In het nieuws

Het leenstelsel: waar was het ook alweer goed voor?

Studenten die vanaf 1 september 2015 zijn begonnen met studeren krijgen geen basisbeurs meer. / Foto: ANP

Foto van 'Merel Driessen'

29 AUG 2018

De eerste studenten die onder het nieuwe leenstelsel vallen, zullen dit collegejaar afstuderen. Sinds de invoering vier jaar geleden hebben we weinig positief nieuws gehoord over het nieuwe systeem voor studenten in het hoger onderwijs. De belofte van toenmalig onderwijsminister Bussemaker over één miljard euro voor het onderwijs lijkt niet helemaal te kloppen en studenten met een studieschuld kunnen straks moeilijk een hypotheek krijgen. Het wekte bij Metro de vraag op voor wie dat nieuwe leenstelsel dan eigenlijk wél goed is.

Hoe zat het ook alweer?

De studenten van het collegejaar 2014-2015 hadden nog ‘geluk’, zij kregen nog een basisbeurs. De studenten die op 1 september 2015 zijn gestart met studeren, krijgen geen basisbeurs meer en moeten lenen als ze hun studie niet kunnen betalen en geen aanvullende beurs krijgen. Met Jet Bussemaker als minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap werd het nieuwe leenstelsel voor studenten ingevoerd. Ze beloofde dat door de bezuinigingen één miljard euro zou vrijkomen, waarvan dit jaar de eerste paar miljoenen in het onderwijs worden geïnvesteerd. De hogescholen en universiteiten zouden in de jaren voor 2018 zogeheten voorinvesteringen doen.

Maar van de beloftes die Bussemaker en de hogescholen en universiteiten deden, bleef weinig over. Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer bleek dat de hogescholen en universiteiten onvoldoende voorinvesteringen deden, waardoor studenten dubbel pech hadden: geen basisbeurs, maar ook geen beter onderwijs. Bovendien bleken van de één miljard die Bussemaker had beloofd, nog vele miljoenen af te gaan. In werkelijkheid bleef er een bedrag van 820 miljoen euro over.

Problemen met hypotheek

Deze week leek de druppel bijna de emmer doen overlopen: starters met een studieschuld blijken niet goed in staat om een hypotheek te krijgen die de kosten van een huis voldoende dekt. De 28-jarige Rachelle vertelde hoe zij door een openstaande studieschuld van 6000 euro geen hypotheek kon krijgen. Wat blijkt? Banken en hypotheekverstrekkers kijken naar de oorspronkelijke studieschuld en niet naar de actuele schuld.

„Dat is natuurlijk een probleem: een startende krijgt zo een achterstand op de woningmarkt. Dat is nooit de afspraak geweest”, vertelt Splinter Chabot, voorzitter van de JOVD. Hij vertelt dat ook hij student is en een lening heeft. „Ik leen met de veronderstelling dat het voor mij als starter straks geen probleem is om een hypotheek te krijgen. Als dat nu wel een probleem is, is dat vreemd.”

‘De tuinman betaalde voor de studie van de advocaat’

Toch is de JOVD nog altijd voorstander van het leenstelsel voor studenten. De jongerenpartij van de VVD vindt dat niet alleen de overheid voor de studie moet betalen, ook de studenten zelf moeten hun steentje bijdragen. De Jonge Socialisten (PvdA) en de Jonge Democraten (D66) zijn het met de JOVD eens. Ook zij zijn, ondanks de negatieve berichtgeving, nog altijd voor het leenstel. „In het oude stelsel kreeg iedere student een beurs omgezet in een gift als die student binnen een bepaalde tijd afstudeerde. Ook de kinderen van de advocaten kregen dat geld, terwijl zij dat niet nodig hebben. Geld voor onderwijs vloeide daardoor weg naar de club en de bar en werd in ieder geval niet voor onderwijszaken gebruikt”, zegt Kevin Brongers, voorzitter van de Jonge Democraten.

Pelle Depla van de Jonge Socialisten is het met Chabot en Brongers eens: „In de oude situatie betaalde de tuinman voor de studie van de advocaat.” Ondanks dat alle drie de jongerenpartijen voorstander van het leenstelsel zijn, vinden ze wel dat er wat moet veranderen. „Wij vinden dat het kabinet moet kijken naar hoe de grootste fouten uit het leenstelsel kunnen worden gehaald. Het is belangrijk dat er een wetgeving gaat komen dat banken en hypotheekverstrekkers niet naar het begin van je studieschuld kijken, maar naar de huidige stand van zaken. De wetgeving loopt daar nu mee achter”, aldus Depla.

