In het nieuws

Likeability of6

Metro, ondergrondscher dan Hitler’s schuilkelder!

Bij de drukpers van D.A.V.I.D. de makers van verzetskrant Metro, met Jo Pellicaan (zonder hoofd), Bram Noordhoff, Dirk Huizinga, Marten Toonder, Piet Beishuizen en Jan Gerhard Toonder (van boven naar beneden).

Foto van 'Marc Kok'

15 NOV 2019

De vermaarde striptekenaar Marten Toonder bralde in de Tweede Wereldoorlog niet over Moffentuig. Hij transformeerde zijn vlammende haat juist in scherpe cartoons voor Metro, de verzetskrant die vandaag precies 75 jaar geleden voor het eerst verscheen. „Want één tekening kan meer zeggen dan duizend woorden.”

Het is november 1944. Twee maanden nadat Nederland op Dolle Dinsdag danste omdat de bevrijding aanstaande zou zijn, woekert de oorlog tegen de Duitsers in alle hevigheid door. Sterker: de kou van de beruchte hongerwinter krijgt ons land in z’n greep, terwijl de landelijke voedselvoorraad in ijzingwekkend tempo slinkt.

Het is de tijd dat Marten Toonder een belangrijke beslissing neemt. De man die al drie jaar lang zijn strips over (zijn later wereldberoemd geworden creaties) Tom Poes en Olivier B. Bommel voor De Telegraaf maakt, besluit zich door een bevriende arts manisch-depressief te laten verklaren. De reden? De 32-jarige Toonder wil absoluut niet meer werken voor een krant, waar inmiddels een SS’er aan het roer staat en trots het Duitse woord verkondigt. Net als zijn geesteskind Tom Poes vaak doet, verzint Toonder een list. Alleen door officieel ziek te zijn, kan hij onder zijn contractverplichtingen bij De Telegraaf uitkomen.

De cover van de eerste Metro, verschenen op 15 november 1944.

Geheime gevoelens

De daarentegen juist kwieke Toonder wil al zijn energie aanwenden voor het verzet. Samen met zijn twee jaar jongere broer Jan Gerhard en kompanen Jo Pellicaan, Bram Noordhoff, Piet Beishuizen en Dirk Huizinga (zie foto bovenaan het artikel met de makers) voor, start Toonder het satirische verzetsblad Metro.

„De behoefte om die te maken ontstond toen ik de illegale pers een poosje gevolgd had. Dappere krantjes, waar mensen hun leven voor waagden, en waarin men het nieuws kon lezen”, schreef Marten Toonder in 1994, toen 50 jaar na dato alle 36 gepubliceerde Metro’s in een herinneringsboek gebundeld werden. „Het was fier en onbevreesd geschrijf, dat duidelijk maakte hoe onmogelijk het is om woorden te vinden voor een vurige, vlammende haat. Het bevredigde me tenminste niet om over Moffentuig, Barbaren, Hunnen en Teutonen te lezen, en ik meende dat afkeer beter (via cartoons, red.) getoond kan worden, dan gebrald.”

Met deze gedachte begon Toonder te tekenen. Met de dunne lijnen die uit zijn kroontjespen kwamen, bediende hij zich van een totaal andere techniek dan waarmee hij de Tom Poes-strip creëerde. „Het ondergrondse cartoon-werk was bijzonder prettig. Voor mijn eigen gemoedsrust beeldde ik in ontbinding verkerende soldaten af, en gaf ik gestalte aan hoger geplaatsten die aan vetzucht, faunvorming en vroegtijdige dementie leden”, stelde Toonder in 1994. „Op die manier reageerde ik mijn eigen, geheime gevoelens af.”

‘Metrolieten, vereenigt u!’

