In het nieuws

Hoeveel vlees eten we eigenlijk en wat is te veel?
Likeability of 3

Hoeveel vlees eten we eigenlijk en wat is te veel?

Van ruim 100 gram vlees per dag naar 30. Kan dat?

Foto van 'Metro'

29 AUG 2018

De roep om geen vlees te eten wordt steeds luider. Journalist Joram Bolle duikt voor ons de komende dagen in de wereld van het vlees. Vandaag deel 1 van een serie van drie artikelen.

We eten te veel vlees, lees je regelmatig. We helpen ons klimaat ermee naar de knoppen, de industrie is zo groot geworden dat dieren er zwaar onder lijden en het heeft effect op onze gezondheid. Maar hoeveel vlees consumeren we dan eigenlijk, en wat is te veel?

Jarenlang aten we meer en meer vlees. In 1950 nog zo’n 17 kilo per persoon. In de bijna zeventig jaar daarna steeg dat tot ruim twee keer zoveel. In 2016 consumeerde een Nederlander gemiddeld ruim 38 kilo vlees, blijkt uit berekeningen van de Wageningen University. Dat zijn de meest recente cijfers.

Karkasgewicht

Die 38 kilo vertelt niet het hele verhaal. Om die hoeveelheid aan vlees te krijgen, gebruik je nog eens dat gewicht aan dierlijk materiaal. Feitelijk was het gewicht dat we in 2016 aan dierlijk materiaal voor vleesconsumptie gebruikten 76,8 kilo per persoon, als je de botten, de huid en het andere afval van het dier meetelt dat we niet eten. Dat heet het karkasgewicht.

En eigenlijk is het nog meer. Ook in kant en klare producten zit vlees, denk aan een pak soep of een pizza. Maar hoeveel vlees fabrikanten daar precies in doen, valt lastig vast te stellen en dus is dat vlees niet meegerekend.

Overcompensatie

Onze vleesconsumptie is wel wat gestagneerd. In 2005 was het vleesverbruik per persoon, inclusief botten, 76,7 kilo karkasgewicht. Dat steeg tot een maximum in 2009 van 79,1 kilo. In de jaren daarna daalde onze consumptie steeds een beetje tot in 2015 het niveau van 2005 weer werd bereikt. Het jaar daarna steeg de consumptie opnieuw heel licht.

Aan de betrekkelijk kleine veranderingen in de laatste jaren mag je geen hele grote conclusies verbinden, zegt consumptiesocioloog Hans Dagevos van de Wageningen University: “Maar de grote stijging in onze consumptie van eind vorige eeuw is er uit. Uit onderzoek blijkt dat mensen bewuster worden van de negatieve effecten van vlees eten en dat ze ook zeggen vlees te minderen.” Dat laatste valt alleen niet even overtuigend in de cijfers terug te zien, zegt Dagevos: “Waarom weten we niet precies. Een hypothese is dat als mensen minder vaak vlees eten in de week dat ze dat compenseren door meer vlees per keer te consumeren.”

Varkens populair

Wat eten we dan het liefst? Het varken is veruit favoriet. Daarvan verbruikt een Nederlander op jaarbasis 36,5 kilo karkasgewicht, bijna de helft van de totale consumptie. Daarna volgen kip en ander pluimvee (22,2 kilo) en rundvlees (15,4 kilo). Van kalfsvlees en schapen- en geitenvlees eten we ruim een kilo per jaar. En oh ja, we consumeren gemiddeld ook nog een onsje paard.

In vergelijking met de landen om ons heen is ons vleesverbruik niet eens zo hoog. Nederland zit bijvoorbeeld onder het gemiddelde van de EU, dat rond de 85 kilo karkasgewicht ligt. Volgens Hans Dagevos komt dat onder meer omdat vleesvervangers hier van hoge kwaliteit zijn en ze goed in de markt zijn gezet. Frankrijk is een uitschieter. Daar verbruikt men meer dan 90 kilo vlees per jaar. België en Luxemburg scoren dan weer lager, met net iets meer dan 70 kilo.

