Evie Westland
Evie Westland Nieuws 17 aug 2017 / 15:45 uur

Kan misbruik in de kinderopvang voorkomen worden?

Ouders en verzorgers worden woensdagavond voor een plotselinge bijeenkomst bij Partou Kinderopvang in De Bilt bijeengeroepen. De reden: een 27-jarige man uit Utrecht die werkte als pedagogisch medewerker wordt verdacht van ontucht met twee jonge kinderen uit hetzelfde gezin.

Na de eerste schok en het verdriet komen ook de vragen. Hoe heeft dit kunnen gebeuren? Was deze medewerker al eens eerder in de fout gegaan? En sommige ouders vragen zich misschien af: bij welke signalen van mijn kind moeten de alarmbellen gaan rinkelen?

„Bij kinderen zie je vaak dat de klachten eerst fysiek zijn. Denk bijvoorbeeld aan een onverklaarbare buikpijn. Kinderen kunnen teruggetrokken zijn: geen trek meer hebben in eten, zich onrustig gedragen. Ze lopen immers met een geheim rond waarvan ze niet weten wat ze ermee aan moeten. Als kinderen wat ouder zijn, zullen ze in sommige gevallen in hun praten er iets over laten merken”, vertelt Josette Hoex, pedagoog bij het Nederlands Jeugdinstituut (NJi).

Taboe

Doordat het praten over seksualiteit meer uit de taboesfeer is gehaald in vergelijking met pakweg vijftig jaar geleden, is er volgens Hoex veel veranderd. „Als je het vergelijkt met het misbruik in de kerk, wat gebeurde bij kinderen die in de jaren 50 opgroeiden, dan zijn er veel verschillen met nu. De kans is veel groter dat kinderen anno 2017 aan de bel trekken. Bijvoorbeeld omdat ze erover hebben gehoord op televisie, gewaarschuwd zijn door hun ouders of iets hebben gezien via hun computer. Ze begrijpen beter dat hen iets is overkomen wat niet hoort.”

Dat blijkt ook het geval bij de kinderopvang in De Bilt. De kinderen hebben het aan hun ouders verteld en die zijn naar Partou gestapt, waarna de politie erbij is gehaald. Hoex: „Het is natuurlijk een drama voor de kinderen en alle betrokkenen, maar het feit dat er direct is gealarmeerd door de kinderen zelf en dat zij geholpen zijn door de volwassenen om zich heen is een goede zaak.”

Robert M.

Dat het in De Bilt misging is een wrange situatie. Na het misbruik in de veelbesproken Amsterdamse zedenzaak in een kinderopvang – waarvoor Robert M. werd veroordeeld – stonden alle vizieren op scherp. In 2010 werd naar aanleiding van het misbruik de commissie Gunning ingesteld, die erop toezag de veiligheid en kwaliteit in de kinderopvang te verbeteren.

De belangrijkste aanbevelingen van de commissie: er moest een opener gesprekscultuur in de kinderopvang komen, het onderwerp moet worden aangekaart op opleidingen en de GGD-inspectie moet controleren en handhaven op verschillende zaken op de buitenschoolse opvang (BSO). Denk daarbij aan richtlijnen wanneer zich een incident voordoet, gesprekken met het personeel en een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG).

„Ook op de werkvloer zelf is het een en ander veranderd”, vertelt Hoex. „Zo is bij opvang voor kinderen van 0 tot 4 jaar het ‘vier-ogen-principe’ ingesteld, wat inhoudt dat een volwassene nooit alleen met een kind mag zijn. Ook verschoonruimten zijn niet meer afgesloten maar achter een glazen wand of halve muurtjes. De GGD controleert hier ook echt op.”

Stevige lessen

Toch kan het ondanks dit alles nog misgaan, want de medewerker van Partou had gewoon een VOG. Verder zijn er gelukkig geen aanwijzingen dat de verdachte ook met andere kinderen ontucht heeft gepleegd. Volgens Katinka Reuling, voorzitter van de raad van bestuur van Partou, is het bij de buitenschoolse opvang niet wettelijk verplicht om twee volwassenen (‘vier ogen’) per groep te hebben.

Hoex denkt ook dat dit voor oudere kinderen niet werkt. „Bij een BSO zijn er grotere groepen. Een medewerker is daar veel meer een coördinator en begeleider van de kinderen. De situatie leent zich veel minder voor dat vier-ogen-principe.”

„Alles wat er nu mogelijk is in de kinderopvang wordt gedaan. En dan gebeurt er alsnog af en toe zoiets afschuwelijks. Maar ik kan geen maatregel bedenken die voor 100 procent uitsluit dat dit nogmaals gebeurt. De kinderopvang heeft stevige lessen geleerd. Het zal zich helaas bij tijd en wijlen blijven voordoen, maar men is zich in ieder geval bewust van het risico en werkt eraan.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Kan misbruik in de kinderopvang voorkomen worden?
Sluiten