount Everest. Musk is al goed op weg om de volgende koning Midas te worden. Hij heeft als beloning voorwatdanook een bonus toegezegd gekregen van DUIZEND MILJARD DOLLAR. En hij had al 500 miljard dollar. Terwijl de 3,4 miljard allerarmsten op deze wereld het moeten doen met 2000 dollar per jaar. Rijkdom stijgt op, stront daalt neer.

Moderne Midas

Zo wordt straks de moderne Koning Midas dus de allermachtigste, de allerrijkste, de aller-enige. Maar hij kan niks met die rijkdom. Hij heeft energiecentrales zonder personeel, het hele areaal landbouwgrond zonder boeren, zeldzame metalen-voorraden zonder mijnwerkers en alle goud en diamanten waarvan niemand het bestaan weet. Als hij al niet stikt omdat zijn bezitsberg ruimschoots boven de atmosfeer uitsteekt, dan sterft hij wel van de honger net als al die anderen vóór hem. Dat is het tegenovergestelde van economie: oicos nomos, de term die Aristoteles gebruikte voor zijn gedachten over het goed beheren van de wereldhuishouding.

Er hoeft geen reuzenmeteoriet op aarde te vallen, geen zon te ontploffen, geen klimaat te veranderen. Onze soort uitroeien kan de mensheid helemaal zelf. In recordtijd nog wel: minder dan 2 miljoen jaar. Dat heeft niet een andere soort ooit zo snel voor elkaar gekregen. Hebben die ‘economen’ daar ook aan gedacht? Misschien had Aristoteles die Nobelprijs moeten krijgen.

Reacties