Vooral de ontwikkeling in België vindt Dagevos interessant. “Daar hebben we recent een daling van 10 procent gezien. Er moet nog onderzoek naar gedaan worden waar dat door komt, maar mogelijk speelt de grote aandacht voor misstanden in slachthuizen mee.” Dierenrechtenactivisten maakten onder meer beelden in een slachthuis in Tielt, die veel ophef veroorzaakten. Te zien was dat varkens zwaar werden mishandeld.

Darmkanker

Maar hoeveel vlees zouden we dan moeten eten? Die vraag kan je op verschillende manieren beantwoorden. Vanuit gezondheidsperspectief bijvoorbeeld. Vlees is niet per se nodig. Bepaalde voedingsstoffen uit vlees zijn dat wel, zoals eiwitten, ijzer en vitamine B12. Als je die op een andere manier binnen krijgt, hoef je op zich helemaal geen vlees te eten.

Het eten van veel rood vlees (rund, schaap, geit, varken) en bewerkt vlees zoals worst, wordt in verband gebracht met een hogere kans op bijvoorbeeld darmkanker. Daarom raadt het Voedingscentrum aan maximaal 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees, en liever helemaal geen bewerkt vlees. Als we dat omrekenen naar onze consumptie op jaarbasis, zou je dus maximaal 26 kilo vlees moeten eten. Het karkasgewicht zou dan zo’n 52 kilo zijn, in plaats van de 76,8 kilo die we nu verbruiken.

Eiwit uit planten

Je kunt het ook vanuit klimaatperspectief bekijken. In 2050 moeten we 95 procent minder broeikasgassen uitstoten dan in 1990. Daar hebben we ons aan gebonden met het klimaatakkoord van Parijs uit 2015. Van alle broeikasgassen die we in Nederland uitstoten komt nu zo’n 10 procent door de veehouderij. Die uitstoot kunnen we iets omlaag brengen door technologische ontwikkelingen, maar niet genoeg om ons aan het klimaatverdrag te houden. We moeten minder vee houden, constateerde de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) dit voorjaar in een rapport. Anders stoot alleen al de landbouw in 2050 evenveel broeikasgas uit als Nederland in totaal mag.

En dus moeten we minder vlees eten. Op dit moment halen we zo’n 70 procent van ons eiwit uit dierlijke producten - niet alleen vlees, ook zuivel - en 30 procent uit plantaardige producten. De RLI zegt dat Nederlanders in 2030 maximaal 40 procent eiwitten uit dierlijke producten zouden moeten consumeren en 60 procent plantaardige eiwitten. Sowieso kan onze eiwitconsumptie flink omlaag, zegt het RLI. Concreet betekent dat dat Nederlanders dan nog zo’n 30 gram vlees per dag kunnen eten. Omgerekend op jaarbasis: net geen 11 kilo, of 22 kilo karkasgewicht.

“Als signaal is het een belangrijke bevinding,” zegt Hans Dagevos. “Of het realistisch is dat we dit over tien jaar halen, moet nog blijken. Vegetarisme en veganisme zijn voor veel mensen een stap te ver, maar Nederlanders willen absoluut hun consumptie veranderen, zeker als de vleesvervangers van nog betere kwaliteit worden en vleesminderen normaal wordt.”

Je kan donderdag 30/8 deel 2 lezen: Allemaal aan de kweekburger


dislike
user_ae21e51227a78ac72658fcd4ade3f4c1b1fd00b9_avatar

Views

3k+

Bekende YouTubers die de muzieklijsten bestormen

YouTubers en rapper Vonneke Bonneke en Famke Louise (v.l.n.r). Foto: ANP

Foto van 'Ciana Mayam'

GISTEREN

YouTuber Nienke Plas kan naast vloggen en presenteren ook zingen toevoegen aan haar repertoire. Haar debuutsingle en clip van ’Vrijdag’ staat sinds deze week online en gaat als een tiet.

Daarmee voegt de grappigste vrouw van online Nederland zich bij de andere YouTubers die een muziekcarrière begonnen. Deze Youtubers gingen haar voor en bereikten zo de mainstream.


Views

200+

Noodweer verwoest hotels Tenerife

Videostill Twitter @rtveteleplaneta

Foto van 'Daisy Heyer'

GISTEREN

Op het Spaanse eiland Tenerife is het noodweer op dit moment zo heftig dat enkele balkons van een hotel zijn weggeslagen door enorm hoge golven.

