Ervaring ongewenst: de kracht van het niet begrijpen
Toen ik een dierbare verloor, wist een van mijn beste vrienden zich geen houding te geven tegenover mij. Als we elkaar spraken, zei hij niets anders dan dat hij zich simpelweg geen illusie kon maken van de pijn waar ik doorheen ging.
Precies om die reden heeft hij me meer geholpen dan wie dan ook.
Als iemand die ons dierbaar is iets ergs overkomt, willen we er voor diegene zijn, maar als we nooit vergelijkbare situaties hebben ervaren, neigen we te denken dat we daar niet de juiste personen voor zijn. Inmiddels ben ik ervan overtuigd dat juist het tegenovergestelde dichter bij de waarheid ligt.
Derde persoon
In de eerste weken nadat ik het nieuws te horen kreeg, was ik zo in mezelf gekeerd dat ik bijna in derde persoon over mezelf had kunnen praten. Al het overige leed ging volledig langs me heen en interesseerde me geen bal, alsof ik in een klap al mijn empathie had verloren. Ik hoefde niet zielig gevonden te worden, maar als er één ding was dat in die tijd zout op de wonden strooide, dan was het wel als het gebagatelliseerd werd.
Ik wist ook wel dat de dood onvermijdelijk is, dat we van elkaar hielden en dat de tijd de pijn zou verzachten, maar daar kocht ik op dat moment helemaal niets voor. Ik hoef even niet te horen dat je me begrijpt omdat je oudtante zeven jaar terug ook overleden is. En dat is voor ernstig zieken net zo.
Jaloers en bang
Zij krijgen om de haverklap verhalen te horen over anderen die een vergelijkbare ziekte hebben gehad, alsof ze daar iets aan hebben. Indien het goed is gekomen kan het jaloers maken en als het fout is, bang. Los daarvan is het niet zo dat iemands ziekte plots diens grootste interesse wordt. Diegene hoeft niet te horen dat er drie decennia geleden ook een neef van een ex-klasgenoot leed aan die ziekte. Juist die persoon verdient het om dat verhaal niet aan te hoeven horen en even aan wat anders te denken.
Ieder heeft uiteraard zijn persoonlijke voorkeuren en dit hoeft dan ook zeker niet voor iedereen te gelden. Uiteraard ben ik alle mensen die er destijds voor me waren eeuwig dankbaar, maar de ervaringsdeskundigen hebben me weinig extra’s gebracht. Voor het eerst begreep ik pas écht mijn exen, die helemaal geen oplossingen wilden voor hun problemen, maar zelf gehoord wilden worden. Juist hij, die vriend die bleef herhalen geen idee te hebben wat ik doormaakte, hielp me het meest.