Onderzoek naar struisvogelveren voor mode legt dierenleed bloot
Van uitbundige jurken op de rode loper tot tops en accessoires bij grote kledingketens: struisvogelveren zijn volop aanwezig in de mode. Maar achter die luchtige veren gaat volgens nieuw onderzoek een behoorlijk zware industrie schuil. Dierenwelzijnsorganisatie World Animal Protection en Collective Fashion Justice onderzochten de struisvogelverenindustrie in Zuid-Afrika. Ze troffen onder meer levende dieren aan waarvan veren werden uitgetrokken of afgeknipt.
Voor het rapport Blood Feathers deden de organisaties tussen 2023 en 2025 onderzoek naar de industrie en de internationale toeleveringsketen. In 2026 liet World Animal Protection daarnaast onderzoek uitvoeren op locatie in Zuid-Afrika. Daarbij werden commerciële boerderijen, toeristische struisvogelboerderijen en een verenverwerkingsbedrijf bezocht.
Zuid-Afrika speelt een hoofdrol in deze industrie. Volgens het rapport is het land goed voor ongeveer 75 procent van de wereldwijde productie van struisvogelproducten, waaronder veren, vlees en leer. De sector concentreert zich vooral rond Oudtshoorn in de West-Kaap.
Voor ruim 50 miljoen euro aan struisvogelveren
Het gaat bepaald niet om een kleine handel. Uit gegevens die World Animal Protection bij de Zuid-Afrikaanse overheid opvroeg, blijkt dat in het seizoen 2024/2025 meer dan 150 ton struisvogelveren werd geëxporteerd. De exportwaarde bedroeg volgens het rapport meer dan 60 miljoen dollar, omgerekend ruim 50 miljoen euro.
In dezelfde periode werden in Zuid-Afrika ongeveer 150.000 struisvogels geslacht. Dat waren er volgens het rapport 7 procent meer dan een seizoen eerder.
De verenhandel groeit bovendien. Tussen 2018 en 2025 nam de hoeveelheid geëxporteerde struisvogelveren volgens de onderzoekers met 20,3 procent toe. De waarde ervan steeg in diezelfde periode van 20,8 miljoen dollar naar meer dan 60 miljoen dollar.
Worden struisvogelveren niet gewoon geraapt?
Wie dacht dat de veren vanzelf van de vogels vallen en daarna worden verzameld, is niet de enige. In een peiling die World Animal Protection uitvoerde in het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Australië en Nieuw-Zeeland, dacht 47 procent van de ondervraagden dat struisvogelveren voor mode voornamelijk worden verzameld nadat de dieren ze op natuurlijke wijze hebben verloren.
De onderzoekers zetten daar grote vraagtekens bij. Wilde struisvogels hebben volgens het rapport geen jaarlijkse periode waarin ze massaal hun verenkleed verliezen. Bovendien zouden de aantallen die de commerciële industrie nodig heeft niet aansluiten bij een productiesysteem dat uitsluitend afhankelijk is van natuurlijk uitgevallen veren.
Op commerciële bedrijven troffen de onderzoekers dan ook andere methoden aan.
Veren uit levende struisvogels getrokken
Op één bezochte boerderij kregen onderzoekers naar eigen zeggen te horen dat iedere zes maanden veren uit de vleugels van levende struisvogels werden geplukt. Bij een andere methode worden de veren eerst boven de huid afgeknipt.
Dat laatste klinkt misschien een stuk vriendelijker, maar daar houdt het proces volgens het rapport niet noodzakelijk op. Het deel van de veer dat in de huid achterblijft, kan later alsnog worden verwijderd om de groei van een nieuwe veer te stimuleren.
Op een bezochte boerderij gebeurde dat volgens de onderzoekers al na twee weken en werden daarvoor tangen gebruikt. Ze legden ook vast hoe een struisvogel door meerdere medewerkers werd gevangen en vastgehouden. Over de kop van het dier werd een zak geplaatst om het zicht weg te nemen. Daarna bewerkten medewerkers de veren.
De vrijwillige richtlijnen van de Zuid-Afrikaanse brancheorganisatie SAOBC ontmoedigen het plukken van levende struisvogels. Bij het oogsten van veren zou onnodige pijn en verwonding moeten worden voorkomen en zouden alleen volgroeide veren zonder actieve bloedtoevoer moeten worden gebruikt.
Toch zeggen de onderzoekers tijdens bezoeken meerdere veren met bloed aan het uiteinde te hebben aangetroffen. Dat zou erop kunnen wijzen dat veren zijn verwijderd voordat ze volledig volgroeid waren.
Ook andere problemen op de boerderijen
Het rapport beperkt zich niet tot het verzamelen van veren. De onderzoekers beschrijven ook andere problemen die zij tijdens bezoeken aan commerciële struisvogelbedrijven zeggen te hebben waargenomen.
