De stoele veur opa

’t Was weer vandoag. 4 mei. Herdenking. Ik had mien ouwe stoel al in de schuur klaor zet. Da’s gien gewone stoel, nee, da’s opa zien stoel. Een degelik kreng van eikenhout, mit een rugleun die kraakt as een ouwe knie.

Hij ston jaor in de woonkamer bij opa, direct naast de kachel, mit ’t zicht op de tuun én de televisie, want opa wilde alles in de gaten houwen.

Nou ja, opa is al lang dood. Hij hef de oorlog nog metmaakt, dat bleef hij der bie zeg’n. Niet dat hij der veul over praotte, mar as hij d’r wat over zei, dan zweeg de hiele huusraad. Eén keer hef hij verteld hoe hij, mit kloppend hart, een Joods jochie hielp onderduiken in een oude hooischuur. „Hij had bange ogen, mar hij leefde nog”, zei opa. En toen keek hij mij an, alsof hij even wilde check’n of ik dat snapte.

Begriep tonen

Nou, dat doende we dus vandoag. Begriep tonen. Stilstaan. Niet om oud zeer op te rakeln, mar om te zeg’n: dit nooit weer.

Dus ik pak die ouwe stoel, zet ‘m bie ’t herdenkingsmonument hier in ’t dorp, en ik ga zitten. Twee minuten. Gien telefoon, gien geouwehoer. Alleen stilte. En de vogels. En opa, in mien achterkoppie. Want as wij niet meer herdenken, dan is straks alles weg: de verhalen, de lessen, de waerschuwing.

En daarom zeg ik dit, mit de stem van Mans uut Drenthe: „Leg die telefoon weg. Zet je pet af. En wees even stil. Want vrijheid hef een prijs gehad en die betaalt zich niet vanzölf.”

Reacties