In het nieuws

Tikkende tijdbom door stamceltekort

Tikkende tijdbom door stamceltekort

Marlon Etnel in zijn tijd bij de Amsterdam Admirals

Foto van 'Tim van der Steen'

19 NOV 2019

Stamceltransplantaties redden levens, maar er is een schrijnend tekort. Dat de etnische afkomst van de donateur een grote rol speelt maakt het probleem alleen maar groter.

„Tijd is van groot belang”, zegt Marlon Etnel (45). De oud-American-footballspeler (Amsterdam Admirals) woont in het Zuid-Hollandse Reeuwijk met zijn vrouw, zoon (6) en twee dochters (4 en 2). Nu heeft hij nog energie. Marlon werkt als business consultant en blijft gewoon actief. „Maar ik ben wel een tikkende tijdbom.”

Tikkende tijdbom door stamceltekort

Stamceltransplantatie is het laatste redmiddel voor Marlon Etnel.

Laatste redmiddel

Vorig jaar werd lymfklierkanker bij hem geconstateerd, nog één van de ergste vormen ook. Hij werd behandeld en in november schoon verklaard, maar het mocht niet baten. „In juni was het terug en vele malen erger.”

Er bleek een nieuw middel beschikbaar, veelbelovend maar wel met een einddatum. Marlon heeft een gen-mutatie waardoor het medicijn gemiddeld anderhalf jaar werkt, daarna niet meer. Dus voordat het te laat is heeft hij een stamceltransplantatie nodig. Het is zijn laatste redmiddel.

Geen geschikte donor

„Voordat ik ziek werd had ik nog nooit van stamceltransplantatie gehoord, dan sta je er ook niet bij stil”, geeft Marlon toe. Hij merkt nu wel dat de bewustwording om hem heen groeit. „Hopelijk geven mensen zich massaal op nu en heb ik geluk.” Tot nog toe is geen geschikte donor gevonden.

Stamceltransplantaties zijn meestal nodig na de behandeling van bloedkanker. De chemotherapie legt het immuunsysteem van de patiënt plat. Verse stamcellen zijn dan een laatste redmiddel, die kunnen het immuunsysteem nieuw leven inblazen.

Tikkende tijdbom door stamceltekort

Er is een schrijnend tekort aan stamceldonoren uit Suriname en het Caribisch gebied

Etnisch bepaald

In 30 procent van de gevallen worden die cellen binnen de eigen familie gevonden. Is daar voor een patiënt geen passende donor, dan zijn zij aangewezen op de internationale donordatabank BMDW (Bone Marrow Donors Worldwide). Daar staan momenteel zo’n 35 miljoen donoren geregistreerd, waarvan zo’n 300.000 bij de Nederlandse bank Matchis. Daar kloppen per jaar ongeveer 400 patiënten aan. Toch wordt met regelmaat geen donor gevonden.

Heel belangrijk bij stamcellen is de zogenaamde HLA-typering, en die is voor een groot gedeelte etnisch bepaald. „Ik moet een negroïde donor hebben, die moet dan ook nog eens een match zijn”, zegt de in Suriname geboren Marlon. Juist aan donoren van niet-westerse achtergrond is grote schaarste binnen de databanken.

Tikkende tijdbom door stamceltekort

Marlon Etnel met zijn gezin

Betere overlevingskans

„Ben je geboren en getogen in Nederland, met een bloedlijn een aantal generaties terug, dan is de kans iets groter dat een match wordt gevonden”, zegt Bert Elberse van Matchis. Is het bloed gemengd dan is die kans aanzienlijk kleiner. Diep in Afrika zijn bijvoorbeeld geen donorbanken. Verschillende groepen zijn zwaar onder gerepresenteerd, wat het vinden van de juiste donor extra moeilijk maakt.

Vorig jaar deed Matchis een oproep voor extra donoren van Marokkaanse afkomst. Nu loopt er een nieuwe campagne die gericht is op Suriname en het Caribische gebied, om patiënten als Marlon Etnel een betere overlevingskans te bieden. De Surinaamse cabaretier Roué Verveer en topatleet Liemarvin Bonevacia van Curaçao verbonden zich al aan de actie.


Likeability of3

Knokpartij in Groningen, agent gewond

Afbeelding ter illustratie. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

2 UUR

Tijdens een uit de hand gelopen ruzie tussen jongeren in de Groningse binnenstad zijn zaterdagavond zeker twee verdachten opgepakt. Een agent raakte gewond.

