In het nieuws

Waar komt die irrationele angst voor haaien vandaan?

Een bloeddorstig gevaar in de diepte? ©Laura College, Unsplash

Foto van 'Jelmer Visser'

3 AUG 2018

Stel je gaat een zwemtochtje maken in zee en geniet lekker van een fijn zonnetje en het prettige verkoelende water. Eventjes lijken alle zorgen in je leven helemaal verdwenen, maar dan nadert er een metersgrote schaduw onder je. In een flits verander je van een zorgeloze toerist in een lunchhapje van een gigantische roofvis. Je hebt geen schijn van kans en wordt door het bloeddorstige beest zijn vlijmscherpe tanden in stukken gebeten en mee de duisternis ingetrokken.

Schreeuwend van de pijn probeer je je bezegelde lot te ontlopen, maar de haai is te sterk. Na een korte worsteling verdwijnt jouw stemgeluid in het diepe water, evenals het moordlustige beest. Het enige dat overblijft is een bloedspoor aan het wateroppervlak dat langzaam vervaagt in de stroming. Erg he? Dit overkomt alleen jaarlijks helemaal niemand en toch zijn we als mens massaal bang voor haaien. Hoe komt dit?

6 doden per jaar

Of het nou een exemplaar van drie meter groot is op Mallorca of een iets bescheidenere variant voor de kust van Terschelling. Haaien maken iets in ons los. Een irrationele angst die door sommigen als zeer heftig wordt ervaren. Toch is het eigenlijk heel gek om bang te zijn voor een vleesetende vis waar we - zeker in Nederland - nooit mee te maken zullen krijgen.

In totaal overlijden er jaarlijks zes mensen als gevolg van een ontmoeting met een haai. En dit is op een wereldbevolking van meer dan 7 miljard natuurlijk niets. Rationeel gezien is het veel verstandiger om bang te zijn voor honden, olifanten, nijlpaarden of zoetwaterslakken. Ook vallende kokosnoten, frisdrankautomaten en het maken van selfies zijn dodelijker dan de haai. Metro belde met Irene Kingma, de directeur van de Nederlandse Elasmobranchen Vereniging. (Elasmobranchen is de wetenschappelijke term voor de familie van kraakbeenvissen zoals haaien en roggen.) om erachter te komen waarom we toch zo angstig worden van deze vissen.

De echte angst is het diepe donkere water ©Jim Beaudoin, Unsplash

Menselijk brein

Volgens Kingma zijn er twee hoofdoorzaken waarom de moderne mens zo bang is voor haaien. „Een hele generatie groeide op met Jaws van Steven Spielberg uit 1975. In deze film wordt briljant gebruik gemaakt van schrikeffecten, geluid en timing om ons zo goed mogelijk de stuipen op het lijf te jagen. Je moet er toch niet aan denken om te worden verslonden door een mensenhaai?" Het is het meer dan alleen een filmtrucje. Evolutionair gezien is de mens namelijk écht bang voor haaien.

„We vergeten wel eens dat de mens eigenlijk een aap met apenhersens is. Apen kunnen niet zwemmen, dus het is erg logisch dat je bang wordt van donker en diep water. Dit is ons oerbrein die ons waarschuwt voor een gevaarlijke situatie en dit is ook terecht. Van nature kan de mens ook niet zwemmen, dit is waarom we zwemles krijgen. Hiermee foppen we eigenlijk onze hersenen. Toch verdwijnt met het behalen van een zwemdiploma niet tegelijk de diepe oerangst om bang te zijn voor diep water. Deze blijft in ons onderbewustzijn hangen en projecteren we op de haai. Dit is waarom we zo bang voor ze zijn. Feitelijk wordt er bij het aanzicht van een haai een vecht of vluchtreactie veroorzaakt," aldus Kingma.

De mens heeft volgens Kingma nog meer van dit soort rationele en minder rationele angsten. Ook bij krokodillen, slangen en spinnen ervaren veel mensen dit. Toch is ook de angst voor haaien te overwinnen. „Je kan van je haaienangst afkomen door deze onder ogen te komen en meer over deze prachtige dieren te leren", weet Kingma. Maar omdat we in het dagelijks leven vrij weinig haaien tegenkomen blijft deze diepe irrationele fobie toch sluimeren.

