Niet alles kan een Holocaust zijn

Annemiek Wassenburg 18 mei 2025

Zeer tot mijn verbazing las ik die column: ‘We moeten uitkijken of ‘alles’ is straks een Holocaust.’ Waarom zegt iemand zoiets? En over welk ‘alles’ gaat het dan? En waarom zijn 4 en 5 mei herdenkingsdagen en 15 mei niks?

Holocaust is afgeleid van een Grieks woord dat ‘brandoffer’ betekent. Maar blijkbaar zijn niet alle brandoffers een Holocaust, volgens die columnist.

Zoek de verschillen, casus 1

In concentratiekamp Auschwitz wordt een Joodse man vergast en verbrand. Na een periode vol onmenselijke ontberingen, na te zijn geminacht, vervolgd en gebrandmerkt om zijn afkomst, het dragen van een ster als teken ervan en jaren van angst. Totaal aantal doden: 6 miljoen. Hen te herdenken zet de tijd voor even stil. Twee minuten.

Zoek de verschillen casus 2, 3 ,4 enzovoorts

In Gaza/Somalië/Syrië/enzovoorts wordt een Palestijnse/Somalische/Syrische/enzovoorts man geraakt door fosforbommen en verbrand in zijn tentenkamp of onder woonblok-puin. Na een periode van onmenselijke ontberingen, na te zijn geminacht en vervolgd om zijn afkomst, na jaren van angst en gebrandmerkt als lid van teenoftander. Totaal aantal doden: onbekend. En elke dag komen er meer bij…

Die oorlog merken ze hier pas, als de vluchtelingen in beweging komen. U weet wel: die lui die ‘onze’ huizen inpikken. Er is bij de meeste Nederlanders niet eens bekend wanneer alle ellende begonnen is. Dat was in Palestina dus in 1947 en niet in 2023. De tijd maait maar door en door.

Vraag

Zelfs al zou dit te begrijpen zijn, dan nog wil ik niet begrijpen dat mensen kunnen geloven dat de ene mens meer is dan de andere en dat de slachtoffers van de ene moordpartij belangrijker zijn dan alle andere. Is dat nou niet net de reden voor al die oorlogen, die discriminatie, die verwerping en isolatie? Dat het daar wel mag, zolang het maar niet hier is? Zulke gedachten zullen de vlammen nooit meer doven, maar houden ze juist in stand. Geeft niet, want die vlammen zijn geen brandoffer, geen Holocaust. En zo legitimeert ‘de’ Holocaust alle niet-Holocausten. Waarbij kan worden volstaan met afwachten: handen in de zak en ogen dicht? Lafheid en onverschilligheid is de beste politiek. Net of dat ’toen’ niet ook zo was. Wat is het verschil dan eigenlijk?

De term Holocaust moet door merg en been gaan, ons verscheuren en doen lijden, maar die term is niet langer een waarschuwing nu ze buiten de tijd is gezet. Die tijd gaat nu op aan andere zaken. Zoals dat Trump-resort in Gaza of de roof van grondstoffen in Oekraïne. En bovenal: geld. Dit is de moderne versie van kolonialisme. Afrika moet betalen voor de belangen van het westen en alle gevolgen zoals oorlogen, dood en armoede voor lief nemen. Datzelfde geldt voor India, Zuid-Amerika en China. Zoals het ook voor Palestina geldt. Bepaalde doden zijn gelijker dan andere.

Misschien moet dat Westen het verhaal Animalfarm van George Orwell nog eens lezen. En de betekenis van het woord Nakba opzoeken. Die werd herdacht op 15 mei. Iets van gemerkt?

Reacties