Ellen van Bolderen
Ellen van Bolderen Binnenland 8 dec 2015 / 16:40 uur

Mokums: dít denken buitenstaanders over ons dialect

„Krijg toch allemaal de kolere”, zong het Amsterdamse straatschoffie Ciske de Rat ooit in de gelijknamige film. Dit soort karakters zorgen onder andere voor het ontstaan van stereotypering. Mensen worden niet alleen op basis van uiterlijke kenmerken in een hokje gestopt, ook taal speelt hierbij een grote rol.

Vooroordelen

Wat buitenstaanders denken over het Amsterdams dialect, hangt sterk samen met de mening die zij over de stedelingen hebben. Daarnaast wordt een dialect over het algemeen als onbeschaafd en minderwaardig gezien. Mensen die ‘plat’ praten, worden vaker als dom gezien. Ton Goeman, gastonderzoeker aan het Meertens Instituut vertelt: „Amsterdammers worden over het algemeen aangemerkt als brutaal, onbeschoft en direct. Dit zie je dan ook terug in het oordeel over het Amsterdamse taalgebruik.”

Verschillen streek

Er is een duidelijk verschil tussen het oordeel over stadsdialecten en plattelandsdialecten. Stadsdialecten worden sneller in verband gebracht met een lager milieu. Sjaak Kroon, hoogleraar Meertaligheid legt uit: „Als je het Amsterdamse dialect spreekt, wordt er eerder gedacht dat je tot een lage sociale klasse behoort. In steden wordt de volkstaal namelijk vooral binnen de lagere klasse gesproken. Bij plattelandsdialecten is dit veel minder het geval, daar spreekt vaak iedereen de streektaal, van dokter tot vuilnisman.”

Ook weerzin tegen het westen van Nederland of de rivaliteit tussen steden als Amsterdam en Rotterdam speelt mogelijk een rol bij de beeldvorming over Amsterdamse sprekers. „Mensen kiezen iets uit waar ze hun ongenoegen over een ander aan op kunnen hangen, dit kan het taalgebruik van iemand zijn. Ieder kenmerk van een persoon kan leiden tot discriminatie”, zegt Goeman.

Waardering stijgt

Dankzij artiesten als Herman Finkers en Normaal ontstaat er tegenwoordig steeds meer waardering voor de volkstaal. Toch zullen de vooroordelen die aan het Amsterdamse taaltje kleven niet snel verdwijnen. Volgens Sjaak Kroon moeten we daar helemaal niet rouwig over zijn: „Mensen moeten trots zijn op hun dialect. Taal is een goedkope en effectieve manier om te laten zien wie je bent.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Mokums: dít denken buitenstaanders over ons dialect
Sluiten