In het nieuws

Magnetische noordpool verplaatst zich rap oostwaarts

Een visuele interpretatie van een magnetisch veld ©Colourbox

Foto van 'Jelmer Visser'

11 JAN 2019

Geologen kunnen niet verklaren waarom de magnetische noordpool van de aarde de afgelopen jaren steeds sneller lijkt te veranderen, zo meldt het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Deze noordpool, die belangrijk is voor het gebruik van kompassen en andere navigatieapparatuur, verplaatst zich in een steeds hoger tempo oostwaarts. Rond 1900 lag dit punt ergens in het noorden van Canada, nu 'steekt' de noordpool de oceaan over richting Siberië.

Is deze binnenkort waardeloos? ©Pexels

Magnetisch veld

Deze plotselinge grillige variaties zijn nog niet eerder waargenomen door wetenschappers maar het is wel degelijk aanwezig: de magnetische Noordpool - niet te verwarren met de geografische noordpool - is in een steeds hoger tempo aan de wandel gegaan. Dit punt wordt bepaald door de gigantische aardkern die bestaat uit gloeiend heet gesmolten ijzer.

Hoewel het magnetisch veld wel vaker in beweging is, gaat de verplaatsing nu zo snel dat experts op het gebied van geomagnetisme een bijzonder besluit moeten nemen. Op maandag 15 januari zullen zij het zogenaamde Magnetische Model van de Wereld noodgedwongen een update moeten geven. Dit model vormt de basis voor bijna elk moderne vorm van navigatie zoals de TomTom in de auto, het navigatiesysteem in de zeevaart en Google Maps op je telefoon.

Updates komen wel vaker voor, laatste keer dat dit gebeurde was in 2015. Toen gingen de experts er vanuit dat deze tot 2020 betrouwbaar zou blijven. Toch moeten ze nu bijna een jaar eerder al een nieuwe versie lanceren. Let wel: de magnetische noordpool heeft dus GEEN invloed op breedtegraden en het daarbij horende koude klimaat. Dat is de geografische noordpool, die op een vast punt staat en hier vrij weinig mee te maken heeft.

Polenwissel

Wat gebeurt er nou exact diep onder het aardoppervlak? In 2016 vond er een geomagnetische schok plaats onder Zuid-Amerika die het magnetisch veld verstoorde. De timing van deze schok was zeer onhandig, omdat er het jaar daarvoor net een nieuwe versie van het Magnetische Model van de Wereld was uitgebracht. Door de magnetische storm werd het model van een jaar oud al vrij snel onnauwkeurig.

Ook de onvoorspelbare en steeds snellere verschuiving van de magnetische noordpool maakt de zaken bijzonder complex. In 1831 werd deze noordpool voor het eerst waargenomen, toen lag hij nog in het noorden van Canada. Bijna 190 jaar later is de reis richting Siberië al in volle gang, op dit moment bevindt dit punt waarop kompassen het noorden aangeven zich enkele honderden kilometers ten zuiden van de geologische noordpool.

Is er een wisseling van de noord- en zuidpool aanstaanden? Dat kan, met onregelmatige intervallen wisselen de magnetische noord- en zuidpool elkaar af op de planeet. De laatste keer dat dit gebeurde was 780.000 jaar geleden, maar er zijn ook poolkeringen geweest met veel kortere intervallen. Gemiddeld gebeurt dit elke 200.000 tot 300.000 jaar dus we zijn al behoorlijk over tijd. Wetenschappers denken dat er tussen nu en het jaar 4000 opnieuw zo'n wisseling zal plaatsvinden.

Apocalypse?

Deze poolwisseling vindt niet plaats van de een op de andere dag, maar zal decennia of eeuwen duren. Deze geheimzinnige omkering speelt in veel complottheorieën en apocalypseverhalen een belangrijke rol: zo wordt door sommigen beweerd dat bij zo'n kering het magnetisch veld volledig wegvalt, wat de weg vrijmaakt voor dodelijke gammastraling van de zon. Dit is echter niet het geval. En mocht dit wel gebeuren dan worden we ook nog beschermd door onze atmosfeer. Mocht die wegvallen? Dan zijn we allemaal binnen een paar minuten dood.