Hoe de agent eraan toe is, kon een woordvoerster nog niet zeggen. Ook is niet bekend waarvoor de verdachten zijn aangehouden.

Zestig jongeren


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Tom 'Draco' Felton wil nieuwe Bond worden

Tom Felton. /Instagram @t22felton

Foto van 'Metro'

2 UUR

Acteur Tom Felton (32), ook wel bekend als Draco Malfidus van Harry Potter, ziet de rol van James Bond wel zitten. 

Als Daniel Craig (51) na No Time To Die afzwaait als 007, zou hij diens plek graag innemen. Dat verklapt de acteur, die na Harry Potter ook rollen had in Rise of the Planet of the Apes en The Flash, aan het Britse magazine Closer.

‘De ultieme droom’


Likeability of5

Harry en Meghan zien af van koninklijke titels

Ook krijgen ze niet langer betaald als leden van het koninklijk huis. /ANP

Foto van 'Elselotte Smink'

3 UUR

De deal is rond. Vanaf het voorjaar is het ‘gewoon’ Harry, Meghan en Archie. De familie zal hun koninklijke titels dan niet meer gebruiken. 

Dat maakte het Buckingham Palace zaterdagavond bekend. Ook krijgen ze niet langer betaald als leden van het koninklijk huis.

‘Geliefde leden’


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Emily (15) mogelijk vermist, politie en ouders bezorgd

Afbeelding ter illustratie. /ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

De politie maakt zich zorgen om de 15-jarige Emily Meijer uit Grootegast in Groningen. Ze zijn bang dat het meisje drie dagen geleden is ontvoerd. 

Emily zou in de gestolen auto van haar ouders zijn meegenomen, maakt de politie zaterdag bekend.

Inbraak woning


Likeability of5

Man opgepakt, mishandelde dochter (3) in vliegtuig

Afbeelding ter illustratie. / Unsplash

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Zaterdagochtend is op Schiphol een 47-jarige Oekraïense man aangehouden. Hij zou zijn dochter (3) in het vliegtuig hebben mishandeld. 

De vader en dochter waren vanuit Brazilië onderweg naar Schiphol.

Toen vliegtuigpersoneel en omstanders de mishandeling zagen, grepen zij in. Het meisje werd door de crew opgevangen.


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Kaj zegt sorry voor 'domme fouten'

Kaj chatte met toen minderjarige meisjes. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Kaj van der Ree biedt excuses aan voor zijn seksueel grensoverschrijdende contacten die hij in het verleden had met minderjarige meisjes.

In een persoonlijke persverklaring noemt de 28-jarige vlogger en presentator dit „domme fouten". Hij zegt dat hij „vereerd" was door de aandacht die hij kreeg en zich niet bewust was van de consequenties van zijn gedrag.

Ernstig teleurgesteld


Likeability of5

Gratis tampons voor Engelse scholieren

Afbeelding ter illustratie. /Unsplash

Foto van 'Elselotte Smink'

GISTEREN

Een klein gelukje voor menstruerende meisjes op Engelse scholen. Zij kunnen vanaf maandag gratis tampons, maandverband en andere menstruatiegerelateerde producten krijgen. 

Leuker kunnen ze het niet maken, goedkoper wel. De Engelse scholen volgen daarmee de Schotse regering, die twee jaar geleden al investeerde in tampons voor de scholieren.

1,7 miljoen leerlingen


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Likeability of5

Proefkonijnen van buis na ophef Kaj van der Ree

Kaj van der Ree in 2017. /ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

De NPO is per direct gestopt met het uitzenden van het programma Proefkonijnen nadat duidelijk werd dat presentator Kaj van der Ree wordt beschuldigd van seksueel overschrijdend gedrag. 

Ook uit Van der Ree’s vrijdagavondshow op 3FM, Skaj is The Limit, wordt de stekker getrokken, zo maakte BNNVARA zaterdag bekend.

Samenwerking ‘heroverwegen’


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Likeability of6

Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


likelove
user_025c4c0ef950b5c1bb712ce3b6799df36b85ba8a_avataruser_2895189b950331c781bc37ce073361230ac0b69c_avataruser_e873a16bc9365ca54e429854a44c5ab39150346d_avatar

+3


'Stukjes geluk' op Vakantiebeurs: hoeveel vrije dagen heb ik nog?!