Jan Gerhard Toonder, die de naam Metro bedacht, was hoofdredacteur. In de eerste editie zette hij direct strijdbaar de toon. „Wij zijn onderduikers, zeker’’, zo schreef hij in de illegale redactieruimte bij het weinige licht van een brandend stompje kaars. „Maar wij zijn oneindig veel meer. Wij, die dagelijks distributiekantoren open kraken, banken leeghalen, treinen opblazen, met SD’ers stoeien en Führer-schennis begaan, wij zijn geen simpele onderduikers. Simpel onderduiker is slechts hij, die een wijkplaats heeft gezocht waar hij op betere tijden wacht, terwijl wij hem van illegaal persoonsbewijs, terroristische bonnen en ondergrondsch geld voorzien. De simpele onderduiker is als de wandelaar, die in een portiek schuilt tot de bui over is. Wij echter, wij zijn Maquis, Francs-tireurs en Partizanen, en wij weigeren vanaf heden naar den naam Onderduiker te luisteren!”

Jan Gerhard stelt dan een nieuwe betiteling van ‘den illegalen werker’ voor. „Wij zullen hem een naam geven, die ontleend is aan het toonbeeld van ondergrondschheid, illegaliteit en terrorisme. En wat, waarde lezer, is dit toonbeeld? Dit is Metro! Zoo zal dan voortaan Onderduiker de naam zijn van den ondergrondschen steuntrekker. Maar Metroliet zal de naam zijn van den ondergrondschen werker! Metrolieten aller landen, vereenigt u!”

Een satirische puzzel in Metro ter ontspanning voor de Nederlander in oorlogstijd.

De Speld

De humor waarmee Metro schrijft, doet denken aan de satire waarvan De Speld zich anno 2019 bedient. Als half november 1944 al wat delen van zuidelijk Nederland van de Duitsers zijn bevrijd, schrijft een verslaggever van Metro (met een dikke knipoog) daar ‘ontzettende toestanden’ en ‘gruwelen onder geallieerd toezicht’ aan te treffen.

„De toestand in Brabant en Limburg is eenvoudig onbeschrijflijk: van wet en orde is niets meer te bespeuren. Mannen van onder de vijftig loopen op straat alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. Samenscholingen van meer dan vijf personen worden niet alleen toegestaan, maar zelfs aangemoedigd. Onderduikers vertoonen zich allerwege, en men zegt hardop wat men denkt. In alle huizen brandt electrisch licht, en de brutaliteit wordt zoo ver gedreven, dat er op gas wordt gekookt. Een opheffing van het uitgaansverbod leidde tot verwildering van de zeden, want na acht uur ’s avonds, ja tot diep in den nacht, blijven heele volksmassa’s op straat loopen en Brabants bier drinken. In het nachtelijk duister dansen lieden arm in arm met Engelsche overweldigers. Men zingt opruiende liederen als „Mineke Poep zat op de stoep” en dergelijke.”

5e jaargang

Om de Duitsers zand in de ogen te strooien én om bij lezers het aanzien te vergroten, zet Metro op de cover van de eerste editie van 15 november 1944 dat het reeds om 5e jaargang , No. 7 zou gaan. „Metro is niet alleen het oudste illegale blad van Nederland, het is ook het illegale blad met de meeste goodwill. Het onomvalbare feit is: de populariteit van Metro wordt nergens geëvenaard!”, jokkebrokt Jan Gerhard een heel klein beetje.

Ondanks de toenemende papierschaarste, blijven de Metrolieten strijdbaar. „Wees ervan verzekerd, lezer: Metro blijft uw huisvriend, als het moet tot in den treure. Hoe slecht de papiersituatie ook mag worden, wij verschijnen desnoods in een oplage van 1 exemplaar, gedrukt op den achterkant van een verloopen jambon. Maar verschijnen DOEN wij!

De cover van Metro van 4 mei 1946, exact één jaar na de Bevrijding. Volgens cartoonist Marten Toonder zijn de Duitsers wel verslagen, maar zit Nederland onder het juk van de Amerikanen.

