Sander Schomaker
Sander Schomaker Nieuws 6 jun 2017 / 09:59 uur

We vieren lekker Derde Pinksterdag (ja, echt)

Nederland heeft weer een lekker lang Pinksterweekend achter de rug. In tegenstelling tot de meeste landen in Europa zijn wij met Pinksteren niet één, maar twee dagen vrij. Wat steeds minder mensen weten is dat er in de Zaanstreek zelfs een Derde Pinksterdag wordt gevierd.

„Dat noemen we geen Derde Pinksterdag, maar Pinkster Drie”, zegt Rob Veenman streng. Veenman is een geboren Zaankanter en schreef vier boeken over regionale geschiedenis. Hij legt uit dat Pinkster Drie eigenlijk niets te maken heeft met Pinksteren. Want bij Pinksteren wordt herdacht dat de Heilige Geest neerdaalde over de apostelen vijftig dagen na Pasen. De geschiedenis van Pinkster Drie ligt echter in De Tachtigjarige Oorlog.

„Volgens geschiedkundigen mag je het ook niet De Tachtigjarige Oorlog noemen, maar moet je spreken van De Nationale Opstand”, lacht Veenman. „Amsterdam was in 1574, want daar hebben we het nu over, fout en op de hand van de Spanjaarden. De rest van Holland was tegen de Spanjaarden, maar Haarlem was net ingenomen door het Spaanse leger. De Spaanse soldaten die niet nodig waren om Haarlem te verdedigen, trokken door richting Purmerend om ook die stad te veroveren.”

Maar dat lukte niet. De honderden Spaanse soldaten trokken in 1574 in de vroege ochtend op de dinsdag na Pinksteren langs Wormer op weg naar Purmerend. „Bij Wormer stond boer Haentjes met zijn meid de koeien te melken. De meid merkte de sluipende Spanjaarden op doordat de zon weerkaatste op hun zilveren helmen. De boer holde snel terug naar het dorp en sloeg alarm. Daarna werd er een boerenschuit over de dijk gelegd van waarachter de boeren, vrijbuiters en een groep Watergeuzen de Spanjaarden bestookten. Dat werd De Slag bij Wormer.”

De Spanjaarden werden uiteindelijk met simpele wapens als hooivorken en andere slag- of steekwapens verslagen en zo werd Purmerend gered door de Zaankanters. „In de loop der eeuwen is de dinsdag na Pinksteren in de Zaanstreek om die reden een vrije dag geworden. Vroeger was het bij ons echt een feestdag. Toen ik een jaar of tien/elf was ging ik op Pinkster Drie altijd met de fiets naar Purmerend om naar de veemarkt te gaan. Heel veel Zaankanters deden dat en kochten een ‘bokkie’. Die bok werd gekocht om het gras lekker kort te houden en daarna was hij voor de slacht. Dat zijn gewoontes die tegenwoordig helemaal zijn weggeëbd. Vroeger was iedereen in de Zaanstreek vrij op Pinkster Drie, maar nu doen volgens mij alleen de scholen er nog aan. Dat vind ik wel jammer.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
We vieren lekker Derde Pinksterdag (ja, echt)
Sluiten