Rens Oving
Rens Oving Binnenland 9 nov 2015 / 12:52 uur

5 keer de oudste van Amsterdam

Op 27 oktober viert Amsterdam ieder jaar een feestje. Het is de geboortedatum van de stad, die dit jaar precies 740 jaar geleden voor het eerst op papier bij naam werd genoemd.

Maar wat is er nu nog over van het Amsterdam van eeuwen terug? Metro ging op zoek naar 5 keer de oudste van Amsterdam.

Amsterdam in 1533

Oudste gebouw

Oude Kerk. Foto:ANP

Toen Amsterdam eigenlijk nog niet bestond, rond 1250, stond iets ten noorden van de Dam over de Amstel een kapel met een begraafplaats. Wie nu voor de Oude Kerk middenin de rosse buurt staat, zal deze oorspronkelijke kerk nergens meer in terugzien. De houten kapel werd voor 1300 al vervangen door een stenen zaal. Daarna werd bijna 300 jaar onophoudelijk bijgebouwd. Het uiterlijk mag in de loop van de tijd veranderd zijn, de Oude Kerk is en blijft het oudste gebouw van Amsterdam.

Oudste huis

Warmoesstraat 90. Foto:ANP

Het Houten Huis uit 1528, op het Begijnhof, was lange tijd het oudste huis van de stad. Tot in 2012 achter de nieuwe gevel van een huis aan de Warmoesstraat 90 een veel ouder woonhuis uit ongeveer 1485 schuil bleek te gaan. Achter de onopvallende gevel kwam na een brand een houten constructie uit de Middeleeuwen tevoorschijn. Helaas is daar van buitenaf niet veel van te zien.

Oudste café

Twee kroegen strijken zelf met de eer van oudste café van Amsterdam. Café Karpershoek op de Martelaarsgracht kan zich beroepen op de oudste vergunning uit 1606. Maar om de hoek, op de Zeedijk, zit café In ’t Aepjen, dat al voorkomt op een kaart uit 1544. Het spreekwoord ‘in de aap gelogeerd’ zou zelfs ontleend zijn aan deze herberg voor matrozen. Ook de Karpershoek had eeuwenlang vooral zeelui over de vloer.

Oudste brug

Oude Brug

De oudste brug van Amsterdam was lange tijd, hoe kan het anders, de Oude Brug. Het gevaarte overspande het Damrak, toen nog water, ter hoogte van waar nu de Beurs van Berlage staat. Toen het Damrak grotendeels werd gedempt, verdween ook de brug.

Torensluis

De oudste brug die nog in originele staat verkeert, is de Torensluis over het Singel uit 1648. De brug lijkt met zijn 33 meter overdreven breed, maar dit was nodig omdat zich hier een van de stadspoorten bevond. De toren is er niet meer, maar de kerkers eronder nog wel en zijn zelfs te bezoeken.

Het prilste begin

Je ziet het er nu niet meer aan terug, maar de oudste plek van Amsterdam, de plek waar ooit de eerste dam over Amstel werd aangelegd, is natuurlijk de Dam.

Hier woonden de ‘lieden die nabij de Amsteldam verblijven’, die van graaf Floris V van Holland in 1275 geen tol meer hoefden te betalen. In dit document, het zogenoemde tolprivilege, ondertekend op 27 oktober, wordt Amsterdam voor de allereerste keer bij naam genoemd. Deze datum geldt daarom als de geboortedag van de stad.

Tolprivilege. Foto:ANP

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
5 keer de oudste van Amsterdam
Sluiten