Nikki Veerbeek Binnenland 28 okt 2025, 09:56

Leestijd: 5 minuten

Harde botsingen tijdens debat en opvallende uitspraak Wilders: ‘Dan hebben ze maar iets meer honger in Afrika’

Nog maar één dag en dan gaan ‘we’ naar de stembus voor de Tweede Kamerverkiezingen. Met de eindstreep in zicht zetten de lijsttrekkers alles op alles om de harten van kiezers te veroveren. Het EenVandaag-verkiezingsdebat werd er gisteravond één van harde botsingen en opvallende uitspraken.

De lijsttrekkers van PVV, GroenLinks-PvdA, CDA, D66, VVD en JA21 gingen in Ahoy in debat voor een zaal met tweeduizend studenten.

Uitspraak Wilders over Afrika

PVV-leider Geert Wilders wil de btw op boodschappen naar 0 procent hebben en dat betalen door te stoppen met ontwikkelingshulp. „Dan hebben ze misschien iets meer honger in Afrika, maar hier niet”, verdedigde hij zijn keuze. De uitspraak kon op gejoel in de zaal rekenen.

Het lage btw-tarief is momenteel 9 procent. „Dat schrappen kost een paar miljard, dat is evenveel als ontwikkelingshulp nu kost. Miljoenen Nederlanders hebben moeite hebben om de boodschappen te betalen.” Ook wil de PVV het hoge btw-tarief, dat nu 21 procent is, terugbrengen naar 19 procent.

Harde aanvaring Wilders en Timmermans tijdens debat

Wilders en Frans Timmermans (GroenLinks-PvdA) hadden een harde aanvaring toen het ging over AI-plaatjes die zijn gemaakt door twee PVV-Kamerleden. Op een daarvan was bijvoorbeeld te zien hoe Timmermans geboeid werd afgevoerd door politieagenten. Wilders had de excuses die hij daarvoor heeft aangeboden moeten richten aan alle slachtoffers, vindt Timmermans. Hij mist de excuses voor alle andere Nederlanders „die van het haatfabriekje doelwit waren” en noemde daarbij minderheden en vluchtelingen als voorbeelden. Bovendien vindt hij dat de twee PVV-Kamerleden die hierbij betrokken waren zich van de lijst moeten terugtrekken.

Wilders reageerde met het verwijt dat Timmermans geen excuses had aangeboden voor posters met de tekst ‘Zij kozen voor genocide’. Hierop was onder anderen Wilders te zien. Die posters kwamen van The Rights Forum. Daarvoor zitten GroenLinks-PvdA-lijstduwers Hedy d’Ancona en Jan Pronk in de raad van advies. „Ik heb meer gedaan dan de heer Timmermans deed en het siert hem niet dat hij met twee maten meet”, zei de PVV-leider. 

‘U praat genocide goed, meneer Wilders’

Timmermans vond dat op zijn beurt een „vrij povere afleidingsmanoeuvre”. De leider van GroenLinks-PvdA stelde dat Wilders de Israëlische premier Benjamin Netanyahu door dik en dun steunt. „Daarmee praat u wel genocide goed, meneer Wilders.” Daarop volgde luid applaus uit het publiek van studenten. „Als u twee leden van een raad van advies van een organisatie die door Dries van Agt is opgericht vergelijkt met twee Kamerleden die een haatfabriek hebben gerund, jarenlang, dan zit u echt op het verkeerde pad”, aldus Timmermans. 

Wilders vs. Eerdmans over plannen voor ouderen 

Wilders viel ook Joost Eerdmans (JA21) aan, op zijn plannen voor ouderen. Volgens de PVV-leider rommelt Eerdmans met de pensioenleeftijd, pensioenaftrek en de AOW-leeftijd. Dat klopt niet, pareerde Eerdmans. Zijn partij wil alle toeslagen afschaffen en daar een huishoudtoelage voor terugbrengen, waardoor ouderen er volgens hem duizenden euro’s op vooruitgaan.

„Het enige wat wij wel doen en daar zullen we tegenover de PVV staan, is dat wij vinden dat mensen langer moeten doorwerken”, zei de JA21-leider. De levensverwachting gaat omhoog en daarom moeten mensen volgens hem langer doorwerken. Op dit moment is de AOW-leeftijd ook al gekoppeld aan de levensverwachting.

Ook Yesilgöz haalde uit naar JA21. Volgens VVD-leider Dilan Yeşilgöz voert JA21 na de komende kabinetsperiode de hoogste belastingverhoging ooit door. In het debat stelde ze dat het gaat om een lastenverhoging van 46 miljard euro. Eerdmans ontkende dit. „Dat is echt de grootste onzin.” De VVD heeft op X een uitleg gedeeld, waarin de partij er onder meer op wijst dat JA21 de zelfstandigenaftrek afschaft. Ook een belastingregeling voor innovatie en de mkb-winstvrijstelling verdwijnen.

Uitspraak Rob Jetten over Amalia

Ook was er een nogal opvallend moment rond D66-leider Rob Jetten, met een opmerking over kroonprinses Amalia. Zij is eind vorige maand begonnen een werkstudentprogramma waarin ze wordt opgeleid tot militair reservist. Dat betekent dat je „met de kroonprinses in militaire training kan komen” als je ook voor een loopbaan bij de krijgsmacht kiest. „Ik gok dat een aantal kerels hier in de zaal hier wel zin in hebben.” 

Debatleider Suzanne Bosman riep Jetten, die zijn uitspraak in een zaal vol studenten maakte, direct tot de orde. „Wat is dat nu voor seksistische opmerking?” De D66-leider probeerde zich te herpakken door te zeggen dat hij het „heel stoer” vindt dat prinses Amalia reservist wil worden. „Zij geeft hiermee een heel mooi voorbeeld aan andere jongeren, dat je kan kiezen voor een carrière bij defensie.”

Botsing Jetten en PVV en VVD in debat

Jetten botste tijdens het debat ook met de PVV en VVD, nadat hij een betoog had gehouden over de Nederlandse identiteit. Volgens de partijleider is Nederland door de eeuwen heen een trots land geworden, dankzij tolerantie en vooruitgang, maar heeft Wilders „met twintig jaar lang negativiteit en politiek van haat” daaraan een einde gemaakt. „Wij zijn niet langer dat gekke kleine landje dat het telkens voor elkaar krijgt om te imponeren.”

Volgens VVD-leider Dilan Yeşilgöz praat Jetten mooi mee met rechtse partijen, maar heeft hij de afgelopen jaren niets van dit standpunt laten zien. Yeşilgöz miste steun van D66 om bijvoorbeeld de asielinstroom te beperken, zodat minder mensen Nederland binnenkomen met een andere cultuur. Het publiek in Ahoy joelde toen Yeşilgöz Jetten gladde praatje verweet. Ook Wilders vindt het „een mooi ingestudeerd verhaal” van Jetten, maar volgens de PVV-leider voelen mensen zich niet meer thuis in hun buurt en zijn vrouwen of homo’s niet meer veilig op straat. „U komt alleen op voor vrouwen of homo’s als u er moslims mee kunt bashen”, reageerde Jetten.

Het hele debat kun je terugkijken via NPO Start.

Reacties