Cassandra Oostrom Binnenland 14 aug 2026, 09:27

Leestijd: 3 minuten

Rokers halen tabak massaal uit buitenland: onze schatkist loopt 3 miljard euro mis

Nederland probeert roken al jaren te ontmoedigen door sigaretten en shag steeds duurder te maken. Maar een groeiende groep rokers lijkt daar een andere oplossing voor te hebben gevonden: tabak halen in het buitenland of kopen via het illegale circuit.

Volgens de tabaksbranche liep de Nederlandse schatkist daardoor vorig jaar zo’n 3 miljard euro aan accijns en btw mis.

Dat schrijft De Telegraaf. De Vereniging Nederlandse Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten (VSK) baseert die berekening op langlopende onderzoeken naar het gebruik van buitenlandse en illegale tabak in Nederland. Uit onderzoeken van WSPM en Kantar blijkt dat vorig jaar bijna 45 procent van de sigaretten die in Nederland werden gerookt, niet op de Nederlandse markt was gekocht. Bij shag ging het zelfs om bijna 61 procent.

Tabak halen over de grens

Dat Nederlanders voor goedkopere rookwaar de grens oversteken, is geen nieuw verschijnsel. Metro schreef in 2023 al dat steeds meer rokers hun tabak in het buitenland haalden. Destijds was een kwart van de in Nederland gerookte sigaretten afkomstig uit het buitenland. Bij shag ging het om 36 procent. Sindsdien zijn sigaretten en shag alleen maar duurder geworden. In april 2024 ging de prijs van een pakje van twintig sigaretten naar ongeveer 11 euro. Een pak shag van 50 gram kostte na die verhoging ruim 24 euro. De prijsverhogingen maken deel uit van het beleid om roken te ontmoedigen.

Dat beleid heeft effect, maar zorgt er ook voor dat rokers naar goedkopere alternatieven zoeken. Uit onderzoek van het RIVM bleek dat 7 procent van de rokers na de accijnsverhoging van 2024 stopte en 16 procent een stoppoging deed. Tegelijkertijd weken rokers vaker uit naar het buitenland.

Hoe aantrekkelijk dat kan zijn, bleek eind vorig jaar uit een uitzending van Nieuws van de Dag. De 23-jarige Liz werd daarin geïnterviewd: zij is eigenaresse van een tabakszaak net over de grens en heeft vrijwel alleen maar Nederlandse klanten. Mensen komen zelfs vanuit alle hoeken van het land om dozen rookwaar in te slaan.

Ook illegale sigaretten

Naast buitenlandse tabak speelt illegale handel een rol. Metro schreef onlangs nog dat de douane harder wil optreden tegen illegale sigaretten. Alleen al dit jaar werden 106 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen. Illegale rookwaar wordt vanuit het buitenland naar Nederland gesmokkeld, maar wordt ook geproduceerd in illegale fabrieken in ons eigen land. De VSK stelt daarom dat de gevolgen van het Nederlandse tabaksbeleid verder gaan dan alleen misgelopen belastinginkomsten. Volgens de branchevereniging profiteert ook het criminele circuit van de vraag naar goedkopere sigaretten en shag.

Gezondheidsorganisaties wijzen ondertussen op de andere kant van het verhaal. Zij zien hogere prijzen juist als een belangrijk middel om roken terug te dringen. Zo waren KWF Kankerbestrijding, de Hartstichting en het Longfonds eerder positief over de forse prijsverhoging van sigaretten. Volgens hen kan het duurder maken van tabak mensen stimuleren om te stoppen of minder te roken.

De discussie draait daarmee om twee effecten van hetzelfde beleid: hogere prijzen kunnen mensen helpen om te stoppen, maar rokers die dat niet doen lijken steeds vaker op zoek te gaan naar goedkopere rookwaar over de grens of via het illegale circuit.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Zorgtoeslag 2027: vermogensgrens daalt met ruim 25.000 euro, dit betekent het voor jouw toeslag
• Jose (45) ontwaakte uit narcose tijdens openhartoperatie: ‘Ik kon me niet bewegen of iets duidelijk maken’
• Onderzoek naar supermarktprijzen: bij deze supermarkt ben je tot 28 procent goedkoper uit dan bij concurrenten
• NVM: huizenprijzen stijgen tot 8,3 procent, maar in deze 4 regio’s worden woningen juist goedkoper
• Floor Jansen breekt met metalband Nightwish: ‘Beslissing is noodzakelijk’

Geschreven door Cassandra Oostrom

Cassandra heeft Journalistiek gestudeerd en spendeert graag tijd aan het lezen van andermans schrijfwerk, van fictie tot autobiografieën. Daarnaast is ze altijd al geïnteresseerd geweest in de wereld en maatschappelijke onderwerpen. Die twee passies combineert ze graag met haar liefde voor reizen.

Reacties