De goddelijke stoelendans, met rook en spiegels

Daar is ‘ie dan: Leo XIV. Vers van het Vaticaanse altaar, nog dampend van de wierook en al meteen naar het graf van Franciscus. Eerbied? Of gewoon even checken of de vorige paus écht ligt waar hij hoort?

Zeker is: ook deze paus heeft weer een unieke hotline naar de hemel. En die lijkt, zoals altijd, een totaal ander verhaal door te geven dan de vorige.

De paus is zogezegd de plaatsvervanger van Christus op aarde, Vicarius Christi. Dat klinkt als een eeuwige, stabiele functie. In de praktijk voelt het meer als een seizoensbaantje in een goddelijke soapserie. Franciscus was de warme knuffelpaus met zijn armen wijd en zijn voeten in de modder. Daarvoor had je Benedictus, theologische scherpslijper met het charisma van een crypte. En nu: Leo XIV, een Amerikaan met managementervaring. Alsof de Heilige Geest ineens fan is van Harvard Business Review.

Persoonlijkheidsstoornis

Iedere paus brengt ‘de ware geest van Christus’, die blijkbaar om de tien jaar radicaal van toon en inhoud verandert. Je zou haast denken dat God lijdt aan meervoudige persoonlijkheidsstoornis, maar dan in Latijn.

De waarheid, zeggen ze, is absoluut. Maar de paus lijkt daar een heel andere definitie van te hebben. Wat vandaag nog vaststaat, is morgen waarschijnlijk een flexibele optie. De paus van gisteren zei: „Dit is de waarheid en daar valt niet over te discussiëren!” De paus van vandaag zegt: „Nou, laten we eens kijken wat de werkelijke betekenis is als we er een beetje omheen draaien.” Misschien komt er zelfs een paus die de waarheid gewoon als een soort moodboard voorstelt, met quotes uit de bijbel, een paar zelfhulpboeken en een gesigneerde foto van Oprah. En wie weet, als we geluk hebben, heeft de volgende paus zelfs een echte, betrouwbare waarheids-app, zodat we gewoon onze smartphones kunnen gebruiken om elke uitspraak te verifiëren, inclusief de eventuele bijbehorende disclaimer: ‘Resultaten kunnen variëren.’

Vergulde doos

De waarheid is: het Vaticaan is geen bastion van eeuwige wijsheid. Het is een toneelstuk in een vergulde doos, met telkens een nieuwe acteur die fluistert wat god bedoelt. Of wat hij zélf bedoelt, maar dan in lang, wit gewaad en met een staf. De Heilige Stoel is gewoon een regisseursstoel met hemels PR-bureau.

Misschien komt er ooit een paus die toegeeft dat het allemaal één grote mis-en-scène is. Tot die tijd blijft het een stoelendans vol rook, spiegels en misverstanden. En wie weet… misschien staat die god al eeuwen aan de zijlijn, handen in het haar, denkend: „Dat heb ik dus nooit gezegd.”

Reacties