Geen dodelijke slachtoffers

Volgens de burgemeester Álvaro Dávila van Tacoronte zijn er geen dodelijke slachtoffers of gewonden gevallen door het noodweer, ook niet bij het hotel. Dat komt omdat de meeste appartementen van het getroffen gebouw in het plaatsje Mesa del Mar alleen in de zomer gebruikt worden.


Views

1k+

De ROG Phone: daarmee kun je zélfs… bellen

Camera videoDe ROG Phone: daarmee kun je zélfs… bellen

Langverwacht onder de mobil gamers: de ROG Phone.

In samenwerking met ASUS

15 NOV 2018

Gamen op het mobieltje neemt zo’n grote vlucht, dat sterke smartphones meer dan nodig zijn. Nu is daar de ROG Phone op de markt, waarvan een test vanmiddag live op Metro's Facebook te zien is (zie onderaan).

In Azië weten ze al helemaal niet anders meer: als er een online game wordt gespeeld, gebeurt dat vooral op de smartphone. Maar ook in Nederland weten we het inmiddels: die persoon in de trein die, na het lezen van z’n dagelijkse Metro uiteraard, met z’n duimen vingervlug z’n mobieltje bedient, speelt een game. Onderzoeken lieten onlangs zien dat mobiel gamen op nummer drie staat als het om online activiteiten gaat. Video’s kijken en zoeken naar informatie over muziek, entertainment en vrije tijd, doen we nog net iets meer. Maar: mobiel gamen is hot.

De ROG Phone: daarmee kun je zélfs… bellen

Views

2k+

Likeability of 2

Bejaarde vrouw (85) ernstig mishandeld op straat

Vanwege de ernst van de zaak heeft de politie in overleg met het slachtoffer en familie van de vrouw een foto van haar naar buiten gebracht, waarop op je goed kunt zien hoe ernstig de vrouw is mishandeld. /

Foto van 'Daisy Heyer'

GISTEREN

Een 85-jarige vrouw uit Eindhoven is tijdens een mislukte straatroof in Eindhoven een aantal keren tegen haar hoofd geschopt en daarbij zwaar gewond geraakt. Ze is naar het ziekenhuis gebracht voor behandeling.

De vrouw liep zaterdagavond omstreeks 19.00 uur op het Cassandraplein. Ze kwam terug van haar kaartclub, toen zij plotseling met veel geweld werd overmeesterd door een onbekende man die haar wilde beroven. Hij schopte haar tegen het hoofd, liet haar hevig bloedend op het wegdek achter en ging er zonder buit rennend vandoor. De vrouw riep om hulp. Voorbijgangers - volgens 112vdg.nl een moeder en dochter - ontfermden zich over de bejaarde, die daarna naar het ziekenhuis is gebracht.

'Verschrikkelijk'


sad
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avataruser_27214bae5832cf44dbea05bc0094d29dd496da9c_avatar

Views

1k+

Chauffeur krijgt energie van betekenisvol werk

Camera videoChauffeur krijgt energie van betekenisvol werk

Jeroen: Ik kom met energie thuis en ben trots op het mooie en belangrijke werk dat ik heb gedaan.

In samenwerking met Olympia Nederland

12 NOV 2018

Jeroen (38) is vrachtwagenchauffeur via Olympia en gaat genietend over de wegen. Waarom is zijn energie toegenomen, waar is hij trots op en hoe betekenisvol is zijn werk?

„Tien jaar lang was ik steigerbouwer. Er was veel vraag naar vrachtwagenchauffeurs en ik kom uit een familie in de transport, dus ik dacht: waarom niet? Nu rijd ik voor een groot bouwbedrijf.”

Chauffeur krijgt energie van betekenisvol werk

Views

3k+

Opnieuw opstootjes en arrestatie bij intochten

Demonstranten en Zwarte Pieten tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op de Zaanse Schans. / ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

GISTEREN

Na meerdere opstootjes en arrestaties rondom de intocht van Sinterklaas op zaterdag, ging het op zondag ook weer mis. In Tilburg arresteerde de politie 48 voorstanders van Zwarte Piet. Volgens de politie waren zij onderweg naar een locatie waar tegenstanders van Zwarte Piet zich ophielden. De intochten in Amsterdam en Utrecht verliepen zonder problemen.