Ook in de rampenfilm The Day After Tomorrow vindt een snelle poolverwisseling plaats met alle gevolgen van dien. Dit is echter aantoonbare onzin, wetenschappers zijn er eveneens achtergekomen dat massa-extincties en poolkeringen niet dezelfde patronen volgen. Meteorieten, plaattektoniek, klimaatverandering en mensen zijn doorgaans veel beter in het veroorzaken van massale uitsterfgolven.

Wat er dan precies wel verandert, is lastig te voorspellen. Trekvogels en zeezoogdieren die het magnetisch veld gebruiken voor hun navigatie, zullen andere routes vliegen of in de war raken en ook kompassen zullen de huidige zuidpool op het noordelijk halfrond als de noordpool aanwijzen. Maar de apocalypse die al het leven zal uitroeien, zal vermoedelijk een andere oorzaak hebben.


Meer asielaanvragen in Europese Unie

Meer asielaanvragen in Europese Unie

Vooral Syriërs vroegen met 8 procent van de aanvragen het vaakst bescherming aan. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

18 MIN

De EU kreeg in de eerste vijf maanden van dit jaar meer dan 290.000 asielaanvragen. Dat is een stijging van 11 procent ten opzichte van diezelfde periode in 2018.

Vooral Syriërs vroegen met 8 procent van de aanvragen het vaakst bescherming aan. Ze worden gevolgd door Afghanen (7 procent) en Venezolanen (7 procent).

Nog geen stijgende trend


Maarten van der Weijden haalt 10e stempel

Maarten van der Weijden haalt 10e stempel

Van der Weijden haalde zijn tiende stempel een half uur eerder van gepland. Foto: Willem Rinkema

Foto van 'Metro'

30 MIN

Maarten van der Weijden is aangekomen in Dokkum. Hij is bijna bij het keerpunt en zwemt vanuit daar naar Leeuwarden.

Half uur eerder

De tiende stempel kreeg Van der Weijden een half uur eerder dan gepland. De zwemmer heeft nu 172 kilometer gezwommen en heeft 24 kilometer te gaan.


24-plus festival: 'mensen minder naar de getfer'

Florentine (l) en Jara voor de eerste keer op dit festival: jetzt geht los!!

Foto van 'Iris Hermans'

34 MIN

Wat kom je allemaal tegen op een 24-plus festival? Zo’n beetje precies hetzelfde als op andere festivals, van glitters tot op-het-grasgesprekken, maar met net wat meer grijze baarden, onder andere. ,,De sfeer is relaxter."

No kids in the club


Vrouwen verdienen minder bij Tilburg University

Vrouwen verdienen minder bij Tilburg University

Uit het rapport blijkt dat vrouwen gemiddeld over alle functies 82 procent van het salaris van mannen verdienen. Foto: ANP

Foto van 'Metro'

58 MIN

Vrouwelijke wetenschappers van Tilburg University verdienen gemiddeld 175 euro bruto per maand minder dan mannelijke wetenschappers. Dat blijkt uit blijkt uit eigen onderzoek van de universiteit.

Dat mannen in veel beroepssectoren nog altijd meer verdienen dan vrouwen is al langer bekend. Ook binnen de Nederlandse universiteiten is er sprake van een beloningsverschil tussen mannelijke en vrouwelijke wetenschappers.

Harde cijfers


 Bod gemeente Amsterdam op MC Slotervaart afgewezen

Bod gemeente Amsterdam op MC Slotervaart afgewezen

Het bod dat de gemeente Amsterdam deed op het failliete ziekenhuis is afgewezen. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

1 UUR

Het bod van de gemeente Amsterdam op het failliete ziekenhuis MC Slotervaart is afgewezen. „Het bod is te laag ten opzichte van het aanbod dat vastgoedbedrijf Zadelhoff ons heeft gedaan", aldus curator Marc van Zanten.