Verbeteringen

Ook Brongers en Chabot vinden dat het kabinet wat moet veranderen. Chapot: „De politiek in Den Haag en DUO moeten zich daarover heen buigen. Straks kan je niet meer normaal een huis kopen. Dat is een heel naar effect, waar wij als JOVD natuurlijk ook naar gaan kijken. Maar ook Den Haag moet dat zeker doen.” Volgens Brongers moet er in ieder geval betere voorlichting komen over wat de studieschuld voor je toekomst betekent. „Het is niet ineens sinds dit jaar dat je studieschuld telt bij het aanvragen van een hypotheek. Maar het is een heel kwalijke zaak dat de overheid en DUO niet duidelijk hebben gemaakt wat het betekent om een schuld te hebben.”

Als ouders een maximaal verzamelinkomen van ongeveer 46 duizend euro hebben, krijgen studenten nu een aanvullende beurs: een lening die wordt omgezet in een gift, zodra de student afstudeert. De studenten kunnen een aanvullende beurs van maximaal 389 euro krijgen. Zowel de Jonge Socialisten en de Jonge Democraten vinden dat ook de aanvullende beurs moet veranderen. „Ik denk dat het goed is als voor de mensen die nu gebruik maken van de aanvullende beurs, de beurs groter wordt”, vertelt Depla. Bij de Jonge Democraten vinden ze dat de groep met een aanvullende beurs groter zou moeten worden. „Die groep heeft nog steeds leenangst, ondanks de voorwaarden. Er is nog veel onduidelijkheid over.” Volgens Brongers moet het maximaal verzamelinkomen hoger worden. „De mensen die er nu net buiten vallen, worden het hardst getroffen.”


Klanten doen kerstboodschappen in de Jumbo supermarkt.
Likeability of5

Supermarkten bezorgd om kerstacties boeren

Klanten doen kerstboodschappen in de Jumbo supermarkt. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De supermarkten maken zich zorgen over aangekondigde acties waarbij mogelijk distributiecentra worden geblokkeerd.

Boeren van de actiegroep Farmers Defence Force kondigden dit donderdag aan als een van de acties in verband met de stikstofcrisis en PFAS-normen.

Platleggen


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Klaas Dijkhof.

VVD'er Dijkhoff stopt uitbetaling wachtgeld

Klaas Dijkhof . / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff heeft de uitbetaling van zijn omstreden wachtgeld laten stopzetten. Binnen een kwartiertje was het geregeld, aldus een woordvoerder naar aanleiding van berichtgeving van RTL over de kwestie.

Eerder deze week bestond er nog onduidelijkheid of dat wel kon. Dijkhoff had gezegd af te zien van de toelage na alle ophef die daarover was ontstaan, maar ook over onterechte reiskostenvergoedingen die hij ontving.

Terugstorten


Dikste man ter wereld verliest 334 kilo

Dikste man ter wereld verliest 334 kilo

Juan Pedro Franco | Foto: Gabriela Acosta & Nación Imago

Foto van 'Quincy Brouwer'

GISTEREN

De Mexicaanse Juan Pedro Franco (35) woog op zijn dieptepunt 595 kilo en kwam daarmee in het Guinness Book of Records.  

De morbide obese man woog in 2016 nog 595 kilo. Zijn veel te hoge gewicht kwam mede doordat hij al acht jaar lang in bed lag. Franco kon niet lopen en zelfs nauwelijks bewegen vanwege zijn gigantische overgewicht. Daarom was hij afhankelijk van de zorg van zijn familie. Naast zijn overgewicht lijdt de Mexicaan ook nog eens aan diabetes type 2.

Franco was zijn overgewicht zat, en besloot af te vallen. Dat deed hij niet zonder succes. Momenteel weegt de man ‘nog maar’ 261 kilo. Hij is nog steeds te zwaar, maar Franco is al meer dan de helft van zijn gewicht kwijt. Daarmee is hij goed op weg naar een gezond leven. Om deze progressie te boeken heeft de Mexicaan drie operaties ondergaan.  Maar daarmee is hij er nog lang niet. Om zijn streefgewicht van ongeveer honderddertig kilo te bereiken, moet hij nog een keer onder het mes.


De Mercedes-Benz waarin Adolf Hitler zich liet rondrijden.
Likeability of3

Auto Hitler in Nederland voor tentoonstelling

De Mercedes-Benz waarin Adolf Hitler zich liet rondrijden. / AFP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

De Mercedes-Benz waarin Adolf Hitler zich in zijn jaren als nazileider liet rondrijden, is in Nederland. Het voertuig is een van de topstukken in de tentoonstelling Hij of ik. Een Canadees en een Duitser, die begin volgend jaar in het Nationaal Militair Museum (NMM) in Soest opengaat.