De gevlekte toonhaai voor de kust van Terschelling ©Jitze Bakker

Nederlandse Elasmobranchen Vereniging

Nederland staat nou niet per se bekend als een land waar veel haaien voorkomen. Daarom vroeg Metro, nu we haar toch aan de lijn hadden, Kingma wat de Nederlandse Elasmobranchen Vereniging zich zoal mee bezighoudt. „Ja, ik kan me heel goed voorstellen dat je dit vraagt," bekent ze. „We houden ons niet alleen bezig met het bestuderen en bescherming van haaien- en roggensoorten in de Nederlandse wateren maar ook in die in de Caribische Zee bij de Antillen. Hier komen een aantal zeer bedreigde haaiensoorten voor."

Ook in de Nederlandse territoriale wateren in de Noordzee komen haaien voor. „Ons werk in Nederland focust zich vooral op bescherming en wetenschappelijk onderzoek. Wij willen bijvoorbeeld voorkomen dat beschermde haaiensoorten door vissers als bijvangst worden meegenomen. In de Noordzee komt bijvoorbeeld de met uitsterven bedreigde reuzenhaai voor, de op een na grootste vis op Aarde. Onze vereniging zet zich in om het voortbestaan van deze soort niet in gevaar te brengen door hem te bestuderen en te beschermen."


Views

2k+

Frankrijk gaat import palmolie en soja verbieden

Ontbossing op Sumatra om plaats te maken voor landbouw ©GettyImages

Foto van 'Jelmer Visser'

13 MIN

Het Franse ministerie van Leefmilieu gaat de import op alle producten die te maken hebben met ontbossing van het tropisch regenwoud voor 2030 in de ban doen. Frankrijk moedigt de Europese Unie aan om een soortgelijk verbod te initiëren.

Zij menen dat de Europese Unie zijn verantwoordelijkheid moet nemen en als een blok nee moet zeggen tegen de import van producten als palmolie, soja, cacao en rundvlees uit Latijns-Amerika.


Views

27

Dag van worstenbroodman Bart

Bart Houben is worstenbroodondernemer

Foto van 'Iris Hermans'

1 UUR

Het is vrijdag Dag van de Ondernemer georganiseerd door MKB-Nederland en ook worstenbroodondernemer Bart Houben wordt in het zonnetje gezet. Een beetje rebelsheid hoort bij een ondernemer, ,,je moet altijd die grenzen willen opzoeken om je zo te blijven onderscheiden.”

Vega en halal

Op Dag van de Ondernemer komt hun Commissaris van de Koningin worstenbroodjes bij hem maken, ,,een bijzondere dag wel, hoor.” Brabander Bart Houben is eigenaar van Houben Worstenbrood aan de rand van Eindhoven, waar de Brabantse lekkernij in verschillende verschijningsvormen te vinden is. Zo is er de traditionele met varkensvlees (hun bestseller), een sportvariant met veel eiwitten, een vega en halal. En dan zijn er ook nog de ‘Mienekes’, vernoemd naar zijn oma: de worstenbroodjes XS dus en dat het ‘lekker Brabants’ klinkt, is natuurlijk mooi meegenomen.


Views

96

De ROG Phone: daarmee kun je zélfs… bellen

Camera videoDe ROG Phone: daarmee kun je zélfs… bellen

Langverwacht onder de mobil gamers: de ROG Phone.

In samenwerking met ASUS

GISTEREN

Gamen op het mobieltje neemt zo’n grote vlucht, dat sterke smartphones meer dan nodig zijn. Nu is daar de ROG Phone op de markt, waarvan een test vanmiddag live op Metro's Facebook te zien is (zie onderaan).

In Azië weten ze al helemaal niet anders meer: als er een online game wordt gespeeld, gebeurt dat vooral op de smartphone. Maar ook in Nederland weten we het inmiddels: die persoon in de trein die, na het lezen van z’n dagelijkse Metro uiteraard, met z’n duimen vingervlug z’n mobieltje bedient, speelt een game. Onderzoeken lieten onlangs zien dat mobiel gamen op nummer drie staat als het om online activiteiten gaat. Video’s kijken en zoeken naar informatie over muziek, entertainment en vrije tijd, doen we nog net iets meer. Maar: mobiel gamen is hot.

De ROG Phone: daarmee kun je zélfs… bellen

Views

1k+

Boer uit Werkhoven al vier keer door brand getroffen

©ANP

Foto van 'Merel Driessen'

1 UUR

Een boer uit het Utrechtse Werkhoven is donderdag op vrijdagnacht voor de vierde keer in zeer korte tijd door een brand getroffen. Een schuur aan de woning van de boer ging in vlammen op. De man denkt dat de branden worden aangestoken in verband met zijn geaardheid of een zakelijk geschil.