„Richting de crediteuren kunnen wij het bod van de gemeente onmogelijk accepteren. Het zou ingaan tegen onze wettelijke taak om te streven naar de hoogst mogelijke opbrengst. Het bod is zelfs in het meest positieve scenario ongeveer 10 miljoen lager dan we in het geval van het crediteurenakkoord zouden ontvangen."

De curatoren zeggen ernaar te streven om nu snel met Zadelhoff tot een afwikkeling van het akkoord te komen. Dit bedrijf wil de aandeelhouders een nieuwe lening verstrekken om de schuldeisers volledig af te betalen (45 miljoen euro in totaal) en het pand een nieuwe zorgbestemming te geven. Maar dan moet er wel een akkoord met de gemeente Amsterdam worden bereikt. De gemeente is hier geen voorstander van, omdat dan de aandeelhouders eigenaar zouden blijven van het pand.


Advies aan kabinet: laat 16-jarige stemmen

Advies aan kabinet: laat 16-jarige stemmen

De politiek kan Nederlandse jongeren minder schelen dan leeftijdgenoten in vergelijkbare landen. Foto: ANP

Foto van 'Metro en ANP'

2 UUR

De leeftijd waarop je mag stemmen, moet omlaag van 18 naar 16 jaar. Zo worden jongeren ook op de lange duur beter bij de politiek betrokken, vindt een belangrijke adviesraad van de regering en het parlement.

De politiek kan Nederlandse jongeren minder schelen dan leeftijdgenoten in vergelijkbare landen, schrijft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). Dat kan veranderen door ze al op de middelbare school stemrecht te geven. Dan wonen ze nog bij hun ouders en hebben ze minder aan hun hoofd dan als ze bijvoorbeeld al zijn gaan studeren of een baan hebben. Daardoor zullen ze naar verwachting vaker naar de stembus gaan, ook later in hun leven.

Beter luisteren


Harde bubbel en nadorst tijdens waterproeverij

Proosten met water brengt ongeluk, volgens de oude Grieken, maar hier in RIJKS wordt gewoon geproost door food creator en watersommelier Louis Meisen (r), EARTH’s Henk Witteveen en waterliefhebber Cristèl Klandermans van Today’s Specials.

Foto van 'Iris Hermans'

2 UUR

Mineraal met een harde bubbel, zout met een zachte bubbel... Je hebt water en je hebt water, zo bleek uit een waterproeverij. ,,Ik drink het liefst na een avondje drinken", vertelde iemand. ,,En tijdens de seks natuurlijk."

Jean-Paul Schaddé van Dooren (l) en Seger Abels ontdekken hier waar een harde bubbel allemaal toe kan leiden.

Shotglaasjes water


Live: Van der Weijden passeert eindpunt vorig jaar

Maarten van der Weijden passeert eindpunt vorig jaar

Maarten van der Weijden onderweg van Franeker naar Dokkum tijdens zijn tweede poging om de Elfstedentocht te zwemmen. Foto: ANP.

Foto van 'Amarins de Boer'

3 UUR

Maarten van der Weijden is voorbij het punt waar hij vorig jaar moest opgeven in de jachthaven van Birdaard. In 2018 moest de zwemmer na 163 kilometer met zijn Elfstedentocht stoppen omdat zijn tank helemaal leeg was. Dat punt is hij iets na 7.30 uur gepasseerd.

Leef

De zwemmer is kort gestopt bij zijn eigen standbeeld in Birdaard. Hij heeft er een speciale stempel gekregen van zijn vrouw Daisy en zijn kinderen. Daarnaast werd het nummer Leef van André Hazer jr. gespeeld, omdat Van der Weijden dat altijd met zijn dochters zingt. Tegelijkertijd is een speciale wensballon opgelaten.


Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

21 JUN 2019

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


Erdogan lijdt nederlaag; feliciteert Imamoglu

Ekrem Imamoglu spreekt. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Nadat ruim 95 procent van de stemmen van de burgemeestersverkiezing in Istanbul is gestemd, is al bekendgemaakt dat Ekrem Imamoglu het burgmeesterschap heeft gewonnen. Dat betekent dat Binali Yildirim van de AKP van Erdogan heeft verloren.