De auto, particulier bezit van een Brit, is nu al in Nederland omdat de expositie rondom de topstukken wordt opgebouwd. Behalve de Mercedes van Hitler laat het museum onder meer ook een Duitse V1 en een Duitse tank (de Königstiger) zien.

57 exemplaren


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Informatie op een perronbord van Utrecht Centraal.
Likeability of3

Treinreizigers even vaak op tijd als vorig jaar

Informatie op een perronbord van Utrecht Centraal. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Het afgelopen jaar kwamen NS-treinreizigers in 92,6 procent van alle treinritten op tijd aan. Dat wil zeggen: met minder dan vijf minuten vertraging.

Daarmee heeft NS de punctualiteit op hetzelfde historisch hoge niveau weten te houden als een jaar eerder. Op de hogesnelheidslijn (hsl) ligt het cijfer nog altijd een stuk lager: gemiddeld is 83,4 procent van de binnenlandse reizigers op tijd, een fractie beter dan in 2018.

Spanning op de bovenleiding


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Ook verbod discriminatie handicap en geaardheid in Grondwet
Likeability of6

Ook verbod discriminatie handicap en geaardheid in Grondwet

Ook verbod discriminatie handicap en geaardheid in Grondwet. / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

In de Tweede Kamer pleit een ruime meerderheid voor uitbreiding van het ‘non-discriminatiebeginsel’. Aan het artikel zou discriminatie wegens ‘handicap of seksuele gerichtheid’ moeten worden toegevoegd.

Deze initiatiefwet van D66, GroenLinks en de PvdA ontving donderdag in de Kamer voornamelijk positieve reacties. Het voorstel werd al in 2010 ingediend en pas donderdag voor het eerst behandeld.

Betere waarborg


like
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avataruser_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Ook rookruimtes buiten horeca eerder dicht
Likeability of5

Ook rookruimtes buiten horeca eerder dicht

Ook rookruimtes buiten horeca eerder dicht. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Rookruimtes in openbare gebouwen en bij bedrijven moeten eerder sluiten. Die in openbare gebouwen scholen moeten al in 2021 dicht.

De rookruimtes in het bedrijfsleven volgen een jaar later. Dat bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving door RTL Nieuws.

De rookruimtes in de horeca moeten in opdracht van de rechter nu al sluiten, al krijgt de horeca daarvoor van verantwoordelijk staatssecretaris Paul Blokhuis nog tot komend voorjaar de tijd.


like
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Kees Tol: Laaggeletterdheid is een verborgen probleem

Kees Tol met ex-laaggeletterden Graddie en Johan. / Stichting Lezen & Schrijven

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Zo’n 2,5 miljoen volwassenen hebben grote moeite met lezen, schrijven en/of rekenen. En 24 procent van de 15-jarigen loopt risico om laaggeletterd te worden. 

Het zijn cijfers die er niet om liegen. Maar de situatie omtrent laaggeletterdheid is dan ook alarmerend, waarschuwt de Stichting Lezen & Schrijven. De nieuwe ambassadeur, Kees Tol, moet zorgen voor meer aandacht voor de problematiek.

Presentator


Likeability of6

Sudoku van de dag

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Speel hier elke dag gratis een uitdagende Sudoku, aangeboden door Denksport. De Sudoku werkt als volgt: vul het diagram zo in, dat in elk blok van 3x3 vakjes de getallen 1 tot en met 9 één keer voorkomen.


likelove
user_025c4c0ef950b5c1bb712ce3b6799df36b85ba8a_avataruser_2895189b950331c781bc37ce073361230ac0b69c_avataruser_e873a16bc9365ca54e429854a44c5ab39150346d_avatar

+3


Sebastian Kruis (PVV) tijdens een vergadering van de gemeenteraad.
Likeability of2

Commotie in raadszaal na gebruik woord 'neger'

Sebastian Kruis (PVV) tijdens een vergadering van de gemeenteraad. / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Woensdag sprak Sebastian Kruis (PVV) tijdens een debat over racisme en mogelijke discriminatie bij de politie, meerdere keren het woord ‘neger’ uit. Dat leidde tot commotie in de raadszaal.

