In het nieuws

NASA treft waterdamp aan op Jupiter-maan Europa

De kans op buitenaards leven binnen ons zonnestelsel is het grootst op Europa /NASA, JPL

Foto van 'Jelmer Visser'

18 NOV 2019

Toen ruimteverkenner Voyager in 1979 zijn eerste foto schoot van Europa, een van de 79 manen van de planeet Jupiter, keken ruimteonderzoekers raar op hun neus.

Op de onscherpe beelden van veertig jaar geleden waren namelijk meanderende bruine lijnen te zien op het oppervlak van het hemellichaam. De foto's deden een beetje denken aan de aderen in een oogbal. Zou dit door de aanwezigheid van water kunnen komen? Vier decennia later is er een antwoord; ja, er is waterdamp op Europa.

Een artestieke impressie van het oppervlak /NASA, JPL

Buitenaards leven

NASA is erg blij met de natte ontdekking, zij laten in een persbericht weten dat deze bevestiging hen een flinke steun in de rug heeft gegeven in hun onderzoek naar Europa. Ruimteonderzoekers zijn al decennialang bezig om meer informatie over de maan van de grote gasreus te vergaren.

Europa wordt gezien als een van de meest kansrijke plekken op het bestaan van buitenaards leven in ons zonnestelsel. Hiervoor zijn een paar basiselementen nodig. Eentje hiervan is de aanwezigheid van water. De beelden van een geavanceerde ruimtetelescoop op Hawaii laten nu zien hieraan wordt voldaan.

Vanwege de oppervlaktetemperatuur van gemiddeld -170 graden Celsius zit een grote oceaan met gezellige strandjes er echter niet in. Het water zou zich onder de bevroren korst bevinden waar de temperaturen een stuk hoger liggen. Toch komt er soms ook H2O aan de oppervlakte in de vorm van waterdamp.

Hoe? Op Europa zijn gigantische geisers aangetroffen die bij het uitbarsten gloeiend hete waterdamp de lucht in blazen. Vermoed werd dat dit om waterdamp ging en deze hypothese bleek juist te zijn. Een van deze pluimen werd door de onderzoekers op microscopisch niveau geanalyseerd en hierbij werden inderdaad watermoleculen aangetroffen. Hoewel er sterke vermoedens waren, is dit nooit onomstotelijk bewezen.

Ondergrondse oceaan

Het water van de geiser zou afkomstig zijn van een gigantische oceaan met zout water van naar schatting 100 kilometer diep ver onder het oppervlak. Dit bassin zou naar schatting twee keer zoveel water bevatten als al onze oceanen samen. Volgens onderzoekers speelt water op deze maan een soortgelijke rol als magma - of lava - op aarde. Via smalle doorgangen richting het oppervlak wordt het water door geisers omhoog gesproeid.

Hoewel bewijs voor vloeibare H2O nog niet is geleverd, wordt de aanwezigheid van waterdamp toch gezien als een grote doorbraak. „Voor buitenaards leven heeft een hemellichaam een paar essentiële eigenschappen nodig. De eerste is de aanwezigheid van een aantal fundamentele elementen zoals koolstof, waterstof, zuurstof, stikstof, fosfor en de tweede is een bron van energie om scheikundige reacties mee uit te lokken," aldus planetair onderzoeker Lucas Pagnini van NASA.

Aan deze twee voorwaarden voldoen een wel meer plekken in ons zonnestelsel. „De derde essentiële eigenschap: aanwezigheid van vloeibaar water, is echter een stuk zeldzamer. Hoewel onze onderzoekers geen vloeibaar water hebben gespot zien we gasvormige waterdamp toch als het een na beste dat we hadden kunnen aantreffen," aldus Pagnini. De onderzochte geiser spoot 2360 kilogram damp per seconde uit, dit is in theorie genoeg om een Olympisch zwembad in een paar minuten volledig te vullen.