Vier branden in vier weken

Het is de vierde brand die Gert Snitselaar treft in nog geen maand tijd. Op 25 oktober stonden de hooibalen in zijn schuur in brand, hij kon het leven van zijn dieren nog net op tijd redden. Maar twee dagen later was het alsnog raak: enkele koeien vonden de dood doordat er opnieuw brand was in dezelfde loods als eerder die week.


Views

92

Chauffeur krijgt energie van betekenisvol werk

Camera videoChauffeur krijgt energie van betekenisvol werk

Jeroen: Ik kom met energie thuis en ben trots op het mooie en belangrijke werk dat ik heb gedaan.

In samenwerking met Olympia Nederland

12 NOV 2018

Jeroen (38) is vrachtwagenchauffeur via Olympia en gaat genietend over de wegen. Waarom is zijn energie toegenomen, waar is hij trots op en hoe betekenisvol is zijn werk?

„Tien jaar lang was ik steigerbouwer. Er was veel vraag naar vrachtwagenchauffeurs en ik kom uit een familie in de transport, dus ik dacht: waarom niet? Nu rijd ik voor een groot bouwbedrijf.”

Chauffeur krijgt energie van betekenisvol werk

Views

2k+

Kans op honderden doden in bosbranden Californië

Kans op honderden doden bij bosbranden Californië

Er worden nog meer dan 600 mensen vermist / ANP

Foto van 'metronieuws'

2 UUR

Het aantal vermisten bij de bosbranden in Californië is opgelopen tot 630. Zeker 63 mensen zijn om het leven gekomen. De branden zijn de meest dodelijke en meest verwoestende in de geschiedenis van Amerikaanse staat.

Er waait al dagen een harde wind, waardoor de vlammen zich enorm snel verspreiden. Het landschap is ook uitgedroogd en erg vatbaar voor vuur. De twee grootste brandhaarden hebben in een week tijd al zo'n 970 vierkante kilometer aan land verwoest, dat is een gebied ter grootte van de Flevopolder.


Views

200+

IJsland gaat pizza Hawaii niet verbieden

IJslandse fans kunnen opgelucht ademhalen ©Colourbox

Foto van 'Jelmer Visser'

2 UUR

De IJslandse president Gudni Johannesson is geen fan van pizza met ananas. Sterker nog; vorig jaar pleitte hij voor een landelijk verbod op deze tropische vrucht in combinatie met pizza.

Toch bleken zijn woorden iets te voorbarig te zijn geweest. Johannesson geeft nu toe dat deze uitspraak niet al te serieus genomen moet worden en dat hij te ver ging.

Johannesson is geen fan van ananas op pizza ©ANP


Views

200+

'Lichaam Corrie van der Valk na 17 jaar gevonden'

De villa waar Corrie en Nico woonden. ©ANP

Foto van 'Metro'

2 UUR

Ruim zeventien jaar was ze vermist, maar nu is het mysterie rondom haar verdwijning dan eindelijk opgelost. Het lichaam van Corrie van der Valk zou zijn aangetroffen in een graf in België.

Al die tijd dood

Corrie was een afstammeling van de befaamde horeca-familie Van der Valk. Sinds 2001 werd ze vermist. Na zeventien jaar spoorloos verdwenen te zijn, zou nu eindelijk het mysterie zijn opgelost. De Telegraaf meldt dat de recherche de familie Van der Valk geïnformeerd heeft.


Views

700+

Kunnen peuters 'm de pan uit stressen?

Kunnen peuters 'm de pan uit stressen?

Peuters ervaren wel degelijks stress, maar een andere vorm dan wij / ANP

Foto van 'Anne Kersten'

3 UUR

„En liefje, hoe heb je het gehad op de peuterspeelzaal?” “Ja het was zwaar, ik stress ‘m echt de pan uit.” Kun je het je voorstellen, peuters met stress? Toch is het echt zo.

Burn-out

Adviseurs van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) luiden de noodklok over peuterstress. Volgens hen is er een verband tussen chronische stress in de eerste duizend dagen van een kind en klachten op latere (volwassen) leeftijd. NCJ-adviseur Yvonne Vanneste vertelt dat uit literatuuronderzoek blijkt dat aandoeningen als hart- en vaatziekten of obesitas een gevolg kunnen zijn van chronische stress in de kindertijd. Ook de huidige vloedgolf aan studenten burn-outs kan gerelateerd zijn aan langdurig stressvolle situaties in de jongste jaren.