Dit tot schrik van andere politieke partijen in de zaal. Een bezoeker op de tribune verliet geschokt de zaal. Kruis werd door de commissievoorzitter tot de orde geroepen, maar vervolgens liet ook Arjen Dubbelaar (groep de Mos) van zich horen. „’Neger’ is een gewoon Nederlands woord”, zei hij. Dubbelaar vervolgde zijn relaas door te stellen dat het woord gewoon in de Dikke van Dale staat.

Onacceptabel


dislike
user_03d8514fc8bba201bd3462966e8c618da072b07b_avataruser_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Vliegverkeer Eindhoven Airport weer op gang na dichte mist
Likeability of3

Vliegverkeer Eindhoven Airport weer op gang na dichte mist

Vliegverkeer Eindhoven Airport weer op gang na dichte mist. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

In Eindhoven is het vliegverkeer na de dichte mist van donderdagochtend weer op gang gekomen. Op Eindhoven Airport waren aan het begin van de de dag geen start- en landingen mogelijk.

Door de dichte mist lag het vliegverkeer stil. „Het ziet er nu veel beter uit. De vluchten komen en gaan weer bijna helemaal volgens schema”, liet een woordvoerder van de luchthaven weten.

2000 reizigers


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Likeability of3

Boeren dreigen met lege winkels tijdens kerst door actie

Afbeelding ter illustratie. / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Als het aan de actiegroep Farmers Defence Force (FDF) ligt, wordt het een karige kerst. De groep is bezig met de voorbereiding van een grote landelijke blokkade. 

Door de actie, een week voor kerst, zou de ‘complete voedselvoorziening’ lamgelegd worden, schrijft de Leeuwarder Courant

Verschillende acties


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Likeability of3

Cadeautje voor Greta Thunberg: ezel als vervoermiddel

Greta Thunberg kwam dinsdag per catamaran aan in Lissabon. / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Hoe je écht klimaatvriendelijk naar de Spaanse hoofdstad afreist om de klimaattop bij te wonen? Op een ezeltje, natuurlijk. 

Greta Thunberg kreeg het dier dinsdag daarom als cadeau aangeboden van een religieuze buurtvereniging uit de Spaanse stad Talavera de la Reina. „Onze voorouders gebruikten dit meest klimaatvriendelijke vervoermiddel al.”

Brief aan Zweedse


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Songfestival probeert woekerprijzen tickets tegen te gaan

Chantal Janzen is een van de drie presentatoren van het festival. / ANP

Foto van 'Metro en ANP'

GISTEREN

Tickets voor het Eurovisiesongfestival worden alleen op naam verkocht. Daarmee wil de organisatie voorkomen dat de kaarten tegen woekerprijzen kunnen worden doorverkocht.

Kopers mogen bovendien maar maximaal vier kaartjes per persoon bestellen. Bij de ingang van Ahoy in Rotterdam, waar het liedjesfestijn volgend jaar wordt gehouden, wordt steekproefsgewijs gecontroleerd. Komt de naam op de kaart niet overeen met de persoon, dan mag die niet naar binnen.

Goedkoper dan Tel Aviv


Likeability of5

Onderzoekers testen anticonceptiepil die een maand werkt

De maandpil zou ongeveer zo groot zijn als een visolietablet. Afbeelding ter illustratie. / Unsplash

Foto van 'Elselotte Smink'

GISTEREN

Ongetwijfeld is het, naast een pil voor mannen, een droom voor veel pilslikkende vrouwen. Niet meer elke dag moeten denken aan de anticonceptiepil, maar slechts een keer per maand een pil te moeten slikken. 

Amerikaanse onderzoekers testen momenteel zo’n maandelijkse pil. Die zou wekenlang in de maag blijven zitten en geeft de hormonen die een zwangerschap voorkomen, gedoseerd af. Dat schrijft de BBC.

Meer controle


like
user_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

Code geel om dichte mist: oppassen geblazen op de weg

Afbeelding ter illustratie. / ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Donderdagochtend hangt er dichte mist. Het KNMI heeft daarom voor het hele land, behalve voor de Waddeneilanden, code geel afgegeven. 

Het wordt aangeraden om de snelheid aan te passen en voldoende afstand te houden.

Druk op de weg


Likeability of6

Machinist Jasper schrijft mét lach en zonder filters

Machinist Jasper Wijker voor CS / Joost Wouters

Foto van 'Iris Hermans'

GISTEREN

Jasper Wijker is machinist slash meester slash alleenstaand vader. Én schrijver van De Meester, waarvan zijn eerste bundel volgende week wordt gelanceerd, met daarin verhalen over zijn treinbelevenissen, spoorfamilie en Rosa.