Europa is hiermee de derde plek in het zonnestelsel waar bewijs is geleverd voor de aanwezigheid van water. Ook op de planeet Mars is water in de vorm van ijs aangetroffen. Waterdamp is hier echter nooit waargenomen.

Een artistieke impressie van de geiser op Europa /NASA, JPL

IJskoude wereld

Maakt de aanwezigheid van geisers Europa nu direct een fijne plek met aangenaam weer? Niet bepaald. De oppervlaktetemperatuur van gemiddeld -170 graden zal behoorlijk fris aanvoelen. De Jupitermaan is ietsje kleiner dan onze eigen maan en behoort tot de grootste vier manen van de planeet Jupiter. In tegenstelling tot onze maan heeft deze maan een atmosfeer die volledig uit zuurstof zou bestaan. Broeikasgassen om de boel op te warmen ontbreken echter.

Het leven moet dan ook niet gezocht worden op de oppervlakte. De kans hierop is aannemelijker in de hypothetische ondergrondse oceaan waar meer dan genoeg zuurstof aanwezig zou moeten zijn voor buitenaards leven. Buitenaardse waterbewoners dus? Allicht. Maar in dat geval moet je niet denken aan complexe levensvormen, maar eencellige organismen zoals bacteriën.

Wetenschappers gaan in de komende jaren door met hun onderzoek naar de maan met de geisers. In de aankomende jaren moet de werking van de maan gedetailleerder in kaart gebracht worden. Rond het jaar 2025 wil NASA de Europa Clipper lanceren. Deze geavanceerde ruimtesonde zal in een baan om de maan gaan draaien. Vermoedelijk worden er dan nog meer geheimen blootgelegd van deze opmerkelijke wereld die zo lijkt op een oogbal met bloeddoorlopen aderen.

Europa is niet de enige plek waar wordt gezocht naar buitenaards leven in ons zonnestelsel. Ook Titan en Enceladus, twee ijskoude manen van de planeet Saturnus, worden gezien als mogelijkheden.


Wat is private lease en waarom is het interessant voor mij?

Wat is private lease en waarom is het interessant voor mij?

Foto van 'Metro'

3 UUR

Een eigen auto aanschaffen betekent twee dingen: je moet het aankoopbedrag kunnen veroorloven en incidentele, mogelijk hoge onderhoudskosten kunnen opbrengen. Bij private lease gaat het helemaal anders.

In deze tijd waarin steeds meer mensen als zelfstandige aan het werk zijn, kunnen dit soort zaken een obstakel vormen in de keuze om een auto te nemen. Dit terwijl men wel met zekerheid kan zeggen dat het inkomen kan voorzien in een dergelijke vaste kostenpost. Hier is tegenwoordig een interessante oplossing voor: private lease. Maar wat is private lease nu precies?

Niet veel spaargeld nodig


Deel Eerste Kamer meer tijd nodig voor stikstofwet

Deel Eerste Kamer meer tijd nodig voor stikstofwet

Minister Carola Schouten tijdens een gesprek over de spoedwet voor de aanpak van de stikstofproblematiek. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 16:14

Een deel van de Eerste Kamer zegt meer tijd nodig te hebben om zich goed te kunnen buigen over de spoedwet van het kabinet over het stikstofprobleem.

Ingewijden bevestigen na berichtgeving door de NOS dat vooral de oppositie zegt meer tijd nodig te hebben.

Gezichtsverlies


Zo maak je de mooiste foto’s in het donker
Likeability of5

Zo maak je de mooiste foto’s in het donker

Het Amsterdam Light Festival. / ANP

In samenwerking met Huawei

VANDAAG, 06:00

Heb jij een passie voor fotografie? Geef je dan op voor de fotografieworkshop van Huawei op dinsdag 10 december (17.00 – 19.00 uur).

Waar? Je gaat mee op een luxe boot in Amsterdam, met heerlijke hapjes en drankjes vaar je langs de lichtkunstwerken van het Amsterdam Light Festival!