De pro-Zwarte Piet-demonstranten werden aangehouden voor het verstoren van de openbare orde. Vervolgens zijn ze per bus overgebracht naar het politiebureau. Zij zitten nog vast. Om hoeveel arrestanten het gaat maakt de politie later zondag bekend. Een en ander speelde zich af buiten het zicht van bezoekers van de intocht, die elders in de stad was.

bier en eieren


Views

700+

Alexander Pechtold. Foto: ANP

Wordt Pechtold de nieuwe burgemeester van Rotterdam?

Alexander Pechtold. Foto: ANP

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

Zelf heeft-ie het nieuws nog niet bevestigd, maar volgens zijn ex-vriendin Anne Lok is het toch echt waar: voormalig D66-fractieleider Alexander Pechtold wil burgemeester van Rotterdam worden. Zijn ex stelt dit in een interview met het AD.

Aan het roer van 010

Lok deed al vaker uitspraken over Pechtold: naar eigen zeggen had ze van 2014 tot afgelopen zomer een relatie met de politicus. Volgens Anne is het opvallend dat hij in oktober al het leiderschap van zijn partij opgaf, omdat hij door had gewild tot de provinciale verkiezingen. Dit hangt samen met het burgermeesterschap van Rotterdam, dat hij graag op zich wil of wilde nemen. Dat kan overigens pas over drie jaar: de termijn van Aboutaleb loopt tot 2021.


Views

900+

Foto ter illustratie. Beeld: Unsplash

Nederlandse documentaire genomineerd voor een Emmy

Foto ter illustratie. Beeld: Unsplash

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

Gert-Jan de Vries filmde als vader, maar is nu met zijn documentaire ‘De Wereld van Puck’ genomineerd voor een prestigieuze Emmy-award. In de film kijk je twintig jaar lang (!) in het leven van zijn dochter Puck, die zwaar gehandicapt is. Het resultaat is een bijzonder staaltje beeldmateriaal.

'Vreemd kind'

De documentaire kwam vorig jaar al uit, maar heeft nu dus ook een topnominatie binnengesleept. Puck leek bij haar geboorte gezond, maar haar ouders kwamen er al snel achter dat er toch iets mis met haar was. ‘Een vreemd kind’, vertelt de moeder van de jonge vrouw tegen EenVandaag. Het meisje keek haar zelden aan. Ze had haar ogen altijd naar het plafond gericht. De Volkskrant beschreef de kijker van de documentaire vorig jaar nog als een 'indringer in de intimiteit van het gezin'.


Views

1k+

Beeld ter illustratie. Foto: anp

Er wachten 88.500 Nederlanders op geestelijke hulp

Beeld ter illustratie. Foto: anp

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

Veel patiënten zijn er ongetwijfeld weleens tegenaan gelopen: héb je eindelijk de stap gezet om naar het ziekenhuis te gaan, moet je alsnog weken wachten voor je aan de beurt bent. Uit onderzoek van NOS op 3 blijkt dat voornamelijk de wachtlijsten voor hulp bij psychische problemen uitzonderlijk lang zijn: er zouden maar liefst 88.499 mensen in de administratieve rij staan.

Tot acht maanden

De meeste mensen wachten op basiszorg voor psychische problemen: 27.550. Eigenlijk mag de totale wachttijd in deze sector niet langer dan veertien weken zijn. Die maximale aanvaardbare wachttijd is vastgelegd in de zogenaamde ‘Treeknormen’, al zitten er geen gevolgen vast aan het overschrijven van die normen. Dat blijkt dan ook wel uit de cijfers van NOS op 3: voor persoonlijkheidsstoornissen en stoornissen in het autismespectrum wachten mensen soms tot acht maanden op een afspraak.


Views

1k+

De Amerikaanse president in Californië. Foto: ANP

Trump belooft 'volledig' rapport over dood Khashoggi

De Amerikaanse president in Californië. Foto: ANP

Foto van 'metronieuws'

GISTEREN

Donald Trump heeft tijdens zijn bezoek aan Malibu een nieuw rapport over de dood van de Saoedische journalist Jamal Khashoggi aangekondigd. Dinsdag zal het ‘allesomvattende’ document naar buiten gebracht worden.

