Wouter van Loon
Wouter van Loon Nieuws 2 mrt 2017 / 16:16 uur

Zweden voert dienstplicht in, Nederland de volgende?

De Zweedse regering heeft de dienstplicht weer ingevoerd. Die was in 2010 afgeschaft, maar nu Rusland zich nadrukkelijker meldt in de Baltische regio, wil Zweden het leger versterken. Ook in Nederland gaan stemmen op om de dienstplicht weer in te voeren. Hoe zit dat?

De situatie in Zweden en Nederland is niet helemaal met elkaar te vergelijken. Allereerst is Zweden geen lid van de NAVO, en moet het dus helemaal voor zijn eigen veiligheid zorgen. Er melden zich nu te weinig rekruten vrijwillig, en dus krijgen 180.000 jongens en meiden die in 1999 en 2000 geboren zijn een brief dat ze in aanmerking komen voor de dienstplicht. Ze worden lang niet allemaal gekeurd: uiteindelijk wil Zweden zo’n 4000 burgers opleiden tot militair.

Maatschappelijke dienstplicht

In Nederland geldt er ook nog altijd een dienstplicht. Die is sinds 1997 opgeschort – niemand wordt meer opgeroepen. Maar elke jongen krijgt op zijn 17e nog altijd een brief in de bus met de mededeling dat hij opgeroepen kán worden. En vanaf volgend jaar geldt de dienstplicht ook voor vrouwen (tja, gevolgen van de emancipatie, dames), en krijgen dus ook alle vrouwen zo’n brief.

Meerdere partijen pleiten ervoor om ook in Nederland de dienstplicht weer in te voeren. De meest prominente is het CDA, dat graag een ‘maatschappelijke dienstplicht’ wil invoeren. In het verleden hebben ook de PvdA, PVV en de ChristenUnie al eens voor zo’n dienstplicht gepleit – hoewel de PvdA het voornamelijk had over geradicaliseerde jongeren.

Gewetensbezwaren

In de praktijk zou dat waarschijnlijk betekenen dat iedere 17-jarige weer wordt opgeroepen voor de militaire dienstplicht. Die kan dan worden ‘afgekocht’ door een maatschappelijke taak te volbrengen, bijvoorbeeld werken in de zorg of bij een vrijwilligersorganisatie.

Het is toch de vraag of het wel echt van een maatschappelijke dienstplicht gaat komen: nu mag je alleen weigeren vanwege gewetensbezwaren, bijvoorbeeld uit geloofsovertuiging, signaleerden experts eerder al. Die moeten uitgebreid getest worden door een commissie. Iedereen die de militaire dienstplicht wil ‘afkopen’ met een maatschappelijke, zou dan doorgelicht moeten worden – en dat gaat flink in de kosten lopen.

Reageer op artikel:
Zweden voert dienstplicht in, Nederland de volgende?
Sluiten