Erandi Godinez Binnenland 30 jul 2026, 09:12

Leestijd: 2 minuten

Onderzoek: bouwvergunning kost in ene gemeente 122 euro en in andere ruim 21.000 euro

Vereniging Eigen Huis ziet enorme verschillen in bouwleges. Voor dezelfde nieuwbouwwoning betaal je in de ene gemeente 122 euro en in de andere ruim 21.000 euro. Juist nu veel Nederlanders willen bouwen of verbouwen, lopen de extra kosten sterk uiteen.

Vereniging Eigen Huis wil daarom dat gemeenten een landelijke rekenmethode voor bouwleges gebruiken.

Waarom kost dezelfde bouwvergunning 122 euro in de ene gemeente en 21.000 euro in de andere?

De verschillen in bouwleges zijn nog altijd moeilijk te controleren en uit te leggen. Gemeenten mogen geen winst maken op leges. Zo mogen inkomsten uit bouwleges bijvoorbeeld niet gebruikt worden voor het verlagen van woonbelastingen. Gemeenten maken echter vaak niet duidelijk hoe hun tarieven zijn opgebouwd. Daardoor is het voor inwoners lastig te beoordelen of een hoog tarief wel terecht is.

Gemiddeld veranderden de tarieven in 2026 maar weinig. Dat gemiddelde geeft echter een vertekend beeld, want de verschillen tussen gemeenten – en de uitschieters – blijven enorm. Zo steeg het bedrag voor een vergunningsaanvraag binnen het omgevingsplan in Woensdrecht met bijna 600 procent (van 570 euro naar 3975 euro). Voor nieuwbouw buiten het omgevingsplan kost een vergunning in Ede zelfs 45.000 euro, terwijl een vergelijkbare vergunning in Amsterdam 1017 euro kost.

Vereniging Eigen Huis: gemeenten leggen tarieven nauwelijks uit

„Hier is geen peil op te trekken”, zegt Cindy Kremer, algemeen directeur van Vereniging Eigen Huis. „Gemeenten moeten kunnen uitleggen waar inwoners voor betalen. Een vergunning van 20.000 euro of meer kan voor particuliere opdrachtgevers het verschil maken tussen wel of niet bouwen. Zeker nu betaalbare nieuwbouw voor starters en senioren hard nodig is, moet elke onnodige drempel eruit.”

Waarom de verplichte kwaliteitsborger duizenden euro’s extra kost

Bij veel nieuwbouwprojecten is sinds 2024 een private kwaliteitsborger verplicht. Die ziet erop toe dat een bouwwerk voldoet aan de bouwtechnische eisen. De rekening komt uiteindelijk terecht bij de koper of particuliere opdrachtgever. Voorheen betaalde de gemeente deze kosten. Gemiddeld gaat het om ongeveer 6500 euro per woning.

Kremer: „Als er naast de vergunning ook andere verplichte kosten bijkomen, wordt het des te belangrijker dat gemeenten hun eigen tarieven goed onderbouwen. Je zou namelijk verwachten dat de tarieven voor leges dalen als de kosten voor de bouwtechnische toets niet meer meegerekend kunnen worden. Dat lijkt nu niet bij alle gemeenten het geval te zijn.”

Verbouwen? Ook daar lopen de vergunningstarieven sterk uiteen

Ook de verschillen voor vergunningen bij verbouwingen zijn groot. Voor een verbouwing van 80.000 euro betaalt een aanvrager in Breda bijvoorbeeld 938 euro aan leges, tegenover 6525 euro in Zeist. Gemiddeld werden verbouwvergunningen in de steekproef iets goedkoper dan vorig jaar, maar ook hier blijft de tariefopbouw per gemeente moeilijk te vergelijken.

Vereniging Eigen Huis pleit dan ook voor een verplichte landelijke rekenmethode voor bouwleges. Gemeenten moeten openbaar maken hoe hun tarieven zijn opgebouwd, zodat inwoners kunnen controleren waarom een vergunning in de ene gemeente duurder is dan in de andere en erop kunnen vertrouwen dat verschillen redelijk en uitlegbaar zijn. Het Rijk en de provincies moeten zorgen voor heldere regels en toezicht. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) kan gemeenten helpen met een praktisch rekenmodel.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Belastingdienst waarschuwt: veel Nederlanders lopen tot 800 euro aan belastinggeld mis
• Stroopwafels voor 32 cent bij Jumbo en Dirk: achter deze opvallend lage prijs zit een slimme truc
• Zoë (38) in Burenruzies: ‘Ik zou een uurtje op de puppy van mijn buurvrouw passen, maar ze kwam pas 4 dagen later terug’
• De Spaarrekening van Petra (43): ‘Voor de wintergarderobe van mijn zoons breek ik mijn spaargeld aan’
• Nederlanders drinken 3,5 kopjes koffie per dag: Voedingscentrum legt uit wanneer het te veel wordt

Geschreven door Erandi Godinez

Erandi heeft één grote passie en dat is schrijven. Ze vindt het heerlijk dat ze hier haar werk van heeft kunnen maken en geniet dan ook van elk artikel dat ze schrijft. Of dat nu is over de laatste influencertrend of over tuinieren. Ze duikt het liefst in onderwerpen die te maken hebben met lifestyle, psychologie, gezondheid én haar grootste guilty pleasure: showbizz.

Reacties