'Nog niets beslist'

De Amerikaanse president was in Californië vanwege een bezoek aan de slachtoffers van de bosbranden. Hij deed daar ook uitspraken over de dood van de Saoedische journalist Jamal Khashoggi. Enkele uren eerder berichtten Amerikaanse media op basis van het CIA-rapport nog dat de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman verantwoordelijk zou zijn voor de moord, maar Trump wil nog ‘geen conclusies trekken uit dat rapport’. Volgens de president is er nog niets beslist: daarvoor is het nog te vroeg.


Views

500+

200 gewonden en 1 dode door demonstraties Frankrijk

Zeker 283.000 mensen hebben zaterdag actie gevoerd tegen de hoge brandstofprijzen in Frankrijk. Foto: ANP

Foto van 'Lisa Vermeij'

17 NOV 2018

Zeker 283.000 mensen hebben zaterdag actie gevoerd tegen de hoge brandstofprijzen in Frankrijk en het economische beleid van president Emmanuel Macron. De actievoerders hielden onder meer langzaamaanacties en blokkades op wegen en voor tunnels. Bij een van de wegblokkades kwam een demonstrant om het leven. Bij de acties raakten ruim 200 mensen gewond, van wie zes ernstig.

Gele vesten

De demonstranten, die de gele vesten worden genoemd, veroorzaakten met hun acties grote opstoppingen. Ook blokkeerden zij de toegangswegen naar vliegvelden, onder meer die van Toulouse. De acties volgen op oproepen via sociale media. De demonstraties werden ook via sociale media gecoördineerd.


Views

1k+

'Minderjarige kan makkelijk online drank bestellen'

Ondanks de regel 'Nix onder de 18' kunnen minderjarigen toch nog zelf aan alcohol komen. Foto: ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

17 NOV 2018

Ondanks de regel 'Nix onder de 18' kunnen minderjarigen toch nog zelf aan alcohol komen. Hoe ze dat doen? Door thuis alcohol te laten bezorgen, dit blijkt uit een steekproef uitgevoerd door RTL Nieuws.

14-jarige kreeg thuis drank bezorgd

Tijdens de steekproef werden twee minderjarigen gevraagd zes bestellingen doen met alcohol. In vijf gevallen kreeg een 14-jarige actrice de drank bezorgd, zonder dat naar haar leeftijd werd gevraagd. De bezorging werd gedaan door Thuisbezorgd, Uber Eats en Heineken Now.


Views

700+

Amerikaans dorpje geëvacueerd door ontspoorde trein

In sommige van de ruim honderd wagons zou propaangas zitten. Foto: ANP

Foto van 'Lisa Vermeij'

17 NOV 2018

Het zou zo een script kunnen zijn van een spannende Hollywood film. De gehele bevolking van een dorpje in de Amerikaanse staat Georgia is geëvacueerd na de ontsporing van een goederentrein.

Propaangas

In sommige van de ruim honderd wagons zou propaangas zitten. Dat melden Amerikaanse media.De trein ontspoorde toen deze over een brug over een snelweg reed. Zeker dertig wagons kwamen op de weg terecht.


Views

1k+

Recordpoging brug bouwen van bierkratten mislukt

Foto ter illustratie Studenten van TU Delft in 2014: ANPfoto

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

17 NOV 2018

Studenten in Enschede hebben geprobeerd om een bierkratennbrug met een overspanning van 28 meter te bouwen. Met deze actie wilden ze een nieuw record vestigen.

8000 kratten


Views

1k+

Jager per vergissing doodgeschoten door andere jager

Foto ter illustratie. / Colourbox

Foto van 'Daisy Heyer'

17 NOV 2018

Een jager in Amerika is volgens de berichtgeving doodgeschoten door een andere jager, die zich vergist heeft en de man aanzag voor een hert.

