De verlichting in de VS gaat uit

Wat gebeurt er eigenlijk nu precies in de VS? Dat laat zich het beste demonstreren met één decreet van Donald Trump.

Het afschaffen van het recht op VS burgerschap voor kinderen die geboren worden op het staatsgebied van de VS.

Als een zwangere vrouw illegaal in de VS binnengekomen is, betekent dit dat haar kind, wat geboren wordt binnen de grenzen van de VS tot 20 januari 2025, deze automatisch alle burgerrechten krijgt en daarmee een VS-staatsburger is. Waarom was dit zo tot afgelopen maandag?

Franse Verlichting

Daarvoor moet je terug naar het jaar 1776. De Declaration of Independence op 4 juli van dat jaar was de geboorte van de democratische Republiek VS. Deze nieuwe staat werd opgebouwd naar de inzichten van de Franse Verlichting. Rousseau, Voltaire en Diderot zijn de denkers achter deze beweging. In Europa leidt dit tot de Franse Revolutie, wat met horten en stoten uiteindelijk ook in Europa tot het ontstaan van de democratische republieken voert. En tevens het verval inluidt van het imperialistische koloniale tijdperk (behalve in Rusland…!).

De val van het Avondland

In de grondwet van 1776 werd toen opgenomen dat elk kind, geboren binnen de grenzen van de VS, daarmee staatburger was van deze republiek. Logisch, want de VS was tot in de 20e eeuw een emigratiestaat, samengesteld uit duizenden geëmigreerde, meestal Europese burgers. Dit wil Trump nu terugdraaien, hoewel het tegen de Grondwet ingaat en dus waarschijnlijk dit decreet (zoals de meesten) helemaal niet doorgaat. In ieder geval verlaat hij hiermee de ideeën van de verlichting. De 17e-eeuwse Europese burger is aangekomen in de VS.

Nog duidelijker wordt dit in zijn toespraak. Daar nam Trump de term Manifest Destiny in de mond, als hij het plan lanceerde de vlag van de VS op Mars te gaan planten. In Europa werd de koloniaal overheersing goed gepraat door ze te combineren met de poging de rest van de wereld het goede te brengen, namelijk het christelijke geloof. Manifest Destiny is de VS-variatie daarop. Veel Amerikaanse pioniers in de 19e eeuw geloofden de idealen van vrijheid en het idee van de Republiek, welke dringend naar het westen en zuiden van de VS moesten worden gebracht.

De inheemse volkeren op hun weg werden daarbij verdreven en velen vermoord. Drie eeuwen eerder drukte John Winthrop, Puritein en eerste gouverneur van Massachusetts, het rond 1620 zo uit: „Dit zal de kolonie worden, welke zich als de stad op de berg zal ontpoppen en aan de rest van de wereld de manier van leven van een vrije, goddelijke samenleving zal demonstreren.” Met deze ‘mindset’ heeft Donald Trump zich maandag definitief naast Winthrop gepositioneerd. Een witte man, vol van de idealen van het opbloeiende Europees koloniale tijdperk van de 17e eeuw.

Doorgeslagen egocentrisme

Het huidige Europa staat nu geklemd tussen twee nationaalstaten, die aangevoerd worden van twee verloren zielen, die het koloniaal imperialistische tijdperk omarmen en menen dat we absoluut alle weer naar die tijd moeten terugkeren. De ene wil de volle ontwikkeling van een doorgeslagen egocentrisme (doorgeslagen vrijheid van het individu). De ander wil de absolute repressie en de macht van een alleenheerser á la Lodewijk de Veertiende (doorgeslagen gelijkheid betekent: maakt het volk tot vee).

Het wordt de allerhoogste tijd voor een Verlichting 2.0. En dit keer moet de broederlijkheid als hoogste principe aangekleed worden. Tot nu toe stond die namelijk nogal naakt naast die andere twee. Het noodzakelijke initiatief hiervoor kan alleen van Europa uitgaan.

Zullen we afspreken allemaal vandaag te beginnen? Direct in onze omgeving in gesprek komen over de broederlijkheid en beginnen onze daden ernaar uit te richten. Met onze kinderen, onze buurman, onze collega’s, onze wijk, ons dorp…

Reacties