Naoorlogse Metro

Tijdens de oorlog verschijnen 7 Metro’s. Na de bevrijding in mei 1945 komen er nog 29 bij, die meestal 8 pagina’s tellen en per stuk voor 18 cent kunnen worden aangeschaft. „Vanaf het eerste nummer heeft iedereen er met groot enthousiasme aan gewerkt, en het succes was evenredig”, zo keek Marten Toonder in 1994 terug. „De afkeuring van de gevestigde verzetsbladen (zoals Trouw en De Waarheid, red.) was echter groot. Die duurde voort toen de oorlog was afgelopen en Metro zich tegen de dictatuur van het Militair Gezag keerde. Dat was een heel ander soort tegenstander – en dat was ook te merken aan de kwaliteit van de bijdragen. Echt haat zat daar niet meer achter. Het was geïrriteerdheid en teleurstelling over de middelmatigheid van de zo lang verbeide Bevrijding. Het is duidelijk aan de tekeningen te zien. Niet langer zijn het afbeeldingen en monsters en gedrochten: het worden portretjes van fantasieloze politici, die niet kunnen begrijpen wat er eigenlijk in die vijf oorlogsjaren allemaal is gebeurd.”

Uit welke cartoons Marten Toonder de meeste bevrediging had gehaald? „Het is bevredigender te tekenen met haat, dan met gramstorigheid.”

Het einde

In de zomer van 1946 valt voor Metro zeer abrupt het doek. In het (laatste) nummer van 29 juni staat nog een prijsvraag, waarin lezers wordt opgeroepen om voor 8 juli hun antwoord in te sturen. De winnaarsprijs van 2 gulden 50 wordt echter nooit uitgekeerd.


like
user_fe9b807184abdb2a995d7b6eb98557712ad3ca77_avataruser_ba97a1fae22ad32c12d2c4603e28eb334c7c1f32_avatar

Wat is private lease en waarom is het interessant voor mij?

Wat is private lease en waarom is het interessant voor mij?

Foto van 'Metro'

2 UUR

Een eigen auto aanschaffen betekent twee dingen: je moet het aankoopbedrag kunnen veroorloven en incidentele, mogelijk hoge onderhoudskosten kunnen opbrengen. Bij private lease gaat het helemaal anders.

In deze tijd waarin steeds meer mensen als zelfstandige aan het werk zijn, kunnen dit soort zaken een obstakel vormen in de keuze om een auto te nemen. Dit terwijl men wel met zekerheid kan zeggen dat het inkomen kan voorzien in een dergelijke vaste kostenpost. Hier is tegenwoordig een interessante oplossing voor: private lease. Maar wat is private lease nu precies?

Niet veel spaargeld nodig


Deel Eerste Kamer meer tijd nodig voor stikstofwet

Deel Eerste Kamer meer tijd nodig voor stikstofwet

Minister Carola Schouten tijdens een gesprek over de spoedwet voor de aanpak van de stikstofproblematiek. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 16:14

Een deel van de Eerste Kamer zegt meer tijd nodig te hebben om zich goed te kunnen buigen over de spoedwet van het kabinet over het stikstofprobleem.

Ingewijden bevestigen na berichtgeving door de NOS dat vooral de oppositie zegt meer tijd nodig te hebben.

Gezichtsverlies


Zo maak je de mooiste foto’s in het donker
Likeability of5

Zo maak je de mooiste foto’s in het donker

Het Amsterdam Light Festival. / ANP

In samenwerking met Huawei

VANDAAG, 06:00

Heb jij een passie voor fotografie? Geef je dan op voor de fotografieworkshop van Huawei op dinsdag 10 december (17.00 – 19.00 uur).

Waar? Je gaat mee op een luxe boot in Amsterdam, met heerlijke hapjes en drankjes vaar je langs de lichtkunstwerken van het Amsterdam Light Festival!

