Politiek moet kiezen: zorg voor winst of zorg voor mensen

De Nederlandse gezondheidszorg staat onder druk. Wachtlijsten, personeelstekorten en een snel vergrijzende bevolking maken dat kwaliteit en toegankelijkheid niet langer vanzelfsprekend zijn.

Marktwerking en financiële drempels, zoals het eigen risico, versterken de problemen. Het is aan de politiek om de koers te verleggen.

Ouderen en eerste lijn onder druk

Een duidelijk voorbeeld vormt de ouderenzorg. Door de sluiting van verzorgingshuizen en de nadruk op eigen verantwoordelijkheid wonen steeds meer kwetsbare ouderen noodgedwongen thuis. Mantelzorgers zijn schaars en professionele hulp is overbelast. Dat leidt tot valpartijen, ondervoeding en zelfs woningbranden. Kleinschalige woonvormen kunnen een menswaardig alternatief bieden, maar vergen dan wel gericht beleid en investeringen.

Ook de eerstelijnszorg piept en kraakt. Voor veel mensen is een vaste huisarts niet meer vanzelfsprekend, terwijl juist de huisarts de poortwachter van het stelsel is. In de geestelijke gezondheidszorg zijn de effecten van marktwerking schrijnend: eenvoudige klachten leveren zorgaanbieders winst op, maar mensen met complexe problemen worden van het kastje naar de muur gestuurd.

Meer preventie, minder markt

Ondertussen blijft preventie een ondergeschoven kind. Ziekte behandelen loont aanbieders meer dan ziekte voorkomen en de invloed van industrieën zoals tabak en alcohol remt stevig preventief beleid af. Het gevolg is dat gezondheidsverschillen toenemen: lager opgeleiden leven korter en ongezonder dan hoger opgeleiden.

Tijd voor keuzes

Zonder koerswijziging loopt de zorg vast. Een houdbare en effectieve zorg vraagt om politieke keuzes. Alleen met meer regie, minder marktprikkels en meer preventie kan de zorg toegankelijk blijven voor iedereen. De komende verkiezingen zullen laten zien of Nederland die keuze maakt.

Reacties