Gastvrijheid voor dummies

Peter Roozendaal 6 okt 2025

Gastvrijheid is eigenlijk een vorm van liefde – van naastenliefde. Zeker als het gaat om mensen die echt in nood zijn. Toch is dat woord in Nederland bijna verdwenen. In de Bijbel en de sprookjes van Grimm leeft het nog voort, maar in het woordenboek van vandaag hoort ‘gastvrijheid’ thuis onder de rubriek in onbruik geraakte gewoonten.

We hebben de gastvrijheid ingeruild voor de verzorgingsstaat. De regering, die het monopolie heeft op barmhartigheid, heeft haar meteen afgeschaft. Wie hulp nodig heeft, krijgt rechten – heel veel rechten – én een advocaat om ervoor te zorgen dat men het onderste uit de kan kan halen. Dankbaarheid is niet meer nodig. Rechten claimen vraagt geen dankbaarheid.

Kijk naar de asielzoekers. Waarom komen er zo veel naar Nederland? Omdat hier het meeste te halen valt. Omdat dankbaarheid niet nodig is. Omdat aanpassing aan onze cultuur optioneel is. Je hoeft niet eens de taal te leren. Nauwelijks verplichtingen, maar wel alle rechten die Nederlanders ook hebben.

Uitwisseling van liefde

Stel je voor: je neemt iemand in huis die buiten in de kou staat. Je geeft hem een warm bed en een goed bord eten. Jij voelt je voldaan, de ander is dankbaar – er is een uitwisseling van liefde. Maar stel dat diezelfde gast vanaf dag één dezelfde rechten krijgt als de vaste bewoners. Hij pakt wat hij wil uit de koelkast, gebruikt je computer, schenkt zichzelf een dubbele cognac in, zet harde muziek op en gaat met zijn schoenen aan op de bank liggen. En als je iets zegt, vloekt hij terug. Wat kun je dan nog doen? Je hebt hem immers dezelfde rechten gegeven als jezelf.

Dat is precies wat we als land doen. We kijken niet meer naar houding, gedrag of intentie. We willen vooral niet discrimineren. En steeds weer blijkt dat we mensen hebben binnengelaten die een verleden van criminaliteit hebben verzwegen.

Gevoel van onveiligheid

In plaats van gastvrijheid – die ons verheft en de ander doet voelen dat hij welkom en geliefd is – krijgen we wantoestanden, hogere criminaliteitscijfers en een groeiend gevoel van onveiligheid op straat.
Het wordt tijd dat gastvrijheid weer een gebaar van liefde wordt, geen recht. Dat wie ontvangen wordt zich ook geliefd voelt – en dankbaar. Want pas dan ontstaat de wil om zich aan te passen en bij te dragen aan de samenleving.

Reacties