Hoe? Met het Huawei smartphone leer je van een expert de mooiste foto’s in het donker te maken. Handig, als jij juist tijdens de donkere feestdagen toch de meest bijzondere pics wilt maken. Je krijgt eerst een workshop en daarna mag je de opgedane kennis zelf uitproberen door objecten van het Amsterdam Light Festival te fotograferen. Zo stap je de luxe boot af met de mooiste content!


like
user_8aac6f37190987eeec9a0c0e200b1b8994fc4c15_avatar

Facebook in beroep over neppe bitcoinreclames

Facebook in beroep over neppe bitcoinreclames

Ook moest Facebook aan De Mol vertellen wie er achter de advertenties zitten. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 16:09

Facebook gaat in beroep tegen een vonnis over nepadvertenties voor bitcoinproducten. Het platform kreeg van een rechter in Amsterdam de opdracht om zulke reclames te weren wanneer mediatycoon John de Mol erin voorkomt.

Ook moest Facebook aan hem vertellen wie er achter de advertenties zitten.

Nepreclames


Win! Jimmy Choo Urban Hero eau de parfum van 100 ml

Win! Jimmy Choo Urban Hero eau de parfum van 100 ml

In samenwerking met Jimmy Choo

GISTEREN

Wil je als man met een lekker geurtje de feestdagen in? Of wil je je man of vriend juist verrassen met een heerlijke parfum?

Jimmy Choo en Metro geven 5 flesjes met de nieuwste geur van Jimmy Choo weg. Speciaal voor de feestdagen natuurlijk! Je kunt tot en met woensdag 11 december meedoen en maakt zo kans op deze uiterst gebalanceerde mannengeur.


Merkel: schaamte voor gruweldaden in Auschwitz
Likeability of3

Merkel: schaamte voor gruweldaden in Auschwitz

Bondskanselier Angela Merkel voor de ingang van concentratiekamp Birkenau. /AFP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 15:21

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei vrijdag in een toespraak in het concentratiekamp Auschwitz-Birkenau zich te schamen voor de gruweldaden die de nazi's daar tijdens de Tweede Wereldoorlog hebben begaan.

De misdaden overschrijden volgens Merkel alle grenzen. „Ik schaam mij diep. Het moet duidelijk zijn dat Duitsland als dader als enige verantwoordelijk is voor de misdaden. Dat zijn wij verschuldigd aan de slachtoffers. De verantwoordelijkheid voor de daden is onderdeel van de nationale identiteit", aldus Merkel.

De derde keer


sad
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

Gespannen Duindorp wacht op Remkes.

Gespannen Duindorp wacht op Remkes

Gespannen Duindorp wacht op Remkes. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 15:04

Richard de Mos, voorman van Groep de Mos/Hart voor Den Haag loopt vrijdagochtend door een druilerig en koud Duindorp.

Hij heeft veel steun in de wijk waar onruststokers de afgelopen week vernielingen aanrichtten na het besluit van interim-burgemeester Johan Remkes dat de vreugdevuren dit jaar niet doorgaan, omdat de vergunningen niet rondkwamen. De wijk houdt de adem in; niemand weet hoe het vanaf nu verder moet en gaat tot na de jaarwisseling.

Niet maar een fikkie


 Steeds meer Nederlanders overleven hartinfarct.

Steeds meer Nederlanders overleven hartinfarct

Steeds meer Nederlanders overleven hartinfarct. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 13:19

Een hartinfarct loopt steeds minder vaak fataal af. Volgens cijfers die de Hartstichting heeft gepubliceerd, is de sterfte door acute hartinfarcten sinds 1980 bij mannen met 89 procent gedaald en bij vrouwen met 86 procent.

Dat is volgens de stichting vooral te danken aan snellere hulpverlening en verbeterde behandelingen, zoals dotteren. Volgens CBS-cijfers overlijdt wel nog steeds ongeveer een op de vier mensen aan hart- en vaatziekten.

