Erandi Godinez
Erandi Godinez Binnenland 30 okt 2026, 
Leestijd: 2 minuten

Privacywaakhond waarschuwt: incassobureaus gebruiken AI en bekijken ook je sociale media

Incassobureaus gebruiken AI en informatie van sociale media om in te schatten of mensen hun schulden kunnen betalen. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) waarschuwt na onderzoek bij 29 bureaus voor discriminatie en fouten.

Sommige besluiten van incassobureaus blijken volledig automatisch te worden genomen, iets wat bij wet verboden is.

Incassobureaus gebruiken AI om betalingskans te berekenen

Zo zetten incassobureaus algoritmes en AI in om op internet en in openbare registers meer informatie over debiteuren te zoeken. Denk bijvoorbeeld aan contactgegevens, bedrijfsgegevens, bankgegevens en activiteiten op sociale media. Op basis van die informatie wordt vervolgens de kans berekend dat een schuld succesvol wordt geïnd.

Brancheorganisatie NVI verrast door onderzoek naar AI

De AP vindt deze werkwijze zorgelijk. Volgens de toezichthouder mag een computer nooit zelfstandig besluiten nemen en moet er altijd een menselijke medewerker betrokken zijn. Het AD benaderde de brancheorganisatie voor incassobureaus, de NVI, met vragen over de gemelde werkwijze en kreeg een verraste reactie.

„Wij zijn als branchevereniging niet door de AP benaderd en ook niet vooraf over het onderzoek of de publicatie geïnformeerd”, zo laat een woordvoerder weten. „Wij gaan het rapport daarom allereerst zorgvuldig bestuderen en maken graag gebruik van de toelichting die de AP heeft aangekondigd.”

AP waarschuwt voor verboden automatische beslissingen

Volgens de AP weten incassobureaus vaak niet welke regels precies gelden voor het gebruik van algoritmes. Hierdoor is de kans groot dat verboden geautomatiseerde besluitvorming nu al op grote schaal voorkomt, stelt de toezichthouder. „Als jij te maken krijgt met een incasso, kan dat flinke gevolgen voor je hebben”, zegt AP-bestuurslid Katja Mur hierover. „Je moet misschien veel geld betalen. Nou kan AI ook fouten maken.”

Mur benadrukt dat het belangrijk is dat een beslissing ‘transparant’ tot stand komt en dat er een incassomedewerker ‘van vlees en bloed’ is die verantwoording kan afleggen. „Anders tast je volledig in het duister terwijl AI over je beslist.” De AP eist daarom dat de sector maatregelen neemt en ervoor zorgt dat er altijd een mens meekijkt bij besluiten met grote gevolgen. Ook wil de toezichthouder dat incassobureaus in kaart brengen welke persoonsgegevens ze verwerken en debiteuren helder uitleggen hoe algoritmes worden ingezet.

Autoriteit Persoonsgegevens gaat in december in gesprek met incassobureaus

De NVI laat weten dit ‘volledig te onderschrijven’. „Zorgvuldig en rechtmatig omgaan met de persoonsgegevens van mensen met betalingsachterstanden is voor de NVI een vanzelfsprekend uitgangspunt. Beslissingen met wezenlijke gevolgen voor een debiteur horen niet zonder menselijke beoordeling tot stand te komen”, zo verklaart de brancheorganisatie tegenover het AD.

Begin december houdt de toezichthouder daarom een gesprek met organisaties uit de incassobranche om de uitkomsten te bespreken. „Of het beeld uit de steekproef van de AP de praktijk bij onze leden weerspiegelt, kunnen wij op dit moment niet beoordelen”, aldus de brancheorganisatie. „De aanbevelingen van de AP over menselijke tussenkomst, bewustwording van datagebruik en transparantie richting debiteuren nemen wij daarbij serieus; wij gaan ze met onze leden bespreken.”

Is AI echt een bedreiging voor de mensheid? Dit zegt de wetenschap

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Erandi Godinez
Geschreven door Erandi Godinez

Erandi heeft één grote passie en dat is schrijven. Ze vindt het heerlijk dat ze hier haar werk van heeft kunnen maken en geniet dan ook van elk artikel dat ze schrijft. Of dat nu is over de laatste influencertrend of over tuinieren. Ze duikt het liefst in onderwerpen die te maken hebben met lifestyle, psychologie, gezondheid én haar grootste guilty pleasure: showbizz.

Reacties