Noelia Romero Cabrera
Noelia Romero Cabrera Nieuws 10 mei 2017 / 05:26 uur

Klaar met de hokjes van man of vrouw

In 2015 hebben 770 mensen in Nederland hun geregistreerde geslacht veranderd. Tussen 2007 en 2014 waren het er gemiddeld tachtig per jaar. De toename komt voornamelijk door een wijziging in de wet. Brand Berghouwer, zelf transpersoon en bestuurslid van Transgender Netwerk Nederland, is er blij mee, zo vertelt hij.

Geslacht wijzigen

Met de zogenoemde ‘transgenderwet’ kan iedereen vanaf zestien jaar die dat wil zijn geslacht officieel wijzigen. Je hoeft nu bijvoorbeeld geen operatie meer te hebben ondergaan of te bewijzen of je man of vrouw bent en er hoeft ook geen rechter meer aan te pas te komen. Het enige wat je nu nog moet doen, is een verklaring van een deskundig psycholoog geven die bevestigt dat je begrijpt wat de wijziging van geslachtsregistratie voor gevolgen heeft. Sinds 1995 hebben in Nederland in totaal 1960 mensen hun registratie gewijzigd.

“Het geeft aan dat veel mensen hier op zaten te wachten. Je geslacht wijzigen is überhaupt niet iets waar je licht over denkt, het vergt toch een aantal stappen en mensen zetten die niet zomaar. Het is belangrijk om te weten dat niet alle mensen direct een hele operatie hoeven te doen om toch hun geslacht te kunnen veranderen. Het is een heel goede zaak dat deze wet nu gewijzigd is”, zegt Brand.

Verbeteren regelgeving

Helemaal perfect is de regelgeving nog niet, vindt ook Berghouwer. “Voor die verklaring moet je behoorlijk wat geld neertellen terwijl die eigenlijk nooit wordt geweigerd. Het is zo een overbodige stap. Bovendien lijkt het nu alsof het een psychische aandoening is om transgender te zijn, maar mensen kunnen prima zelf bepalen welk geslacht ze hebben.”

Ook de leeftijdsgrens – die staat nu op zestien jaar – mag wat Berghouwer betreft verdwijnen of wijzigen. “Het gaat om een wijziging op papier, niet om medische ingrepen. Kinderen kunnen zich op de middelbare school nu niet inschrijven met het gender waarmee ze zich identificeren, dat ze uitdragen. Het is natuurlijk lastig om grenzen te trekken, maar ik zou het op z’n minst bij de overgang van de basisschool naar de middelbare school mogelijk willen maken.”

Brand zelf heeft zich overigens niet direct laten registreren als man in plaats van als vrouw. Integendeel: pas vorige maand nam hij die stap. “Ik heb er heel lang over nagedacht”, zegt hij. “Ik identificeer me als non-binair transmannelijk, maar ik vond het in toenemende mate steeds vervelender om in het hokje van vrouw geduwd te worden. Ik merk nu dat ik het minder vervelend vind om ‘man’ in te vullen op formulieren omdat het nu ook klopt met de documenten die ik heb.”

Privézaken

Geslachtsregistratie blijft een lastig onderwerp. Aan de ene kant is daar de overheid die voor bijvoorbeeld paspoorten en rijbewijzen het geslacht registreert, en aan de andere kant organisaties die alles van je willen weten. “Op het moment dat je een boek bestelt online of een formulier moet invullen of een abonnement wil afsluiten voor je telefoon, is toch nog de eerste vraag of je man of vrouw bent. Dat is overbodige informatie, waar is dat voor nodig? Je zou denken voor de juiste adressering, maar heel vaak is daar dan in de mail of brief niet eens meer iets van terug te vinden”, zegt Berghouwer. “Het is lastig. Voor de wet zijn we allemaal gelijk, man, vrouw of anders. En de overheid heeft niets te zoeken in het ondergoed van burgers.”

De registratie van gender is niet het enige dat wel anders mag in Nederland. De acceptatie van transpersonen in de Nederlandse maatschappij is nog niet echt verbeterd, vindt Berghouwer. “Ik zit zelf in een Amsterdamse bubbel van hoopgeleide jonge mensen, dus de sfeer daar is een stuk relaxter, maar de gemiddelde Nederlander vindt het toch nog ingewikkeld en lastig om mee om te gaan. Ook op de arbeidsmarkt is nog sprake van heel veel vooroordelen en discriminatie. Ik ben zelf zelfstandige en heb wel eens moeite om genoeg en goede opdrachten te vinden, maar in hoeverre dat samenhangt met mijn transgender zijn, is lastig te bepalen.”

Geen man of vrouw

Een oplossing of dé gouden tip voor nog een grote stap in de goede richting heeft Brand niet echt. “Er is geen eenvoudige, eenduidige manier om dit op te lossen. Zowel de overheid als het middenveld moeten hierin stappen ondernemen”, zegt hij. “Voor mij persoonlijk was de allergrootste stap in mijn transitie mijn borstoperatie. Ik had heel veel borstweefsel en dat zat mij zo in de weg. Het is nu veel makkelijker om op een neutraler manier door het leven te gaan. De maatschappij kijkt nog steeds heel veel naar uiterlijk om te bepalen of je een man of vrouw bent. We moeten met z’n allen nadenken over de strikte normen rondom mannelijkheid of vrouwelijkheid. Daar heeft iedereen baat bij.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Klaar met de hokjes van man of vrouw
Sluiten