Zintuigen geprikkeld tot de max

Foto van 'Iris Hermans'

GISTEREN

In vogelvlucht door de Vakantiebeurs waar je meteen zin krijgt om al je vakantiedagen per direct op te nemen.  

Voor de ingang gaan de gesprekken in de miezerige regen nog over parkeerkosten en boodschappenlijstjes, binnen gaat het over vliegtickets en de persoonlijke bucketlist. „Ik zou nog weleens..."


Na bosbranden nu hevige overstromingen in Australië
Likeability of3

Na bosbranden nu hevige overstromingen in Australië

Na bosbranden nu hevige overstromingen in Australië / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Maandenlang hoopte de Australische bevolking op een grote plensbui die de hevige bosbranden zou blussen. Die regen is er de afgelopen dagen eindelijk gekomen, maar zorgt voor een nieuw probleem. Er valt namelijk zo veel regen in een korte tijd dat alles overstroomt.

Het noodweer zorgt met name in de deelstaten Queensland, Victoria en New South Wales voor overlast. Zo is op een aantal plekken de stroom uitgevallen en zijn wegen niet begaanbaar.

Ook zorgt het teveel aan neerslag voor milieuproblemen. De regen spoelt de as namelijk mee de rivier in. Daardoor raakt het rivierwater vervuild en gaan de vissen dood.


sad
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Ouders op reis zonder 'ondankbare kinderen' maar met internetmodem
Likeability of5

Ouders op reis zonder 'ondankbare kinderen' maar met internetmodem

Ouders op reis zonder 'ondankbare kinderen' maar met internetmodem,

Foto van 'Julia Onclin'

GISTEREN

Alleen op vakantie met je partner zit er vaak niet meer in als je kinderen hebt. Het Australische echtpaar Cassie en Chris Langan is het echter toch gelukt. In plaats van hun 'ondankbare kinderen' namen ze hun internetmodem mee op reis.

Het stel had een dagtrip naar een kuststad in Australië gepland en vroeg hun kinderen of ze zin hadden om mee te gaan. „We vroegen onze kinderen of ze zin hadden in een dagje Warrnambool en we kregen het volgende antwoord: ‘Dat is zo saai, we willen niet", laat Cassie op Facebook weten. „Daarop besloten Chris en ik om in plaats van onze drie ondankbare kinderen het meest overwerkte lid van onze familie – ons internetmodem – mee te nemen voor een leuk dagje uit."

De modem had volgens de vrouw een geweldige dag vol rust. Haar kinderen waren echter een stuk minder blij dat hun geliefde modem een dag weg zou zijn.


likedislike
user_b3ba9e4df5d86ffd84997f673bc0bc2046c3f1a3_avataruser_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Leegstand Nederlandse winkelstraten flink toegenomen
Likeability of3

Leegstand Nederlandse winkelstraten flink toegenomen

Leegstand Nederlandse winkelstraten flink toegenomen / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

De leegstand in de Nederlandse winkelstraten is vorig jaar, na vier jaar van afname, flink toegenomen. Volgens onderzoeksbureau Locatus sloten 2767 winkels de deuren. Dat komt neer op ongeveer 3 procent van het totale winkelbestand en het is tevens het hoogste aantal in zeker vijftien jaar.

Begin 2019 stond nog 6,7 procent van het totale aantal vierkante meters winkelvloer leeg en dat is opgelopen naar 7,7 procent. Deels komt dit door de sluiting van warenhuisketen Hudson’s Bay. Dat zorgde voor 0,2 procent extra leegstand. Vooral in de centra van grote steden was vorig jaar sprake van een toename van de leegstand. In de voorgaande jaren ging het daar juist relatief goed.

Faillissementen


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Onsmakelijke huiswerkvraag roept woede op bij ouders

Onsmakelijke huiswerkvraag roept woede op bij ouders

Onsmakelijke huiswerkvraag roept woede op bij ouders / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Een opvallende huiswerkvraag heeft kwaad bloed gezet bij de ouders van enkele leerlingen van een Amerikaanse middelbare school. De leerlingen moesten namelijk uitzoeken wie een vrouw verkracht had.

De 14- en 15-jarige leerlingen van de Klein Collins High School in Houston (Texas) keken onlangs raar op toen ze hun huiswerk maakten. Bij een van de vragen moesten ze uitzoeken wie de dader was in een verkrachtingszaak.

De vraag luidde als volgt: „Suzy werd verkracht in een steegje. De politie onderzocht een spermastaal die ze op de plaats delict hadden aangetroffen en pakte drie verdachten op. Wie van hen verkrachtte Suzy?"