Zo zagen ze dieren herhaaldelijk tegen hekken pikken en agressief gedrag naar elkaar vertonen. Sommige struisvogels hadden zichtbare verwondingen. Op één boerderij werd een struisvogel met een gewond oog gezien en een ander dier had een wond aan de nek nadat het tegen een hek zou zijn gelopen.
Ook het vervoer naar het slachthuis brengt volgens het rapport risico’s met zich mee. Een medewerker vertelde de onderzoekers dat vogels tijdens transport overeind moeten worden gehouden om te voorkomen dat ze worden vertrapt.
Uiteindelijk worden de dieren geslacht
Een ander punt dat de organisaties willen rechtzetten, is het idee dat veren slechts een onbelangrijk bijproduct zijn van de productie van struisvogelvlees en -leer.
Volgens hun onderzoek zijn er bedrijven waarbij veren juist een belangrijke of zelfs primaire inkomstenbron vormen. Struisvogels kunnen meerdere keren veren leveren en worden daarnaast gebruikt voor de fok. Wanneer de kwaliteit van hun veren of hun waarde voor de fok afneemt, worden ze uiteindelijk geslacht.
Andere struisvogels worden op grotere schaal gehouden voor een combinatie van vlees, leer en veren en volgens het rapport doorgaans op een leeftijd van ongeveer 10 tot 14 maanden geslacht.
Veren zijn juist populairder geworden
Opvallend is dat de struisvogelveer niet uit de mode raakt, maar de afgelopen jaren juist weer prominent aanwezig is. Volgens de onderzoekers waren veren in 2025 en 2026 veelvuldig te zien bij grote modehuizen en op rode lopers.
Tijdens modeshows in New York, Londen, Milaan en Parijs verschenen struisvogelveren volgens het rapport in collecties van onder meer Prada, Dior, Balenciaga, Valentino en Alexander McQueen. Ook tijdens het Met Gala van 2026 waren ze prominent aanwezig.
Die luxemode heeft volgens de organisaties invloed op de rest van de markt. Waar een kledingstuk met struisvogelveren bij een luxemerk tienduizenden euro’s kan kosten, worden echte struisvogelveren inmiddels ook verwerkt in veel goedkopere kleding. Tijdens het onderzoek zei een verwerkingsbedrijf dat ook aan luxemerken levert volgens het rapport eveneens veren aan Shein te leveren.
De onderzoekers wijzen daarbij op een gebrek aan transparantie. Veren van verschillende boerderijen kunnen tijdens verwerking worden samengevoegd en tijdens verschillende stappen in de productieketen opnieuw worden verwerkt en geclassificeerd. Daardoor kan het lastig zijn om een veer in een kledingstuk helemaal terug te volgen tot de boerderij waar deze vandaan kwam.
Steeds meer modebedrijven stoppen ermee
Tegelijkertijd is er binnen de mode-industrie een beweging gaande om het gebruik van materialen van wilde dieren te beperken. Het rapport beschrijft verschillende merken, winkels en mode-evenementen die beleid hebben ingevoerd rond bijvoorbeeld bont, exotische huiden of veren.
World Animal Protection en Collective Fashion Justice willen dat de mode-industrie uiteindelijk helemaal stopt met struisvogelveren. Ze wijzen daarbij op alternatieven die het uiterlijk en de beweging van veren proberen na te bootsen zonder daarvoor echte veren te gebruiken.
De conclusie van het rapport is daarmee duidelijk activistisch. De organisaties vinden dat modebedrijven moeten overstappen op alternatieven en struisvogels niet langer voor mode moeten gebruiken. De bevindingen zijn afkomstig uit onderzoek dat in opdracht van World Animal Protection werd uitgevoerd en vormen daarmee geen onafhankelijk overheidsonderzoek. Wel geven de bezoeken volgens de organisaties een zeldzaam inkijkje in een industrie waarvan de productieketen voor consumenten doorgaans grotendeels buiten beeld blijft.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Aart (58) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Geld verdienen is leuk, maar geld behouden is minstens zo belangrijk’
- Riley (32) woont noodgedwongen op 14 vierkante meter: ‘Ik heb nul inkomen, straks is alles op’
- Tessa (31) heeft borstkanker, maar blijft positief: ‘Toen ik geen uitzaaiingen had, wist ik dat ik dit ga rocken’
- Stelling van de dag: ‘Goed dat de regenboogvlag op coming-outdag aan het Tweede Kamergebouw hangt’
- Supermarkten slaan alarm om biologisch chiazaad: te veel pesticiden in dít merk
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.metronieuws.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F01%2FScherm%C2%ADafbeelding-2025-01-10-om-14.31.21.png)