BBB ruilt de trekker in voor de bulldozer

A.J. Vermeulen 15 aug 2025

De BoerBurgerBeweging (BBB) heeft haar masker afgeworpen. Wat begon als een protestpartij voor boerenbelangen, is verworden tot een ideologische beweging met een radicaal-rechtse agenda.

In het conceptverkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen, voert BBB de druk op asielmigratie verder op: kortere verblijfsvergunningen, strengere grenscontroles, strafbaarstelling van illegaliteit. Gezinshereniging? Beperken. Spreidingswet? Schrappen.

De toon is hard, de richting onmiskenbaar: Nederland moet op slot. Arbeidsmigranten daarentegen worden opvallend ontzien – niet toevallig, want zij houden de landbouwsector draaiende.

Valse tegenstelling

In het programma legt BBB veel nadruk op de vermeende achterstelling van het platteland tegenover de stad, terwijl de verschillen tussen beide de afgelopen decennia juist kleiner zijn geworden. Door deze valse tegenstelling aan te wakkeren leidt de BBB de aandacht af van de werkelijke maatschappelijke breuklijn: die tussen rijk en arm.

Deze kloof treft zowel stad als platteland en wordt pijnlijk zichtbaar in bijvoorbeeld de structurele uitbuiting van arbeidsmigranten in de agrarische sector. In plaats van de belangen van de agro-industrie te verdedigen, zou de BBB beter kiezen voor sociale rechtvaardigheid en fatsoenlijke arbeids- en leefomstandigheden voor iedereen.

Aanval op de rechtsstaat

En het gaat verder. Ook de rechtsstaat moet eraan geloven. De Raad van State, hoogste bestuursrechter en regeringsadviseur, wordt neergezet als politiek gekleurd. BBB wil het benoemingsproces ‘herijken’, een eufemisme voor politieke controle over de rechtspraak. Dat is geen bestuurlijke hervorming, maar een frontale aanval op institutionele onafhankelijkheid.

De partij keert zich bovendien tegen internationale verdragen over klimaat, energie en migratie. Nationalisme gaat boven alles, zelfs als dat ten koste gaat van samenwerking, rechtsorde en mensenrechten.

Echo uit de jaren dertig

De historische parallel dringt zich op. In de jaren dertig radicaliseerden boerenorganisaties uit frustratie over lage prijzen en gebrek aan politieke aandacht. Een aantal vond onderdak bij de NSB, die hen verleidde met nationalisme, vijanddenken en beloften van herstel.

Ook nu wordt de boze boer bespeeld met dezelfde sentimenten. Maar wie de geschiedenis kent, weet: radicalisering brengt geen oplossingen, slechts verdeeldheid en democratisch verval. En net als toen zal het de boeren geen stap vooruithelpen.

Reacties