De 38-jarige zakenman Justin Beutel uit Sandford, Amerika werd donderdag doodgeschoten terwijl hij aan het jager was tijdens de openingsdag van Michigan's Firearm Deer Season. 

eerste hulp


Views

1k+

Likeability of 3

Heftige confrontaties bij Sinterklaasintochten

Demonstranten en een Zwarte Piet tijdens de landelijke intocht van Sinterklaas op de Zaanse Schans. De oer-Hollandse Zaanse Schans is dit jaar het decor van de landelijke intocht van de goedheiligman en zijn pieten. / ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

17 NOV 2018

Door het hele land vinden zaterdagmiddag Sinterklaasintochten plaats, maar de sfeer is grimmig. Er zijn zelfs delen in het land waar de ME heeft moeten ingrijpen. Op diverse plaatsen in Nederland waren er zaterdag bij de intocht opstootjes en arrestaties. De landelijke intocht van de goedheiligman in Zaandam verliep echter "hartstikke goed", zo oordeelde burgemeester Jan Hamming tevreden.

KOZP 'Supertrots'

Zaterdagmiddag liet een woordvoerster van KOZP weten "supertrots" te zijn. "Nog nooit zijn zo veel jonge mensen de straat op gegaan." Ze vindt het jammer dat op verschillende plekken "ons recht op demonstratie werd ingeperkt".


sad
user_9473348dab69503cd8acdbd5a0ce0fd6644a4918_avatar

Views

3k+

Sinterklaas is weer in Nederland

Foto: ANP

Foto van 'Bregje Simons'

17 NOV 2018

Sinterklaas is weer in Nederland. Pakjesboot 12 met daarop de goedheiligman en zijn pieten kwam zaterdag aan het begin van de middag aan in Zaandijk. Burgemeester Jan Hamming verwelkomde het gezelschap onder toeziend oog van vele kinderen. Aan boord bevinden zich zowel roetveeg pieten als zwarte pieten.

Veiligheid

Met betrekking tot de veiligheid zijn er meerdere maatregelen getroffen. Voordat mensen het gebied van de intocht binnengaan, worden ze gefouilleerd en worden tassen gecontroleerd. Ook zijn er wegsperringen gezet om te voorkomen dat de auto's tijdens de intocht bij de route kunnen komen. De Zaanse politie heeft daar vandaag extra zijn best voor gedaan: de wegversperringen zijn mooi ingepakt als cadeautjes.


Views

1k+

Likeability of 5

Camera videoPolitie houdt bus Kick Out Zwarte Piet tegen

Foto: ANP

Foto van 'metronieuws'

17 NOV 2018

De politie heeft zaterdagochtend een bus van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet tegengehouden. De bus was vanuit Amsterdam onderweg naar de intocht van Sinterklaas in Den Helder. Volgens de politie hielden de demonstranten zich niet aan de afspraak.

Gisteravond hebben de gemeente, politie en Kick Out Zwarte Piet overleg gevoerd over het begeleid naar Den Helder rijden. Volgens de politie kon er met Kick Out Zwarte Piet geen overeenstemming bereikt over het tijdstip. Daarop meldde Kick Out Zwarte Piet dat ze niet met hun plan doorgingen, zegt de politie, meldt NOS.


like
user_40edc386c137dfed679f5187d40ba92bf816653f_avatar

Views

1k+

CBS: 25-plussers wonen steeds langer thuis

Foto: Unsplash

Foto van 'Bregje Simons'

17 NOV 2018

Het wordt steeds normaler voor Europese jongeren om langer in het ouderlijk nest te blijven wonen. Steeds langer blijven jongeren in de Europese Unie tussen de 25 en 30 jaar thuis wonen, dat blijkt uit cijfers van Eurostat en het CBS.

Gemiddeld woonden vorig jaar 42 procent van de late twintigers in de EU nog thuis, in 2010 was dat 38 procent. Ook in Nederland is het aantal thuiswonende 25-plussers gestegen: bijna een op de vijf woont nog niet op zichzelf. In 2010 was dat net iets meer dan een op de tien.

Dat jongeren langer thuis blijven wonen, kan verschillende oorzaken hebben zoals studieschulden, mede vanwege de afschaffing van de studiebeurs. Ook werkloosheid en een gebrek aan betaalbare woningen heeft veel effect op de woonsituatie van jongeren.


Views

1k+