Views

300+

Nieuwe NS-dienstregeling vooral fijn voor Randstad

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

VANDAAG, 08:00

Meer dan honderd nieuwe sprinters, betere verbindingen tussen Amsterdam en Rotterdam, dagelijks twee Thalyssen naar Disneyland, maar Dordrecht uitgekleed als intercitystation. Vooral de Randstad lijkt te profiteren van de nieuwe dienstregeling van NS.

Nieuwe sprinters

De NS presenteert vrijdag het nieuwe rooster voor 2019, dat zondag 9 december van start gaat, schrijft het AD. De bovengenoemde veranderingen lijken misschien grote impact te hebben, maar volgens de spoorwegen verandert er voor 98 procent van de reizigers niks tot vrijwel niks.


Views

300+

'Door jobhoppen kom ik nu niet meer aan een baan'

Foto ter illustratie. / Colourbox

Foto van 'Daisy Heyer'

VANDAAG, 07:30

Een paar keer switchen van baan, ‘want dat staat zo lekker ervaren’. Het is iets wat sommige mensen (specifiek jongeren) soms lijken te denken, maar werkgevers staan overwegend negatief tegenover jobhoppen, blijkt uit onderzoek van Indeed.

Iets minder dan 70 procent van de werkgevers nodigt sollicitanten die vaak van baan zijn gewisseld niet eens uit op gesprek. En dit terwijl jobhoppen met de jaren steeds normaler wordt. Steeds meer jongeren juist schijnen te denken dat het regelmatig wisselen van baan positief bijdraagt aan hun carrière, want ‘meer werkervaring’.

Standaard


Views

400+

Belastingdienst ontslaat frauderende medewerkers

©ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

VANDAAG, 06:31

Zo'n 35 medewerkers van de Belastingdienst hebben gefraudeerd bij hun belastingaangifte. Ze zouden door middel van verzinsels hun bijdrage aan de staatskas hebben geprobeerd te minimaliseren.

Uit de duim gezogen

Dat blijkt uit een rondvraag van de Telegraaf bij de Belastingdienst. Vorig jaar stuitte de fiscus op de medewerkers die een valse belastingaangifte hebben gedaan. Inmiddels zijn vijftien ambtenaren ontslagen.


Views

600+

Nabestaanden vliegtuigramp Javazee klagen Boeing aan

Familieleden van het in de Javazee gecrashte vliegtuig. ©ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

VANDAAG, 06:06

De familie van een passagier van het gecrashte toestel van het Indonesische Lion Air heeft Boeing aangeklaagd. Volgens de nabestaanden zit er een fout in het automatische besturingssysteem van de Boeing 737 Max, meldt de BBC. Ook heeft de vliegtuigbouwer het nagelaten om piloten over nieuwe aanpassingen van het systeem te informeren.

Nog steeds vertrouwen

Een van de aanpassingen is bedoeld om het vliegtuig niet gevaarlijk te laten stijgen, maar volgens de aanklagers kan daardoor de neus van het toestel ,,onverwachts naar beneden'' worden geduwd. Dat kan ook gebeuren als het toestel handmatig wordt bestuurd. Klanten en piloten zijn hierover nooit op de hoogte gebracht, stellen ze.


Views

200+

Lezers reageren op seksuele intimidatie in het OV

Tekenaar Melanie Kranenburg verwerkte haar ervaring in deze illustratie.

Foto van 'Kyrie Stuij'

VANDAAG, 05:00

Van medereizigers die zich publiekelijk betasten tot een schaamteloos verzoek voor seks in het treintoilet. De reportage over de ervaring van Melanie Kranenburg in Metro afgelopen maandag heeft veel losgemaakt. Daarin deed zij haar verhaal over een opdringerige versierpoging van een medereiziger. Hij bood haar 200 euro om een keer met hem vreemd te gaan.

In totaal zijn er 21 persoonlijke ervaringen binnengekomen en meer dan honderd reacties op Facebook. De ingezonden ervaringen variëren in het type openbaar vervoer. Zowel de trein, bus als metro worden genoemd als plekken waarin lezers zich seksueel geïntimideerd hebben gevoeld. Opvallend is dat meer dan een kwart van de ervaringen beschrijft hoe mannen zichzelf in de trein begonnen te betasten.

