De erfenis van pesten

Lieve Sint, Ik ben het meisje dat altijd wordt gepest. Kunt u voor een andere school zorgen? Meer wil ik niet, behalve anders doodgaan.

Dertig jaar geleden schreef mijn dochter deze noodkreet. Nog altijd staat die brief op mijn netvlies gebrand. Ik vond hem verfrommeld in de gang. 9 jaar was ze, nog vol vertrouwen in de Grote Kindervriend.

De onderwijsinspectie kreeg vorig schooljaar opnieuw meer meldingen van pesten. Men wijst vaak naar de ‘mini-maatschappij’ op school, een weerspiegeling van onze eigen verharding.

Ingrijpen

Maar wat ik me dertig jaar geleden al afvroeg, blijft vandaag even relevant: waarom grijpen scholen niet stevig in? Neem mijn dochter, laten we haar Cynthia noemen. Tijdens het speelkwartier werd ze door haar klasgenootjes als ‘paard’ in een stal gezet, zogenaamd om uit te rusten. Anderen speelden paardrijlessen na. Voor Cynthia was het geen spel. Ze sloot zich steeds vaker op in het toilet, om niet geconfronteerd te worden met de pesterijen of – minstens zo pijnlijk – het systematisch negeren.

Haar juf Carla had er een eigen kijk op. Ze zei dat Cynthia iets uitstraalde wat reacties opriep. Ze observeerde haar op het schoolplein en concludeerde dat ze de baas speelde over jongere kinderen. Het idee dat Cynthia simpelweg aansluiting zocht, kwam niet in haar op. Schuchter en eenzaam was mijn dochter, allesbehalve bazig.

Voor de hele klas

Pas na lang aandringen vertelde Cynthia me de omvang van het pesten. Het was erger dan ik had gedacht. Zo erg, dat ze zich opsloot in het toilet om pauzes door te komen. Toen Carla besloot dat Cynthia voor de hele klas moest uitleggen wat pestgedrag was, greep ik in. Genoeg was genoeg.
Ik schreef een plan van aanpak: Pestvrij op school. Daarmee ging ik naar de onderwijsbegeleidingsdienst en bood het aan. De directeur van Cynthia’s basisschool werd witheet. Wie dacht ik wel niet dat ik was, met mijn suggesties voor zijn beleid?

Maar ik wist wat ik moest doen. Ik vond een andere basisschool, eentje met een duidelijk anti-pestbeleid. En Cynthia? Zij kon eindelijk onbezorgd kind zijn.

Trauma

Toch laat pesten diepe sporen na. Jaren later kreeg Cynthia te maken met psychoses. Ze hoorde vaak stemmen van haar pestkoppen. Het trauma van toen bleef haar achtervolgen. Dat is de erfenis van pesterijen. En de basisschool waar het allemaal gebeurde? Die hield destijds vol dat het niets had uitgehaald: „Cynthia zou toch wel gepest blijven.” Wat een gemakzucht. Wat een gebrek aan verantwoordelijkheid.

De gevolgen van pesten stoppen niet bij de schoolpoort. Ze blijven doorwerken, zelfs een leven lang. Aan wie moeten we dat nog uitleggen?

Het Kindervragenuur biedt ieder jaar een uitgelezen kans om vragen over pesten te beantwoorden. Misschien kunnen de bewindslieden daar meteen leren hoe je respectvol met elkaar omgaat, niet alleen op school, maar ook daarbuiten.

Reacties