Els Anker
Els Anker Nieuws 26 aug 2017 / 10:45 uur

Dokter beslist nog te vaak voor de patiënt

Patiënten willen graag samen beslissen in de spreekkamer, maar in de praktijk komt daar nog niet veel van terecht. In bijna de helft van de gevallen krijgt de patiënt niet meer dan een keuze voorgelegd door de zorgverlener. Dat blijkt uit onderzoek van Patiëntenfederatie Nederland onder bijna 8.000 leden van het eigen zorgpanel.

Deelnemers zeggen dat ze er behoefte aan hebben om samen met de arts te bespreken wat er mogelijk is. Het blijkt dat men met name samen wil beslissen met de zorgverlener omdat het over hun eigen lijf of leven gaat. Ook hopen mensen zo meer overzicht te krijgen in hun gezondheidssituatie. Bovendien denken patiënten dat ze een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het gesprek in de spreekkamer.

„Verleden jaar kreeg ik borstkanker. Samen met de chirurg en de radioloog kwamen we tot een behandelplan waarbij rekening werd gehouden met mijn wensen”, aldus een respondent. „Ik wil bijvoorbeeld geen bloedtransfusie en kwam daardoor niet in aanmerking voor een eenmalige bestraling tijdens de operatie. In gezamenlijk overleg en met respect werd naar een oplossing gezocht en gevonden.”

Eenrichtingsverkeer

Desondanks is het vaak nog eenrichtingsverkeer tijdens het gesprek met de zorgverlener. Een op de zeven ondervraagden voelt zich te weinig betrokken bij de beslissing over de behandeling; vier op de tien vindt dat er te weinig aandacht was voor de persoonlijke situatie van de patiënt. „Ik heb alleen maar slechte ervaringen met zorgprofessionals (GGZ en psychiaters)”, stelt een deelnemer. „Op geen enkele wijze voelde ik mij betrokken en gekend. Ik werd niet geïnformeerd, niet over de diagnose en niet over de behandeling. Opmerkingen en kritiek hierin werden niet op prijs gesteld en beantwoord met conflicten.”

Uit het onderzoek blijkt dat patiënten vooral behoefte hebben aan meer informatie, onder meer over de behandeling, de risico’s en de voor- en nadelen ervan. Door het informatiegebrek zegt 70 procent zelf op zoek te gaan om aan de gegevens te komen.

Regie

Toch geldt niet voor iedereen dat zij samen met de arts willen beslissen. „Het gaat over mijn lichaam en ik bepaal uiteindelijk wat ik wil of niet wil. De dokter heeft de kennis maar ik ben de ervaringsdeskundige”, aldus een ondervraagde. „Erover praten kan altijd maar de uiteindelijke beslissing ligt bij mij.”

Directeur Dianda Veldman van de Patiëntenfederatie constateert dat patiënten en zorgverleners nog een lange weg hebben te gaan. „Het gaat weliswaar iets beter dan drie jaar geleden, maar we zijn er nog niet.” Drie jaar geleden kreeg iets meer dan zestig procent geen keuze voorgelegd in de spreekkamer.

Aandacht

De Patiëntenfederatie vindt dat zorgverleners samen beslissen vaker onder de aandacht moeten brengen. Veldman: „Het moet gewoon onderdeel zijn van het consult. Daar kan de patiënt ook zelf iets aan doen, maar de zorgverlener moet er wel voor open staan.”

Er zijn in de afgelopen jaren diverse initiatieven gestart in Nederland om het samen beslissen te stimuleren en mogelijk te maken. De Patiëntenfederatie heeft bijvoorbeeld in 2016 samen met de Federatie Medisch Specialisten de campagne ‘Betere zorg begint met een goed gesprek’ opgezet. Een initiatief dat inmiddels door diverse patiëntenorganisaties, wetenschappelijke verenigingen en ziekenhuizen wordt omarmd.

Huib Cense, chirurg en vice-voorzitter van de Federatie Medisch Specialisten zegt dat samen beslissen tussen arts en patiënt vanzelfsprekend moet zijn. Hij pleit voor het vaker inzetten van begrijpelijke en betrouwbare hulpmiddelen, zoals zogeheten consultkaarten: korte, begrijpelijk keuzehulpen die direct inzicht geven in de behandelopties bij een specifieke aandoening. ,,Deze consultkaarten ondersteunen patiënten en hun artsen bij het samen beslissen over een passende behandeling”, aldus de chirurg.

Herken jij je hierin? Laat een reactie achter of praat mee op de Facebookpagina van Metro.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Dokter beslist nog te vaak voor de patiënt
Sluiten