‘Goedemorgen meester!’ Een begroeting die niet alleen dagelijks door schoollokalen galmt, maar ook klinkt op stations en in de trein. „Zo worden we door collega’s aangesproken. Het stamt nog uit het stoomtijdperk, toen de machinist de stoker opleidde tot machinist.” En zijn boek heet trouwens ook zo, vertelt machinist Jasper Wijker (29). Hij zit op zijn vrije dag even niet aan de koffie, wat normaal toch wel echt ‘het machinistendrankje’ is, maar aan een watertje en zijn uniform heeft hij verruild voor jeans en een shirt. Met een jongensachtig enthousiasme vertelt hij in de personeelsruimte op spoor 2 van Amsterdam CS over zijn bundel ‘De Meester’, dat vol verhalen zit uit de dagelijkse praktijk van hem als machinist, en ook als alleenstaand vader. Hij heeft bijna de fulltime zorg over zijn dochter Rosa, net vijf geworden en over wie hij vol vaderliefde praat én schrijft. Zo zat hij vorige week nog wat te klooien voor haar traktatie op school. „Het werden zakjes met felgekleurde snoepjes... Unicorn-keutels dus, ze vindt alles mooi van eenhoorns.”

Hoewel er niets van te merken is, vindt hij het best spannend, zo’n interview. Is ook geen dagelijkse kost voor hem, met een lach: „Ik heb zelfs zweethanden!” Het doet hem terugdenken aan zijn eerste keer, die hij nog als de Bevrijdingsdag van gisteren herinnert. Het was 5 mei 2014 en op het traject Amsterdam-Zwolle werd hij, onder twee toeziende ogen van zijn mentor, in het diepe gegooid. Ondanks misschien wat transpiratiedruppels op de rij-remhendel, ging die allereerste rit goed en in de jaren erna heeft hij het besturen zich helemaal meester gemaakt. Terwijl op spoor 2 het kenmerkende fluitje klinkt en de Intercity zuidwaarts vertrekt, vertelt Wijker over zijn leven vóór het spoor, waarin de Uitgeester geen idee had wat hij wilde worden, ‘later als hij groot was.’


likelove
user_63b7267cc5a230542b7b58f9cd02ae61e5e960d2_avataruser_007cbecd5bde995ed0d8cee5cce0f362a09d1cc0_avatar

Likeability of3

Sint kan best een make-over gebruiken

Een nieuwe look voor Sinterklaas? / Foto: Tom ten Seldam

Foto van 'Ingelise de Vries'

GISTEREN

Al jaren kennen we de Sint met dezelfde (ouderwetse) baard. Is het niet eens tijd dat de beste man naar de barbier gaat en zijn baard opnieuw laat stylen?

Dat vroegen fotograaf Tom ten Seldam, zijn assistente Loes de Boer, stylist Marlon Schuurman en barbier Allard Honigh zich ook af. Ze vroegen Sinterklaas-model Aad of zijn baard opnieuw gestyled mocht worden en daar was de hulp-goedheiligman wel voor te porren.

Het vijftal kwam bij elkaar en de Sint kreeg een millennial make-over: van dip-dye glitterbaard tot warrig hipsterkapsel: de kindervriend van respectabele leeftijd kan zo weer helemaal mee met de trends van dit moment.


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar

Beter Leven kip rukt op: nog eens vier supermarkten stappen over
Likeability of3

Beter Leven kip rukt op: Nog eens vier supermarkten stappen over

Jumbo, Hoogvliet, Spar en Vomar gaan alleen nog kipvleeswaren verkopen met een Beter Leven keurmerk. /ANP

Foto van 'Metro'

GISTEREN

Jumbo, Hoogvliet, Spar en Vomar gaan alleen nog kipvleeswaren verkopen met een Beter Leven keurmerk. Al het vlees heeft minimaal een ster. Plus maakte dit jaar als eerste supermarkt de stap om volledig over te gaan op kipvleeswaren met minimaal een ster van het Beter Leven Keurmerk. Sindsdien volgden ook Coop DekaMarkt en Dirk.

Nu Jumbo, Hoogvliet, Spar en Vomar zich ook aansluiten bij het keurmerk, gaat het nog om een handje vol supermarkten die de stap niet zetten. „Voor kipvleeswaren wordt één Beter Leven ster de norm”, zegt Anne Hilhorst van Wakker Dier. Medio 2020 zullen de supermarkten volledig overstappen op kippenvlees met een ster.

Steekproef


dislike
user_ea54b30544394f14d8c1bd9b380c7cf0ff182d02_avatar