In maart al naar stembus

In maart konden de mensen in Istanbul al naar de stembus om te stemmen voor de burgemeestersverkiezingen. Ook toen kwam Imamoglu van de CHP al als winnaar naar voren, maar daar ging de partij van president Erdogan niet mee akkoord. Volgens hen was er sprake van grootschalige ongeregeldheden, die ervoor hadden gezorgd dat zijn partij, de AKP, niet hadden gewonnen. Nu blijkt dus dat Imamoglu wederom als winnaar uit de bus komt.


Rondzwemmende zeehond via de Amstel op weg naar zee

Foto: Facebook Politie Aalsmeer Uithoorn

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Een zeehond die zondagmiddag strandde bij een sluis bij het Noord-Hollandse De Kwakel is weer op zoek gegaan naar de zee. Enkele uren later werd het dier gezien in de Amstel. Inmiddels is een team onderweg om de gezondheid van de zeehond in te schatten en hem eventueel dichter naar de zee te vervoeren.

Foto's op Facebook

De politie Aalsmeer/Uithoorn plaatste zondagmiddag op Facebook foto's van een zeehond bij een sluis in De Kwakel. De zeehond vervolgde zijn weg in de richting van Uithoorn om via de Amstel en het IJ de zee weer te vinden. Maar dat is een lange en vooral drukke route, en daarom is Zeehondencentrum Pieterburen in actie gekomen.


Maarten van der Weijden zet Friesland op zijn kop

Maarten van der Weijden zet Friesland op zijn kop

Maarten van der Weijden haalt stempel negen op in Franeker. Foto: ANP.

Foto van 'Amarins de Boer'

GISTEREN

In Friesland gaat het op dit moment maar over één ding: Maarten van der Weijden. Langs de hele Elfstedenroute wordt de topsporter als een ware volksheld onthaald. Morgenavond hoopt de zwemmer, na 196 kilometer, te finishen in Leeuwarden.

Wat beduusd kijkt een Duits stel op zich heen. Ze zijn een lang weekend in Friesland en hadden zaterdagochtend een bezoekje aan het Elfsteden-stadje Stavoren gepland. Dat de provincie toeristisch zou zijn, wisten ze. Maar dat ze in een stoet naar het havenstadje zouden rijden, niet. „Toen we aankwamen, wisten we niet wat we zagen”, lacht de man uit Hamburg. „Inmiddels weten we dat het om een bijzonder zwemspektakel gaat.”

Maar ‘bijzonder’ is nog licht uitgedrukt. Eigenlijk zijn er geen woorden aan zijn prestatie te geven. Vorig jaar deed Van der Weijden ook al een poging, maar toen was zijn tank na 163 kilometer helemaal leeg. Nu hoopt hij met een betere voorbereiding, wat meer slaap en genoeg eten de finish in Leeuwarden wél te halen.


Migrant in nood van boord bij Sea-Watch 3

Sea-Watch 3/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

GISTEREN

Een van de vluchtelingen aan boord van de Sea-Watch 3 is overgebracht naar het Italiaanse eiland Lampedusa. Volgens een woordvoerder van de hulporganisatie ging het om een medisch noodgeval.

Aan boord van het schip, dat nabij het eiland vaart of ligt, zijn nu nog 42 asielzoekers. De Italiaanse vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken, Matteo Salvini, geeft geen toestemming aan de bemanning om aan te meren in een Italiaanse haven. Hij riep vrijdag Nederland op actie te ondernemen. Het schip vaart onder Nederlandse vlag maar is eigendom van een Duitse hulporganisatie.

Nederland en de EU


Live: Van der Weijden onderweg naar Harlingen.

Van der Weijden onderweg naar Dokkum

Live: Van der Weijden onderweg naar Harlingen. Foto: ANP.

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Na zijn vertrek uit Franeker een paar uur geleden is Maarten van der Weijden zet hij nu koers naar Dokkum. Daar krijgt hij zijn tiende stempel.

