Het Pre-industriële tijdperk

Het pre-industriële tijdperk, wanneer was dat? Als je praat over tijdperken heb je altijd hetzelfde probleem: je weet niet wanneer er eentje begon en wanneer het eindigde. Daarom verzinnen mensen die datums maar zelf.

Middeleeuwen: 500-1500. Daar zetten ze dan ‘ca’ bij, want het is niet precies te meten. Dat komt omdat een heleboel processen die het tijdsbeeld kenmerken nooit allemaal tegelijk beginnen en ophouden. En dus sla je er maar een slag naar.

Dat geldt dus ook voor dat ‘pre-industriële’ tijdperk. In Engeland was al in de 18e eeuw de stoommachine uitgevonden en vanaf dat moment begon daar de industriële revolutie. In het begin viel dat niet zo op, maar ja; in het begin valt er niks op. Pas als door de exponentiële vermeerdering de stappen groot worden, merken we iets. Van 1 naar 2 is maar een klein stukje; van 500 naar 1000: oei. Dus wanneer precies start je de meting?

Meten is niet weten

Als je wilt weten wanneer iets begon, heb je dus al een probleem. Het pre-industriële tijdperk begon en eindigde overal anders. Goed, laten we zeggen dat het gemiddeld eindigde rond ca het midden van de 19e eeuw. Dus gaan we vanaf dat moment de gemiddelde temperatuurstijging meten en terug herleiden. Ai. Gemiddeld. Als in een land het gemiddelde vermogen 200.000 euro per persoon is, dan heeft driekwart veel minder en 1 procent extreem veel meer. Weinig gemiddeld aan. En hier speelt nog iets anders mee: het klimaat. Dat schommelt al net zo lang op en neer als de wereld bestaat.

Er zijn grote ijstijden en kleine, Maunder maxima en Maunder minima. Dus je krijgt een vertekend beeld als je de temperatuurreeks van een kleine ijstijd vergelijkt met een voorgaande of nakomende warmere periode. En laat dat pre-industriële tijdperk nu net het einde zijn geweest van zo’n kleine ijstijd. Die begon ca (daar heb je hem weer) 1450 en maakte een abrupt einde aan de groei en bloei van de middeleeuwse welvaart. Geen wonder dat het toenmalige kapitalisme ineens aan het koloniseren ging om de rijkdom van elders – West- en Oost-Indië – te halen. Kortom: je vergelijkt twee periodes met per definitie een temperatuurverschil als gevolg van natuurlijke cycli. Waar zit die toename dan als gevolg van de menselijke schuld?

De mens, de trotse mens

Die maakt meer kapot dan je lief is. Maar de hele wereld op zijn kop zetten lijkt wat veel gevraagd van maar één zo’n levenssoort. Uiteraard vindt de mens zelf wel dat hij dat kan, hij heeft zichzelf niet voor niks Homo Sapiëns genoemd. Blijkbaar is daarmee alle goed en kwaad in de wereld door hem veroorzaakt want hij alleen is machtig genoeg daarvoor.

De mens is dus de schuld van déze klimaatverandering. Maar niet van die honderden andere, die ontstonden voordat de mens al dat broeikasgas, CO₂, de lucht in joeg. En voordat die mens zelfs maar bestond. Toch was die CO₂  er toen ook. Er zijn hele periodes geweest in de geologie, die datzelfde beeld van hitte naar kou vertoonden. Hadden toen de dinosaurussen het gedaan en was dat wel ‘natuurlijk’?

Ophouden met zeiken

He is duidelijk: het klimaat verandert. Net als altijd. En er zit maar één ding op: aanpassen. Bij elke klimaatverandering maken geschiedenis en geologie  gewag van grote migraties. Door mensen én dieren én planten. Gelukkig hebben we nou windmolens en zonnepanelen en dat zou de CO₂ -overvloed moeten stoppen. Mooi niet. Want hoe delf je de aluminium en hoe smelt je die? Heb je toch echt fossiele brandstof voor nodig. Om van de omvorming van alle afval maar te zwijgen. En met zonnepanelen: van hetzelfde laken een pak. Plus het feit dat je energie niet kunt bewaren zonder nog meer energie nodig te hebben.

Tja; om de natuurkunde kun je niet heen: klimaatverandering of niet. Zijn wij wel slim genoeg zijn om ons aan te passen? Laten we daar maar eens over nadenken. Er is allang bekend wat er gaat gebeuren. Poolwervels en langdurige obstructies. De ene overstroming na de andere sneeuwstorm in gebieden waar ze eerder nooit voorkwamen, echte orkanen in de Middellandse Zee of grootschalige bosbranden in Californië, Griekenland, Spanje, Australië, Canada en elders. Het was zelfs de eerste keer dat deze branden ook de superrijke filmsterrenwijk wijk Pacific Pilates troffen. Groot alarm! Uitgebreid in het nieuws, terwijl die andere branden alleen een berichtje op Teletekst waren. Moet je trouwens eens kijken hoeveel CO2 daarbij vrijkomt.

Conclusie: Homo Sapiëns wordt pas wakker als de ramp de rijken treft. Waarom zou dat zijn, denkt u? Dus gewoon even afwachten tot ook Wallstreet en Het Gooi eraan gaan. Dan komt die aanpassing vanzelf.

Reacties