Marike Wouters
Marike Wouters Nieuws 31 jul 2017 / 15:11 uur

Telefoon en tablet verpesten handschrift jongeren

In het digitale tijdperk wint het toetsenbord het van de ouderwetse pen. En dat heeft invloed op het handschrift van kinderen. Steeds meer kinderen schrijven onleesbaar of te langzaam, meldt het AD. En dat terwijl het schrijven met de pen belangrijk is voor de taalontwikkeling en spelling van het kind.

Wie schrijft er tegenwoordig nog veel? Naast het feit dat je alles op werk of school op de computer doet, zijn ook thuis de schrijfhandelingen vervangen door de digitale ‘pen’: het boodschappenlijstje wordt geappt, een notitie maak je in je telefoon en een verjaardagskaartje? Dat gaat via een e-card of – lekker makkelijk – op Facebook. En legt een familielid dan toch een keer een briefje op het aanrecht, dan is er soms geen touw aan vast te knopen. Het zogenoemde ‘doktershandschrift’, daar moeten we van af.

Een liefdesbriefje van oud-president Bill Clinton aan een meisje toen hij 15 was. Bron: EPA

Noodklok

„En daarvoor moet je veel kilometers maken”, zegt kinderfysiotherapeut Anneloes Overvelde, gepromoveerd op onderzoek naar kinderen met schrijfproblemen. „Bij het schrijven worden zowel taalkundige als motorische vaardigheden gevraagd. Als kinderen leren schrijven hebben ze vooral aandacht nodig voor de motorische kant. Je moet eerst heel veel oefenen voordat het schrijven een automatisme wordt en je daarnaast je aandacht bij de les kan houden. Maar tegenwoordig wordt er op scholen veel minder geoefend op het schrift."

Daarom luiden verschillende scholen en deskundigen in het AD de noodklok. Maar liefst 30 procent van de basisschoolleerlingen heeft moeite met leren schrijven. Aan het einde van groep 4 heeft bijna de helft van de leerlingen een slecht of onleesbaar handschrift. „Leerkrachten weten niet meer wat de relevantie is van leren schrijven", zegt Overvelde. De onderzoekster is niet tevreden met het huidige schrijfonderwijs.

Onthouden

Maar kinderen kunnen tegenwoordig alles online doen, waarom zou je ze het schrijven niet digitaal aanleren? „Als je schrijft, beklijft de informatie beter. Typen kan je haast gedachteloos doen", zegt Overvelde. „Een tik op de toets en klaar. Bij het schrijven maak je zelf de letter; je bent al aan het denken. Voor kinderen geldt dat ze taal en spelling beter onder de knie krijgen door het schrijvend te oefenen."

Maar ook voor volwassenen blijft schrijven met de pen van belang. Uit onderzoek blijkt dat wanneer je iets opschrijft, je de informatie beter verwerkt. Studenten die tijdens college aantekeningen maakten met de pen, bleken achteraf beter in staat te zijn om begripsvragen over het college te beantwoorden dan studenten die de aantekeningen op hun laptop typten. Het onderzoek werd in 2014 in Psychological Science gepubliceerd.

Knutselen

Ook de fijne motoriek speelt een grote rol bij netjes kunnen schrijven. „Die oefen je niet door alleen de pen vast te pakken, maar ook door bijvoorbeeld te knutselen", zegt kinderfysiotherapeut Anita Possel, van Delver & Van der Knaap Fysiotherapie uit Hoorn. Ze begeleidt kinderen met motorische achterstand, waaronder ook schrijfproblemen. Possel merkt dat dat tegenwoordig veel minder gebeurt dan vroeger. „Kinderen kruipen thuis vaker achter de tablet. Maar juist met knippen en kleuren oefen je als kleuter al op je schrijfbeweging voor later. Je ontwikkelt daarmee je fijne motoriek.”

Wie heeft er vroeger niet een paddestoel geknutseld in de herfst, bron: ANP

Eindexamen

Possel ziet in haar praktijk veel leerlingen uit groep 3, maar tegen het eind van het schooljaar zitten daar ook vaak een aantal eindexamenkandidaten tussen. „De eindexamens worden nog gewoon op papier gemaakt. Een paar maanden voor de zomer raken sommige scholieren in paniek. Ze schrijven veel te langzaam en komen daardoor in tijdnood.”

Tijdens de behandeling bestudeert Possel de motoriek en pikt ze de letters uit het handschrift die moeilijk te lezen zijn. „Vaak zijn dat de ronde letters die je met je duim en wijsvinger maakt. Je ziet dat leerlingen die met veel spanning schrijven, die beweging niet kunnen maken.”

De gemiddelde Metro-lezer heeft daarentegen een acceptabel handschrift, als we de Facebookpoll mogen geloven. Zo’n 57 procent van de ruim 1600 deelnemers zegt een goed handschrift te hebben. Slechts 10 procent geeft aan een zeer beroerd handschrift te hebben. Bij de rest kan het ermee door, maar daar is dan ook alles mee gezegd.

https://business.facebook.com/Metro/posts/1424745244240047

Tips

Possel zei het al: kilometers maken. Oefening baart kunst, dus ga ervoor zitten. Koop ter motivatie een mooie pen, die niet vlekt en oefen op de letters die slecht leesbaar zijn. Zo oefen je je motorische vaardigheid en wie weet worden jouw ‘o’s’ straks perfecte cirkels om over naar huis te schrijven.

Dat een bepaalde pengreep nog effect heeft, is een fabeltje. „Je kan met verschillende pengrepen netjes schrijven. Ik doe hier niet zoveel mee, tenzij iemand echt kramp in zijn hand krijgt van een bepaalde greep.”

Conclusie: leg weer eens wat pennen in het zicht – op het aanrecht, op tafel of in je tas– en schrijf. Want wie schrijft, die blijft.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Telefoon en tablet verpesten handschrift jongeren
Sluiten