De burgemeester van de toekomst

De integriteit van het Katwijkse bestuur is al jaren een open zenuw. Wie een beetje betrokken is bij de gemeente, kan moeiteloos een boekje opendoen over de tekortkomingen. Het bestuur luistert niet, doet niet wat het belooft en lijkt vooral druk met het ontwijken van verantwoordelijkheid. Iedereen wijst naar iedereen en ondertussen verandert er niets.

En nu heeft Katwijk een nieuwe burgemeester. Op 20 november legde Nathanaël Middelkoop de eed af; de jongste burgemeester van Nederland, met Urk-ervaring op zak. Dat is niet toevallig. De badplaats en Urk delen meer dan een kustlijn: sterke identiteiten, hechte gemeenschappen, een christelijke cultuur en een politiek klimaat dat soms even gesloten is als de winkels op zondag. Middelkoop dompelt zich onder in een warm bad en voelt zich onmiddellijk thuis.

Maar thuis voelen is één ding. Het dorp heeft dringend behoefte aan iets anders: een bestuur dat integer handelt. Dat betekent luisteren, eerlijk zijn, niet heersen maar dienen en vooral doen wat het belooft. Dat klinkt eenvoudig, maar de gemeentepolitiek lijkt vast te zitten in een vicieuze cirkel van mooie woorden en minimale daden. Partijen roepen al jaren om betere participatie en meer transparantie. De handen in onschuld wassen is een veelvuldig toegepaste tactiek. Het boetekleed ligt veilig tussen de mottenbalen in de kledingkast.

Het lukt geen enkele partij om de beloften daadwerkelijk waar te maken en dat komt mede omdat niemand op het idee komt om het probleem projectmatig aan te pakken. Zonder SMART-plan, zonder gezamenlijk eigenaarschap en zonder breed draagvlak wordt integriteit een praatplaatje in plaats van beleid. Je bestuurt tenslotte geen eiland maar een gemeente van meer dan 60.000 inwoners. Daarom rust er een forse taak op de schouders van de kersverse burgemeester.

Wachten tot de verkiezingen is geen optie. De inwoners hebben zo snel mogelijk duidelijkheid nodig. Middelkoop kan het verschil maken door integriteit niet langer als ideaal te behandelen, maar als opdracht met meetbare stappen, concrete deadlines en transparante evaluatie. Globaal kampt zo’n 30% van de Nederlandse gemeenten met soortgelijke problemen. Een exact percentage is niet te geven, omdat de materie te complex is voor een betrouwbare analyse. Er is een groeiend bewustzijn, maar er is nog een lange weg te gaan. De ‘Burgemeester van de Toekomst’ kan meteen aan de slag en zijn ego laten glimmen. Wie het goede voorbeeld geeft, inspireert anderen.

Reacties