Els Anker
Els Anker Nieuws 6 aug 2017 / 09:30 uur

Dit is waarom jij niet van Facebook kunt afblijven

Heb je ooit geprobeerd om minder tijd te besteden aan Facebook, Twitter, Instagram en andere sociale netwerken? Grote kans dat je jezelf er toch op betrapt dat je aan het liken, porren of appen bent. Een internationale studie van onder meer de Vrije Universiteit (VU) en de Radboud Universiteit laat zien dat zelfs iets kleins als het Facebook-logo ons positieve associaties kan geven.

Onderzoeker Allison Eden (Michigan State University) vermoedt dat het aangeleerd gedrag is dat sociale media ons een geluksgevoel geven. „Je kunt het vergelijken met een hond die een beloning verwacht als hij buiten een plasje doet”, aldus Eden. „Mensen krijgen dezelfde gevoelens als ze naar Facebook gaan. Zo’n aangeleerde reactie is moeilijk te doorbreken.”

Schuldgevoel

De proefpersonen werden blootgesteld aan een aanwijzing van Facebook, zoals het logo of een screenshot, gevolgd door een Chinees teken. Vervolgens moesten de deelnemers de symbolen beoordelen met ‘aangenaam’ of ‘onaangenaam’. Wetenschappers ontdekten dat zelfs een korte blootstelling aan een Facebook-gerelateerd beeld kan zorgen voor een plezierig gevoel.

De positieve associaties zorgen ervoor dat het moeilijk kan zijn om sociale media te weerstaan. Door aan de verleiding toe te geven, worstelen mensen vaak met gevoelens van schuld. Eden spreekt van een ‘vicieuze cirkel’. „Sommige mensen proberen Facebook minder te bezoeken, maar slagen hier niet in. Om de pijn te verzachten bezoeken ze opnieuw het sociale netwerk, waardoor ze zich slechter gaan voelen en zo in een vicieuze cirkel terechtkomen.”

Stress

Volgens Mediakix spendeert de gemiddelde persoon in zijn leven meer dan vijf jaar aan sociale media: YouTube (40 minuten), Facebook (35 minuten), Snapchat (25 minuten), Instagram (15 minuten) en Twitter (1 minuut) per dag. Met subtiele stimuli als geluiden en pushberichten proberen sociale netwerken jongvolwassenen in hun greep te houden.

Dat kan grote invloed hebben: de American Psychological Association meldt dat 48 procent van de millennials zich zorgen maakt over de negatieve mentale en fysieke effecten van social media. Ze staan onder grote druk door de sterke aantrekkingskracht en zijn bang om dingen te missen (FOMO: Fear of Missing Out). Circa 99 procent van de volwassenen beschikt over ten minste één elektronisch apparaat.

Concentratie

De druk om altijd bereikbaar te zijn leidt inderdaad steeds vaker tot psychische en fysieke klachten. Nicholas Carr, auteur van het boek Shallows: What the internet is doing to our brains, schrijft dat we door het internet een slechtere concentratie hebben, minder creatief zijn en oppervlakkiger denken.

The British Psychology Society verbindt de frequentie waarmee iemand zijn telefoon checkt bovendien aan zijn stressniveau –en daarmee zijn gezondheid. De schrijvers pleiten voor meer aandacht komt voor deze zogenoemde ‘technostress’ of ‘socialbesitas’.

Smartphonelessness

De forse technologiedosis gaat steeds vaker gepaard met de groeiende behoefte aan de zogeheten smartphonelessness: het verlangen om los te komen van je beeldscherm. De mobiele telefoon kent dan ook een snelgroeiende tegenbeweging: digital detoxen – hardcore afkicken van internet.

Digital detoxen is een trend die is overgewaaid vanuit de Verenigde Staten en staat voor het ontgiften van ‘brein en lichaam’ door minder online te zijn. Technologieverslaving wordt namelijk een steeds serieuzer probleem. Het Britse onderzoeksbureau Tecmark concludeerde dat de gemiddelde gebruiker circa 221 keer per dag op zijn telefoon kijkt.

Volgens verslavingskliniek Jellinek lopen cijfers over cyberfrenie (‘internetverslaving’) in Nederland sterk uiteen. Het Nederlandse Instituut voor Verslavingsonderzoek (IVO) houdt het op enkele procenten. „Gezien het grote aantal mensen dat van internet gebruik maakt, gaat het toch om een grote groep mensen”, aldus de Jellinkek. Het instituut verwacht door de verdergaande technologische ontwikkeling dat het aantal gaat stijgen.

Maar hoe verminder je je smartphonegebruik? Metro geeft tips.

Tips voor een smartphone-dieet

  • Kleine stapjes. Nee, een crashdieet zorgt er niet voor dat je ineens als een zen-smartphonegebruiker door het leven gaat. Geduld is het toverwoord. Stel daarom realistische doelen: laat je omgeving weten dat je aan een detox doet en gun jezelf een beloning als je kleine stapjes maakt.
  • Verander je instellingen. Volgens Eden is het belangrijk om triggers te verwijderen. Een Facebook-logo op het startscherm van je smartphone zorgt ervoor dat je snel geneigd bent om ‘even’ de app te openen. Ook pushberichten proberen je te verleiden. Een andere handige tip: zet de tril- en geluidsfunctie op stil.
  • Ga oldskool. Agenda, notitieblok, de tijd… Handig, zo’n apparaat dat allerlei tools bevat, maar voor je het weet tuur je urenlang naar het schermpje. Draag bijvoorbeeld een horloge in plaats van de tijd te checken op je mobiel. En wat te denken van een papieren agenda?
  • Daag jezelf én elkaar uit. Het werkt motiverend als je van je smartphone-dieet een spelletje maakt. De app Usage Counter houdt bijvoorbeeld jouw appgebruik bij. Probeer om iedere dag de teller op minder te zetten dan de vorige dag. Ga je uit eten of met vrienden weg? Daag dan elkaar eens uit: de eerste die zijn telefoon pakt, moet trakteren.
  • Ver weg. Stop je telefoon op een plek waar je minder snel bij kunt. Als je telefoon in een andere kamer ligt, zal je hem minder snel pakken dan dat hij naast je op de stoel lonkt.
  • Blokkade. Je kunt jezelf letterlijk afsluiten van Facebook en Twitter door gratis webapplicaties te installeren als StayFocusd en Cold Turkey. Wanneer je tóch geneigd bent om ‘even’ te kijken, blokkeren de apps tijdelijk de site. Ook het instellen van een tijdslimiet kan helpen: dagelijks tussen 23.00 uur en 08.00 uur niet online kan bijvoorbeeld een goede eerste stap zijn.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief! 🌐

Wil jij iedere donderdag om 16.00 uur de parels uit het Metroweb, winacties en meer fun ontvangen? 🤹‍♀️

Reageer op artikel:
Dit is waarom jij niet van Facebook kunt afblijven
Sluiten