Autoruiten moeten weer gekrabd worden door vorst
Likeability of5

Autoruiten moeten weer gekrabd worden door vorst

Autoruiten moeten weer gekrabd worden door vorst / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Komende nacht, en de daaropvolgende nachten, gaat het vriezen. Weeronline waarschuwt automobilisten rekening te houden met 'autoruitkrabvertragingstijd'. 

In januari is nachtvorst gebruikelijk, maar veel vorst is er dit jaar nog niet geweest. Na een zachte periode gaat de temperatuur nu dalen naar wat eigenlijk normaal is in de winter.

Gladheid


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Werknemers Schiphol opgepakt na smokkel 102 kilo cocaïne
Likeability of5

Werknemers Schiphol opgepakt na smokkel 102 kilo cocaïne

Werknemers Schiphol opgepakt na smokkel 102 kilo cocaïne / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Twee medewerkers van een bedrijf op Schiphol zijn dinsdag gearresteerd op verdenking van drugssmokkel. Rechercheurs kwamen ze op het spoor nadat de Douane in april 2019 een partij cocaïne had gevonden in een vracht die uit Zuid-Amerika kwam.

Het ging om 102 kilo cocaïne die verstopt zat in dozen. In het onderzoek kwamen de twee medewerkers in beeld. Ze zijn aangehouden door het Cargo Harc-team Schiphol, dat is een samenwerkingsverband van Douane, FIOD en Koninklijke Marechaussee.

Luxe goederen


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Opgepakte piloten vrachtvliegtuig KLM ontkennen drugssmokkel
Likeability of3

Opgepakte piloten vrachtvliegtuig KLM ontkennen drugssmokkel

Opgepakte piloten vrachtvliegtuig KLM ontkennen drugssmokkel / Politie Argentinië

Foto van 'Metro'

GISTEREN

De drie Nederlandse piloten die afgelopen week in Buenos Aires (Argentinië) zijn opgepakt nadat er 82 kilo cocaïne aan boord van een Martinair Cargo-vliegtuig werd gevonden, zijn onschuldig. Dat vertelde hun advocaat Marta Nercellas aan het AD.

In totaal zijn er acht mensen opgepakt voor het smokkelen van drugs. Naast de drie Nederlandse piloten zijn ook vijf Argentijnen aangehouden. Het vliegtuig waarin de drugs werden gevonden is een blauw KLM Cargo-toestel dat werd ingezet door Martinair.

Op vrijgegeven camerabeelden is te zien hoe de drugs aan boord van het vliegtuig gaan. De advocaat van de drie piloten stelt echter dat de piloten dat nooit hebben kunnen zien, omdat zij toen al in de cockpit zaten.


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Droombaan: Iers privé-eiland zoekt beheerders

Droombaan: Iers privé-eiland zoekt beheerders

Droombaan: Iers privé-eiland zoekt beheerders / ANP

Foto van 'Julia Onclin'

GISTEREN

Altijd al willen weten hoe het is om een privé-eiland te bezitten? Dan is dit je kans. Het Ierse Great Blasket Island zoekt namelijk twee mensen die van april tot oktober de vakantiehuisjes en het koffiehuis willen beheren. 

Great Blasket Island is een relatief klein eiland voor de kust van Ierland. Een tijd geleden zijn de vakantiewoningen op het eiland opgeknapt door Alice Hayes en haar partner Billy O’Connor, zij zoeken elk jaar een nieuw stel dat de accommodaties wil runnen.


Code rood in Spanje vanwege slecht weer

Code rood in Spanje vanwege slecht weer

Code rood in Spanje vanwege slecht weer / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Wie zich zondag in Spanje bevindt, moet goed oppassen. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken heeft namelijk code rood afgegeven voor de regio's Valencia, Catalonië, Mallorca en Ibiza vanwege het slechte weer.

In de andere regio's in het oosten van Spanje is code oranje of geel afgegeven vanwege het weer.Zo worden er met name in de buurt van Mallorca en Ibiza hoge golven verwacht. Ook gaat het regenen en sneeuwen. De hevige regen kan naar verwachting voor aardverschuivingen zorgen. Mensen in de regio worden aangeraden het lokale nieuws in de gaten te houden en het advies van de lokale autoriteiten op te volgen. Later in de week is er ook kans op noodweer in de Pyreneeën.

Regelmatig