Bloeddruk meten


Likeability of6

Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


likelove
user_025c4c0ef950b5c1bb712ce3b6799df36b85ba8a_avataruser_2895189b950331c781bc37ce073361230ac0b69c_avataruser_e873a16bc9365ca54e429854a44c5ab39150346d_avatar

+3


Rotterdam stelt kaarten songfestival beschikbaar aan deel inwoners

Rotterdam stelt kaarten songfestival beschikbaar aan deel inwoners

Stadsgezicht van Rotterdam na de bekendmaking van de gaststad van het Songfestival 2020. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 12:39

De gemeente Rotterdam stelt 8500 kaarten voor het Eurovisiesongfestival beschikbaar aan inwoners met een smalle beurs.

Zij kunnen van 11 december tot en met 7 januari meedoen aan een actie waarbij ze tickets voor de repetitie- en finaleshows kunnen winnen.

Voor het eerst


Greta Thunberg arriveert in Madrid.

Greta Thunberg 'sluipt' Madrid binnen

Greta Thunberg arriveert in Madrid. /EPA

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 11:39

De Zweedse klimaatactivist Greta Thunberg arriveerde vrijdag per trein in Madrid. „Ik wist vanochtend Madrid binnen te sluipen. Ik denk niet dat iemand me zag", grapte de tiener op Twitter.

Op Twitter deelde ze een filmpje van de horde cameramensen die op haar neerdaalde bij het verlaten van de trein in het hoofdstedelijke station Chamartín. Thunberg doet vrijdag mee aan protesten in de Spaanse hoofdstad. Daar wordt een grote internationale klimaattop gehouden.


Songfestival: nog maar de vraag wie er naar Duncan

Songfestival: nog maar de vraag wie er naar Duncan

Duncan Laurence tijdens zijn show op Pinkpop. /ANP - Marcel van Hoorn

Foto van 'Tim van der Steen'

VANDAAG, 11:29

Donderdag om 12.00 uur start de kaartverkoop voor het Eurovisie Songfestival. Voor die-hard fans bereikt de spanning daarmee nu al het kookpunt, want kaartjes zijn schaars en razend populair.

Met de verlossende douze pointes afgelopen jaar was het voor Mees (14) uit Bergen op Zoom direct duidelijk; als het liedjesfestijn in de Lage Landen neerdaalt, moet hij erbij zijn. Al het verdiende geld van zijn krantenwijk verdween in de spaarpot. Nu heeft de organisatie ook de meeste prijzen bekend gemaakt. „Die vielen mij alles mee, ik had eerder vierhonderd euro verwacht.”

Lachend waard


Likeability of5

Nederlanders gaan vaakst naar tandarts (gebitjes nemen wel sterk af)

Nederlanders gaan vaak naar de tandarts, de gebitjes nemen sterk af / GettyImages

Foto van 'Iris Hermans'

VANDAAG, 11:15

Nederlanders gaan het meest naar de tandarts van alle Europeanen. Logisch ook wel, „dat komt van vroeger toen we nog heel braaf luisterden naar de dominee, dokter en tandarts.”

Een Nederlander gaat gemiddeld 2, 8 keer per jaar naar de tandarts, een Spanjaard 1,4 en een Cyprioot laat zich slechts 0, 1 keer per twaalf maanden in zijn mond kijken, blijkt uit cijfers van Eurostat. Enorme onderlinge verschillen, maar echt als een verrassing komt dit niet voor Nederlandse tandartsen.

Twee keer per jaar


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Een tijger gevangengenomen in Sumatra.

Tijger doodt koffieboer in Indonesië

Een tijger gevangengenomen in Sumatra. /EPA

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 10:19

Een tijger heeft een koffieboer gedood op het Indonesische eiland Sumatra bij de stad Pagar Alam. Het lichaam van de boer werd gevonden op zijn plantage. Niet ver daarvandaan is een tijger gezien.

De man was al een aantal dagen niet thuisgekomen, maar zijn familie ging er in eerste instantie vanuit dat hij in zijn hut op de koffieplantage verbleef. Uiteindelijk begonnen ze zich toch zorgen te maken en schakelden ze de politie in.

Vijf mensen aangevallen


Jonge mysteryshopper gaat sigaretten kopen.

