Cassandra Oostrom Binnenland 24 aug 2026, 09:18

Leestijd: 3 minuten

Rookvrije generatie nog ver weg: 4 op de 10 jongvolwassenen roken of vapen

Een generatie die nauwelijks meer rookt of vapet? Dát lijkt voorlopig nog ver weg. Maar liefst 40 procent van de jongvolwassenen tussen de 18 en 29 jaar rookt of vapet, blijkt uit een nieuwe peiling. Sociale media lijken daarbij een flinke rol te spelen.

Het doel van de Nederlandse overheid is duidelijk: in 2040 zou geen enkele jongere meer moeten roken of vapen en maximaal 5 procent van de volwassenen zou nog moeten roken. Die afspraken staan in het Nationaal Preventieakkoord. Maar onderzoek van Independer onder 2000 Nederlanders laat zien dat er nog een lange weg te gaan is…

Jongvolwassenen roken het meest

Van alle onderzochte leeftijdsgroepen gebruiken jongvolwassenen het vaakst sigaretten of vapes. Onder dertigplussers gaat het nog altijd om 30 procent. Bij 45-plussers daalt dat naar 17 procent en bij 60-plussers naar 10 procent.

Kinderlongarts Noor Rikkers van Artsen slaan alarm noemt de cijfers in gesprek met het AD schokkend. Volgens haar begint het probleem bovendien al vóór de leeftijd van 18 jaar, doordat ook jongere tieners vapen. Vapen kan volgens haar bovendien de stap naar sigaretten kleiner maken. Jongeren die eenmaal beginnen met vapen, zouden een aanzienlijk grotere kans hebben om later ook te gaan roken.

Vapes lokken kinderen

Vooral de populariteit van vapes baart Rikkers zorgen. Ze ziet dat steeds jongere kinderen ermee beginnen. Extra problematisch vindt ze zogenoemde smartvapes, waarop bijvoorbeeld spelletjes kunnen worden gespeeld. Sommige apparaten moedigen gebruikers zelfs aan een trekje te nemen om verder te komen in een spel. Volgens Rikkers is dat een verdienmodel dat inspeelt op de gevoeligheid van jongeren voor verslaving. „Heb je de kinderen, dan heb je klanten voor het leven”, waarschuwt ze.

Kinderlongartsen zien ondertussen ook de gevolgen in de spreekkamer. Jongeren kunnen onder meer last krijgen van keelpijn, buikpijn en ontwenningsverschijnselen. In ernstige gevallen worden kinderen volgens Rikkers zelfs met een klaplong opgenomen in het ziekenhuis. Ook noemt ze problemen als concentratieverlies en depressieve klachten. Rikkers pleit daarom voor een vergaande maatregel: een verbod op producten die nicotine bevatten.

Vapen volop te zien op sociale media

Sociale media spelen volgens het onderzoek een belangrijke rol in het rookgedrag van jongeren. Ongeveer driekwart van de jongvolwassenen ziet online filmpjes waarin mensen roken of vapen. Een derde zegt door zulke beelden zelf in de verleiding te komen. Nog opvallender is dat ruim een kwart van de rokers die dergelijke video’s bekijkt, zegt sigaretten of vapes via sociale media te kopen. De online verkoop van rookwaren via webshops, chats en sociale platforms is in Nederland sinds juli 2023 verboden.

Artsen probeerden eerder al influencers zover te krijgen vapevideo’s te verwijderen. Volgens Rikkers gaf ongeveer de helft daar gehoor aan, maar de nieuwe cijfers wijzen erop dat het probleem nog altijd speelt.

Artsen trekken ten strijde

Ook op Europees niveau is er aandacht voor de rol van sociale media. Er loopt onderzoek naar Snapchat, nadat onder meer Stichting Rookpreventie Jeugd om handhaving had gevraagd. Ondertussen proberen artsen jongeren rechtstreeks te bereiken. Zo geven ongeveer 1300 artsen gastlessen op scholen over de gevolgen van vapen. Deze zomer protesteerden artsen bovendien in Hoog Catharijne tegen een reclamecampagne van tabaksproducent Philip Morris.

Volgens Rikkers staan artsen daarmee veel nadrukkelijker vooraan in de strijd tegen vapen dan destijds bij de opkomst van de sigaret. Het doel is duidelijk: voorkomen dat een nieuwe generatie al jong verslaafd raakt aan nicotine.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Albert (54) stak zijn spaargeld in een Frans vakantiehuis voor de verhuur: ‘Nu leg ik iedere maand geld bij’
• Onderzoekers verklaren waarom je 3 minuten vóór je wekker wakker wordt: ‘Geen puur toeval’
• 44 procent ziet beleggen als gokken: Nederlanders laten volgens experts veel rendement liggen
• Is dure shampoo echt beter? Keuringsdienst komt met verrassend advies over de eerste 5 ingrediënten
• Annelie (32) in Ex-treem gênant: ‘Mijn vriend vroeg mijn beste vriendin of ze met hem zou daten’

Geschreven door Cassandra Oostrom

Cassandra heeft Journalistiek gestudeerd en spendeert graag tijd aan het lezen van andermans schrijfwerk, van fictie tot autobiografieën. Daarnaast is ze altijd al geïnteresseerd geweest in de wereld en maatschappelijke onderwerpen. Die twee passies combineert ze graag met haar liefde voor reizen.

Reacties