Jeroen Haverkort
Jeroen Haverkort Sport 26 apr 2017 / 06:45 uur

8x Dick Advocaat in Oranje

Oranje loopt als een rode draad door de trainersloopbaan van Dick Advocaat. De kans bestaat dat ‘de kleine generaal’ opnieuw bondscoach wordt.

1. ‘Noem me nu eens Rinus!’
In huize Advocaat gaat in 1984 de telefoon. De oud-speler van onder meer ADO Den Haag, Roda JC, Chicago Sting en Sparta speelt op dat moment bij FC Utrecht, maar is al serieus bezig met zijn trainersloopbaan. Met DVSP, een amateurclub uit Pijnacker, is Advocaat al drie keer gepromoveerd. Daarnaast slaagt Advocaat met prima cijfers voor de trainerscursus in Zeist. Reden voor de legendarische Rinus Michels om een belletje naar Den Haag te wagen. Hij vraagt Advocaat om de UEFA-jeugd onder zijn hoede te nemen. Het duurt niet lang of ‘de generaal’ promoveert Advocaat tot zijn assistent. Advocaat is sindsdien ‘de kleine generaal’. Hij blijft zijn baas consequent aanspreken met ‘meneer Michels’ – ook als deze herhaaldelijk zegt: ‘Noem me nu eens Rinus!’

2. Plaatsmaken voor Cruijff
Advocaat gaat in 1987 bij het inmiddels verdwenen HFC Haarlem aan de slag, heeft daarna SVV – dat ook niet meer bestaat – onder zijn hoede en vertrekt daar als de club gaat fuseren met Dordrecht. Opnieuw is het dankzij Michels dat Advocaat neerstrijkt in de Zeister bossen. Advocaat wordt na het EK van 1992, waar Nederland in de halve finale wordt uitgeschakeld door de latere kampioen Denemarken, aangesteld als bondscoach. Het is de bedoeling dat Advocaat ervoor zorgt dat Oranje zich kwalificeert voor het WK 1994. Daarna moet hij plaats maken voor Johan Cruijff. De coach van Barcelona heeft geen trek in de kwalificatie, maar wel in het toernooi zelf. Advocaat heeft geen problemen met deze constructie. De KNVB en Cruijff komen er echter niet uit en zo mag Advocaat toch naar het WK. Cruijff zei vervolgens dit over het WK 1994:

3. Mot met Gullit
Cruijff is niet de enige die afhaakt. Lange tijd wordt er gehoopt dat de ernstig geblesseerde Marco van Basten zijn rentree zal maken, maar de vedette heeft achteraf gezien zijn laatste wedstrijd al gespeeld. Of dat nog niet genoeg is, gaat ook Ruud Gullit niet mee. Er wordt vlak voor vertrek naar de VS zelfs nog een speciale persconferentie gehouden, waarin Gullit aangeeft de tactiek van de bondscoach te aanvallend te vinden. Advocaat betreurt het besluit van Gullit en doet de avond voor de persconferentie een vergeefse poging hem op andere gedachten te brengen. De persconferentie roept meer vragen op dan die antwoorden geeft. Wat vooral beklijft is de kus van Frits Barend en dat Gullit zijn lange lichaam in een veel te klein autootje wurmt en het hazenpad kiest. Studio Spaan maakte een prima persiflage over het wel en wee van Oranje in 1994:

4. Bommelding en Branco’s vrije trap
De uitvalbasis van het Nederlands elftal in de VS is het klamme, hete Orlando. Ondanks de bizarre weersomstandigheden kiest Advocaat in de groepsfase tegen Saoedi-Arabië (2-1), België (0-1) en Marokko (2-1) voor een driemansverdediging waarin met name linksback Frank de Boer en centrumverdediger Ronald Koeman zich met moeite staande houden. In de kwartfinale tegen Brazilië moet middenvelder Jan Wouters plotseling in de mandekking spelen tegen de snelle en wendbare Bebeto. Oranje doolt over het veld en Brazilië leidt na een uur met 2-0 door goals van Romario en Bebeto. Door een wonder en het eerste goede voetbal tijdens het toernooi, ook al duurt dat maar een half uurtje, komt Oranje op 2-2 via Dennis Bergkamp en Aron Winter. Vlak voor tijd vloert Branco Oranje met een vrije trap van 25 meter: 2-3. Overigens verloopt de voorbereiding op het duel met de Brazilianen niet geheel vlekkeloos: Lex Muller, chef sport van het AD, zorgt voor commotie én een lange wachttijd op het vliegveld van Orlando door te roepen dat er een bom in zijn handbagage zit. Muller wordt afgevoerd en het vliegtuig op een aparte landingsbaan geparkeerd.