Hoe? Met het Huawei smartphone leer je van een expert de mooiste foto’s in het donker te maken. Handig, als jij juist tijdens de donkere feestdagen toch de meest bijzondere pics wilt maken. Je krijgt eerst een workshop en daarna mag je de opgedane kennis zelf uitproberen door objecten van het Amsterdam Light Festival te fotograferen. Zo stap je de luxe boot af met de mooiste content!


like
user_8aac6f37190987eeec9a0c0e200b1b8994fc4c15_avatar

Facebook in beroep over neppe bitcoinreclames

Facebook in beroep over neppe bitcoinreclames

Ook moest Facebook aan De Mol vertellen wie er achter de advertenties zitten. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 16:09

Facebook gaat in beroep tegen een vonnis over nepadvertenties voor bitcoinproducten. Het platform kreeg van een rechter in Amsterdam de opdracht om zulke reclames te weren wanneer mediatycoon John de Mol erin voorkomt.

Ook moest Facebook aan hem vertellen wie er achter de advertenties zitten.

Nepreclames


Win! Jimmy Choo Urban Hero eau de parfum van 100 ml

Win! Jimmy Choo Urban Hero eau de parfum van 100 ml

In samenwerking met Jimmy Choo

GISTEREN

Wil je als man met een lekker geurtje de feestdagen in? Of wil je je man of vriend juist verrassen met een heerlijke parfum?

Jimmy Choo en Metro geven 5 flesjes met de nieuwste geur van Jimmy Choo weg. Speciaal voor de feestdagen natuurlijk! Je kunt tot en met woensdag 11 december meedoen en maakt zo kans op deze uiterst gebalanceerde mannengeur.


Merkel: schaamte voor gruweldaden in Auschwitz
Likeability of3

Merkel: schaamte voor gruweldaden in Auschwitz

Bondskanselier Angela Merkel voor de ingang van concentratiekamp Birkenau. /AFP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 15:21

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei vrijdag in een toespraak in het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau zich te schamen voor de gruweldaden die de nazi's daar tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben begaan.

De misdaden overschrijden volgens Merkel alle grenzen. „Ik schaam mij diep. Het moet duidelijk zijn dat Duitsland als dader als enige verantwoordelijk is voor de misdaden. Dat zijn wij verschuldigd aan de slachtoffers. De verantwoordelijkheid voor de daden is onderdeel van de nationale identiteit", aldus Merkel.

De derde keer


sad
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

Gespannen Duindorp wacht op Remkes.

Gespannen Duindorp wacht op Remkes

Gespannen Duindorp wacht op Remkes. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 15:04

Richard de Mos, voorman van Groep de Mos/Hart voor Den Haag loopt vrijdagochtend door een druilerig en koud Duindorp.

Hij heeft veel steun in de wijk waar onruststokers de afgelopen week vernielingen aanrichtten na het besluit van interim-burgemeester Johan Remkes dat de vreugdevuren dit jaar niet doorgaan, omdat de vergunningen niet rondkwamen. De wijk houdt de adem in; niemand weet hoe het vanaf nu verder moet en gaat tot na de jaarwisseling.

Niet maar een fikkie


 Steeds meer Nederlanders overleven hartinfarct.

Steeds meer Nederlanders overleven hartinfarct

Steeds meer Nederlanders overleven hartinfarct. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 13:19

Een hartinfarct loopt steeds minder vaak fataal af. Volgens cijfers die de Hartstichting heeft gepubliceerd, is de sterfte door acute hartinfarcten sinds 1980 bij mannen met 89 procent gedaald en bij vrouwen met 86 procent.

Dat is volgens de stichting vooral te danken aan snellere hulpverlening en verbeterde behandelingen, zoals dotteren. Volgens CBS-cijfers overlijdt wel nog steeds ongeveer een op de vier mensen aan hart- en vaatziekten.