Van der Weijden heeft het tempo er nog steeds goed in! Precies om middernacht tikte hij de 100 kilometer aan. Vlak daarna is hij een paar uur gaan slapen.

De Olympiër zit nog steeds goed in zijn ritme en loopt twee uur voor op schema. Hij heeft inmiddels Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen en Franeker achter zich gelaten.


Friese man in penis gebeten door spin

Spin/ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De kans bestaat dat jij nog nooit van de spin stalmuursluiper hebt gehoord. Een man uit Friesland zal de naam vermoedelijk nooit meer vergeten. Hij is namelijk in zijn penis gebeten door het dier.

De Fries werd in de nacht van 4 op 5 juni gebeten in zijn eikel door de vrouwtjesspin, dat meldt Nature Today. Het is voor zover bekend de eerste gedocumenteerde beet van deze spinsoort.

Vast in de onderbroek


Twee patiënten Den Dolder niet terug van verlof

ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

GISTEREN

Twee patiënten die verbleven in de psychiatrische kliniek Fivoor in Den Dolder zijn niet teruggekeerd na hun verlofperiode. Het duo vormt volgens de kliniek geen gevaar, maar uiteraard zijn de onwonenden geïnformeerd.

Niet gewelddadig

Van een patiënt werd vrijdagavond duidelijk dat hij niet terugkeerde van zijn verlof. Het gaat om een veelpleger. Volgens de kliniek is hij veroordeeld voor een vermogensdelict en een mishandeling, maar heeft hij geen tbs opgelegd gekregen. De kans is dan ook klein dat hij gewelddadig is.


Doden bij couppoging deelstaat Ethiopië

ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

GISTEREN

Bij een couppoging in een staat in Ethiopië zijn zeker vier mensen om het leven gekomen. Onder de doden zijn de baas van het Ethiopische leger, het hoofd van de staat Amhara en diens adviseur. De staatstelevisie meldde dat een generaal van het leger achter de machtsgreep zit. Het is niet duidelijke waar de generaal op dit moment is.

Opperbevelhebber

Premier Abiy Ahmed meldde op de televisie dat de opperbevelhebber van het Ethiopische leger Seare Mekonnen was neergeschoten bij de couppoging. Dat was in zijn huis in de hoofdstad Addis Abeba. Hij overleed korte tijd later aan zijn verwondingen. Volgens staatsmedia was hij neergeschoten door een beveiliger. Een gepensioneerde generaal die bij hem op bezoek was werd ook doodgeschoten.


18 mensen achter dubbele wand in vrachtauto gevonden

Niet de vrachtwagen(chauffeur) uit het verhaal/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

GISTEREN

In het Rotterdamse havengebied is zaterdagavond een vrachtwagenchauffeur aangehouden onder de verdenking van mensensmokkel. In zijn vrachtwagen werden maar liefst achttien mensen aangetroffen, zo meldt de Koninklijke Marechaussee.

De mensen zaten in een soort verborgen ruimte achter een dubbele wand opgesloten in het laadruim. Het ging om gezinnen, dus onder hen waren er zeven kinderen tussen de 1 en 15 jaar oud. Ook zat er een oudere vrouw van 75 jaar tussen.

Uit India


Duits dorp kaapt biervoorraad neonazifestival weg

Een stand op Schild und Schwert 2018/ANP

Foto van 'Kasper Hermans'

GISTEREN

In het Oost-Duitse Ostritz vindt dit weekend het festival Schild und Schwert plaats. Dat staat te boek als een neonazifestival, waar vooral extreemrechtse bands komen spelen. De bevolking van Ostritz doet er echter alles aan om in ieder geval geen dronken feestvierders in de straten te hebben.

Aanhangwagen

In de supermarkt van Ostritz (een dorpje waar circa 2.500 mensen wonen) is namelijk de complete biervoorraad opgekocht door de inwoners. Sommigen reden zelfs hun aanhangwagen voor om deze vol te gooien met bierkratten.