Strafbaar


Views

900+

Verdachte vast in zaak vier doden Enschede

Politie doet onderzoek na een schietpartij in een huis aan de Van Leeuwenhoekstraat in Enschede, waarbij meerdere slachtoffers zijn gevallen. / ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

GISTEREN

In Enschede is een 26-jarige man opgepakt, die ervan wordt verdacht betrokken te zijn geweest bij de schietpartij in dezelfde stad, waarbij afgelopen dinsdag vier mannen om het leven kwamen. De politie pakte de man diezelfde avond al op, maar maakte de aanhouding pas donderdagavond bekend.

Een tweede man die werd aangehouden is weer op vrije voeten. Hij geldt ook niet meer als verdachte. De rechter-commissaris beslist vrijdag of de 26-jarige Enschedeër langer vast blijft zitten.

Wiethandel


Views

400+

Kabinet bereid te onderhandelen over AOW-leeftijd

Premier Mark Rutte vertrekt bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor het pensioenoverleg. / ANP

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

Het kabinet is wat betreft de AOW-leeftijd bereid tegemoet te komen aan de eis van de vakbonden. Er werd donderdag overeengekomen dat de AOW-leeftijd minder snel zal stijgen, dan in eerste instantie de bedoeling was. Dat is althans de inzet om tot een akkoord te komen.

Vakbonden willen dat er door een hogere levensverwachting zes maanden worden afgetrokken van de AOW-leeftijd. Hoewel bekend is dat het kabinet deze eis te duur vindt, is het onduidelijk hoe zij verder tegenover deze eis staat.

Gevolgen


Views

1k+

Dokters halen metalen voorwerpen uit maag van vrouw

Een operatiekamer. / Unsplash

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

Artsen bleven vol ongeloof achter nadat ze tientallen metalen voorwerpen hadden verwijderd uit de maag van een vrouw. Armbanden, ringen en haarspelden, werden verwijderd. De vrouw, alleen bekend als Sangita, werd opgenomen in een ziekenhuis in India met ernstige buikpijn.

Met stomheid geslagen

Bezorgd voerden artsen meteen een reeks onderzoeken uit om te zien wat er achter haar pijnlijke symptomen zou kunnen zitten. Ze waren met stomheid geslagen toen ze een knobbel in haar maag ontdekten met tientallen vreemde metalen voorwerpen. Van de patiënt werd gedacht dat zij de voorwerpen gedurende lange perioden had ingeslikt, waardoor het metaal zich ophoopte en haar maag hard werd.


Views

700+

Ontvoerde en vermoorde kat gevild teruggevonden

Een kat. / Unsplash

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

In Utrecht is een kat op een wel heel tragische manier om het leven gekomen. Het beestje verdween 4 november uit de Watervogelbuurt en werd donderdag gevild op de stoep van Veilig Thuis in Overvecht teruggevonden. Bij de organisatie die zich richt op jeugdzorg, werd de vacht van het beestje door de brievenbus geduwd.

Ontvoerd en vermoord

Het beestje woonde bij haar baasje Rianne Steenbeek en haar vriend Niels. Kip, zoals het beestje heette, had een even oud broertje Karel. Volgens Rianne speelden de twee regelmatig buiten en stond het raam daarom daarom altijd open. „Elk kwartier kwamen ze langs om een aai te halen of om te eten. Rond vijf uur in de middag duurde het ineens een uur voordat ze terugkwamen. Ik ben gaan zoeken en Karel kwam al snel miauwend aanlopen. Van Kip geen spoor, terwijl ze normaal altijd direct komt als ik met kattensnoepjes rammel” aldus Rianne tegenover RTV Utrecht.


Views

2k+

Politie wil gebruik stroomstootwapens invoeren

Politie geeft uitleg over de proef die is gestart met het stroomstootwapen. / ANP

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

De Rotterdamse politiechef Frank Paauw heeft donderdag laten weten dat hij graag ziet dat alle eenheden in Nederland worden uitgerust met een stroomstootwapen. Meer dan zeventienduizend agenten zullen bij ingang van het besluit de komende vijf jaar getraind moeten worden, willen zij met het wapen overweg kunnen.

Volgend jaar wordt in de Tweede Kamer en door het ministerie van Justitie en Veiligheid besloten of het stroomstootwapen onderdeel wordt van de basisuitrusting van agenten. Volgens Paauw zal het stroomstootwapen een goede toevoeging zijn. „Met relatief weinig geweld en nauwelijks kans op blijvend letsel kun je in heftige geweldsituaties erger voorkomen.”

Dreigen vaak voldoende


Views

500+