Bloeddruk meten


Likeability of6

Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


likelove
user_025c4c0ef950b5c1bb712ce3b6799df36b85ba8a_avataruser_2895189b950331c781bc37ce073361230ac0b69c_avataruser_e873a16bc9365ca54e429854a44c5ab39150346d_avatar

+3


Rotterdam stelt kaarten songfestival beschikbaar aan deel inwoners

Rotterdam stelt kaarten songfestival beschikbaar aan deel inwoners

Stadsgezicht van Rotterdam na de bekendmaking van de gaststad van het Songfestival 2020. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 12:39

De gemeente Rotterdam stelt 8500 kaarten voor het Eurovisiesongfestival beschikbaar aan inwoners met een smalle beurs.

Zij kunnen van 11 december tot en met 7 januari meedoen aan een actie waarbij ze tickets voor de repetitie- en finaleshows kunnen winnen.

Voor het eerst


Greta Thunberg arriveert in Madrid.

Greta Thunberg 'sluipt' Madrid binnen

Greta Thunberg arriveert in Madrid. /EPA

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 11:39

De Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg arriveerde vrijdag per trein in Madrid. „Ik wist vanochtend Madrid binnen te sluipen. Ik denk niet dat iemand me zag", grapte de tiener op Twitter.

Op Twitter deelde ze een filmpje van de horde cameramensen die op haar neerdaalde bij het verlaten van de trein in het hoofdstedelijke station Chamartín. Thunberg doet vrijdag mee aan protesten in de Spaanse hoofdstad. Daar wordt een grote internationale klimaattop gehouden.


Songfestival: nog maar de vraag wie er naar Duncan

Songfestival: nog maar de vraag wie er naar Duncan

Duncan Laurence tijdens zijn show op Pinkpop. /ANP - Marcel van Hoorn

Foto van 'Tim van der Steen'

VANDAAG, 11:29

Donderdag om 12.00 uur start de kaartverkoop voor het Eurovisie Songfestival. Voor die-hard fans bereikt de spanning daarmee nu al het kookpunt, want kaartjes zijn schaars en razend populair.

Met de verlossende douze pointes afgelopen jaar was het voor Mees (14) uit Bergen op Zoom direct duidelijk; als het liedjesfestijn in de Lage Landen neerdaalt, moet hij erbij zijn. Al het verdiende geld van zijn krantenwijk verdween in de spaarpot. Nu heeft de organisatie ook de meeste prijzen bekend gemaakt. „Die vielen mij alles mee, ik had eerder vierhonderd euro verwacht.”

Lachend waard


Likeability of5

Nederlanders gaan vaakst naar tandarts (gebitjes nemen wel sterk af)

Nederlanders gaan vaak naar de tandarts, de gebitjes nemen sterk af / GettyImages

Foto van 'Iris Hermans'

VANDAAG, 11:15

Nederlanders gaan het meest naar de tandarts van alle Europeanen. Logisch ook wel, „dat komt van vroeger toen we nog heel braaf luisterden naar de dominee, dokter en tandarts.”

Een Nederlander gaat gemiddeld 2, 8 keer per jaar naar de tandarts, een Spanjaard 1,4 en een Cyprioot laat zich slechts 0, 1 keer per twaalf maanden in zijn mond kijken, blijkt uit cijfers van Eurostat. Enorme onderlinge verschillen, maar echt als een verrassing komt dit niet voor Nederlandse tandartsen.

Twee keer per jaar


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Een tijger gevangengenomen in Sumatra.

Tijger doodt koffieboer in Indonesië

Een tijger gevangengenomen in Sumatra. /EPA

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 10:19

Een tijger heeft een koffieboer gedood op het Indonesische eiland Sumatra bij de stad Pagar Alam. Het lichaam van de boer werd gevonden op zijn plantage. Niet ver daarvandaan is een tijger gezien.

De man was al een aantal dagen niet thuisgekomen, maar zijn familie ging er in eerste instantie vanuit dat hij in zijn hut op de koffieplantage verbleef. Uiteindelijk begonnen ze zich toch zorgen te maken en schakelden ze de politie in.