Jonge mysteryshopper gaat sigaretten kopen

Jonge mysteryshopper gaat sigaretten kopen. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 09:34

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat 17-jarige jongeren inzetten als testkopers van rookwaren.

Zij gaan proberen bij supermarkten, tankstations, tabaksspeciaalzaken, horecabedrijven en kleinere verkooppunten (kiosken, belwinkels en avondwinkels) tabaksproducten te kopen.

Boete


KLM werkte niet mee met uitzetting Lili en Howick

KLM werkte niet mee met uitzetting Lili en Howick

KLM werkte niet mee met uitzetting Lili en Howick. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 09:14

De KLM annuleerde vorig jaar op het laatste moment de tickets van de Armeense asielkinderen Lili en Howick.

Die zouden in september op gezag van de rechter worden teruggestuurd, maar de KLM zette een streep door die reisplannen, bevestigt de luchtvaartmaatschappij berichtgeving in De Telegraaf.

Verdwenen


IS-vrouwen hopen op snel besluit Hoge Raad

IS-vrouwen hopen op snel besluit Hoge Raad

Advocaat Andre Seebregts, raadsman van de vrouwelijke Syriegangers. /ANP

Foto van 'Metro en ANP'

VANDAAG, 08:54

Nederlandse IS-vrouwen die verblijven in detentiekampen in Noord-Syrië hopen dat de Hoge Raad snel een besluit neemt over hun terugkeer naar Nederland.

Hun advocaat André Seebregts stapt namens de 23 vrouwen en hun 56 kinderen naar de hoogste rechtbank, zo bevestigt hij na berichtgeving in het AD. De raad neemt normaliter ruim de tijd voor procedures, maar Seebregts denkt dat er al in januari een vonnis kan volgen.

Winter


Elfstedentocht: Gjit it oait noch oan?

Elfstedentocht: Gjit it oait noch oan?

Schaatsers doorkruisen Hindeloopen in 1954.

Foto van 'Amarins de Boer'

VANDAAG, 07:29

De Elfstedentocht hóórt bij ons land, vindt schrijver Bas Sleeuwenhoek. Maar komt-ie er ooit nog?

Als het moet, kan over 36 uur de Elfstedentocht worden gehouden. Draaiboeken liggen altijd klaar, rayonhoofden staan steevast paraat. Dat zijn de mensen die wakken dichten met plastic, veegauto’s bouwen en geloven in de invloed van de maan op het weer. Ze zijn opgegroeid met ijs en veel strenge winters.

Er is alleen een (kleine) maar: steeds meer van die ‘ijsmeesters’ gaan met pensioen. Als je zeventig bent, moet je stoppen. Reden voor Bas Sleeuwenhoek (52) om de verhalen van deze „markante figuren” op te tekenen. Hij schreef het boek IJsmeester, mannen achter de schermen van de Elfstedentocht.


We zijn een stuk creatiever geworden als het om kerstkaarten gaat. / Getty Images

Kerstkaarten ieder jaar creatiever én persoonlijker

Kerstkaarten ieder jaar creatiever én persoonlijker

Foto van 'Demi Schoenmakers'

VANDAAG, 06:59

Een kerstkaart is dé manier om elkaar het ultieme kerstgevoel te bezorgen. Ook al worden er ieder jaar minder kerstkaarten verstuurd, we zijn wel een stuk creatiever geworden.

Het aantal kerstkaarten dat we versturen daalt ieder jaar. De oorzaak? Steeds meer mensen sturen een kerstgroet via de mail of sociale media. Dat de papieren variant aan populariteit verliest, vinden veel mensen jammer. Zo ook Jikkie Has: „Kerst is een tijd voor verbinding en een kerstkaart is een heel warm gebaar”, zegt ze. „Ik denk dat ik vroeger ruim 25 kerstkaarten kreeg, nu nog maar 10. Daardoor ging ik zelf ook steeds minder kaarten sturen. Uiteindelijk werden het zelfs appjes.”

Foto’s