5. Meer verdienen in Eindhoven
Na het WK 1994 neemt Oranje definitief afscheid van de lichting, die in 1988 Europees kampioen werd. Advocaat maakt spelers als Wim Jonk, Dennis Bergkamp en Danny Blind belangrijk. Blind, die tot dan vooral reserve is, wordt zelfs aanvoerder onder Advocaat. Met Noorwegen en Tsjechië als belangrijkste concurrenten begint Oranje zwak aan de kwalificatie: 1-1 in Noorwegen 0-0 in Rotterdam tegen Tsjechië. Hoewel Advocaat vastligt tot het WK 1998, verruilt hij in december het Nederlands elftal voor PSV. Advocaat heeft nog nooit een topclub getraind, maar de keuze voor PSV is vooral een financiële. In Eindhoven kan hij veel meer verdienen dan in Zeist. Het zou niet de laatste keer zijn dat geldelijk gewin de doorslag geeft bij Advocaat om een contract op te zeggen.

6. Met de hakken over de sloot
Onder Louis van Gaal mist Oranje het WK van 2002 in Japan en Zuid-Korea. De KNVB komt weer bij Dick Advocaat uit die in eerste instantie het bondscoachschap combineert met zijn werkzaamheden bij Glasgow Rangers. Die constructie duurt een half jaar, waarna Advocaat zich helemaal op het Nederlands elftal richt. Hij moet Oranje richting het EK 2004 loodsen, maar op 10 september 2003 is Portugal ver weg voor Advocaat en co. In Praag kijkt Oranje al tijdens de rust tegen een 2-0 achterstand aan door goals van de Tsjechen Jan Koller en Karel Poborski. Rafael van der Vaart doet nog wat terug, maar Milan Baros zorgt voor de 3-1 eindstand. Tsjechië plaatst zich voor het EK, Nederland is veroordeeld tot de play-offs waarin Schotland de tegenstander is. In Glasgow wordt de eerste wedstrijd met 1-0 verloren en Advocaat krijgt het aan de stok met de vaderlandse sportpers. De kritiek is dat Advocaat te veel vasthoudt aan de oude garde en dat hij jonge talenten amper een kans geeft. Toeval of niet: tijdens de return in de Amsterdam ArenA ruimt Advocaat een basisplek in voor Wesley Sneijder en Rafael van der Vaart. Sneijder knalt Oranje al na een kwartier op voorsprong. Uiteindelijk wordt het 6-0:

7. Dé wissel
Net zoals in 1994, is er in aanloop naar het EK 2004 kritiek op de speelwijze. Advocaat wordt als risicoloos bestempeld. In de openingswedstrijd wordt Duitsland op 1-1 gehouden, maar tegen Tsjechië vlamt Oranje plots. Dit is niet in de laatste plaats te danken aan een ontketende Arjen Robben. Met een 2-1 stand lijkt er niks aan de hand. Maar een kwartier voor tijd vervangt Advocaat tot ieders verbijstering uitblinker Robben voor Paul Bosvelt. Oranje stort in, Tsjechië krijgt vleugels en wint alsnog: 2-3. De nederlaag heeft geen gevolgen: Oranje gaat door in het toernooi, maar Advocaat kan niks meer goed doen volgens voetbalminnend Nederland. Zo wordt hij in het tv-programma Villa BvD gefileerd door Jan Mulder, die vindt dat ‘Dickie eigenlijk opgehangen en gestenigd moet worden’. Ook Advocaats eigen assistent Willem van Hanegem laat zich niet onbetuigd. Op de vraag wat De Kromme zou doen als Advocaat nog eens een aanvaller voor een middenvelder zal wisselen, antwoordt hij: ‘Dan sla ik hem neer.’ De relatie tussen de twee voormalige vrienden is over. De ochtend na de uitschakeling in de halve finale tegen Portugal merkt Advocaat bij het ontbijt dat zijn assistent al met de noorderzon is vertrokken.

Robben versus Tsjechië:

Het media-optreden van Advocaat in Portugal:

8. Drie fantastische wedstrijden
Het waren drie fantastische wedstrijden. De laatste keer dat Advocaat terugkeerde bij Oranje was vorig jaar en die periode lijkt nog het meest op een bekende reclame van een uitzendbureau. In mei wordt de dan 68-jarige Hagenaar op verzoek van bondscoach Danny Blind assistent. Advocaat zegt vanwege zijn familie niets meer voor een verblijf in het buitenland te voelen: „Daardoor komt deze functie als geroepen.” Desalniettemin kiest hij na drie vriendschappelijke interlands tegen Ierland (1-1), Polen (1-2 winst) en Oostenrijk (0-2 winst) in september voor een avontuur bij het Turkse Fenerbahçe. Dit tot verbijstering van Danny Blind en de spelersgroep. En nu, ruim een half jaar later, wordt Advocaat door de KNVB serieus overwogen als nieuwe bondscoach.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
8x Dick Advocaat in Oranje
Sluiten