Vijf mensen aangevallen


Jonge mysteryshopper gaat sigaretten kopen.

Jonge mysteryshopper gaat sigaretten kopen

Jonge mysteryshopper gaat sigaretten kopen. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 09:34

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat 17-jarige jongeren inzetten als testkopers van rookwaren.

Zij gaan proberen bij supermarkten, tankstations, tabaksspeciaalzaken, horecabedrijven en kleinere verkooppunten (kiosken, belwinkels en avondwinkels) tabaksproducten te kopen.

Boete


KLM werkte niet mee met uitzetting Lili en Howick

KLM werkte niet mee met uitzetting Lili en Howick

KLM werkte niet mee met uitzetting Lili en Howick. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 09:14

De KLM annuleerde vorig jaar op het laatste moment de tickets van de Armeense asielkinderen Lili en Howick.

Die zouden in september op gezag van de rechter worden teruggestuurd, maar de KLM zette een streep door die reisplannen, bevestigt de luchtvaartmaatschappij berichtgeving in De Telegraaf.

Verdwenen


IS-vrouwen hopen op snel besluit Hoge Raad

IS-vrouwen hopen op snel besluit Hoge Raad

Advocaat Andre Seebregts, raadsman van de vrouwelijke Syriegangers. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 08:54

Nederlandse IS-vrouwen die verblijven in detentiekampen in Noord-Syrië hopen dat de Hoge Raad snel een besluit neemt over hun terugkeer naar Nederland.

Hun advocaat André Seebregts stapt namens de 23 vrouwen en hun 56 kinderen naar de hoogste rechtbank, zo bevestigt hij na berichtgeving in het AD. De raad neemt normaliter ruim de tijd voor procedures, maar Seebregts denkt dat er al in januari een vonnis kan volgen.

Winter


Elfstedentocht: Gjit it oait noch oan?

Elfstedentocht: Gjit it oait noch oan?

Schaatsers doorkruisen Hindeloopen in 1954.

Foto van 'Amarins de Boer'

VANDAAG, 07:29

De Elfstedentocht hóórt bij ons land, vindt schrijver Bas Sleeuwenhoek. Maar komt-ie er ooit nog?

Als het moet, kan over 36 uur de Elfstedentocht worden gehouden. Draaiboeken liggen altijd klaar, rayonhoofden staan steevast paraat. Dat zijn de mensen die wakken dichten met plastic, veegauto’s bouwen en geloven in de invloed van de maan op het weer. Ze zijn opgegroeid met ijs en veel strenge winters.

Er is alleen een (kleine) maar: steeds meer van die ‘ijsmeesters’ gaan met pensioen. Als je zeventig bent, moet je stoppen. Reden voor Bas Sleeuwenhoek (52) om de verhalen van deze „markante figuren” op te tekenen. Hij schreef het boek IJsmeester, mannen achter de schermen van de Elfstedentocht.


We zijn een stuk creatiever geworden als het om kerstkaarten gaat. / Getty Images

Kerstkaarten ieder jaar creatiever én persoonlijker

Kerstkaarten ieder jaar creatiever én persoonlijker

Foto van 'Demi Schoenmakers'

VANDAAG, 06:59

Een kerstkaart is dé manier om elkaar het ultieme kerstgevoel te bezorgen. Ook al worden er ieder jaar minder kerstkaarten verstuurd, we zijn wel een stuk creatiever geworden.

Het aantal kerstkaarten dat we versturen daalt ieder jaar. De oorzaak? Steeds meer mensen sturen een kerstgroet via de mail of sociale media. Dat de papieren variant aan populariteit verliest, vinden veel mensen jammer. Zo ook Jikkie Has: „Kerst is een tijd voor verbinding en een kerstkaart is een heel warm gebaar”, zegt ze. „Ik denk dat ik vroeger ruim 25 kerstkaarten kreeg, nu nog maar 10. Daardoor ging ik zelf ook steeds minder kaarten sturen. Uiteindelijk werden het zelfs appjes.”

Foto’s