Wouter van Loon
Wouter van Loon Nieuws 22 okt 2016 / 13:10 uur

Wat is het probleem met CETA?

Paniek in Brussel: Wallonië gaat niet akkoord met CETA, het vrijhandelsverdrag van de EU en Canada. Daardoor kan België het verdrag niet ondertekenen, en staat de hele deal op het spel. Vrijdag verliet de Canadese minister van Handel bijna huilend de onderhandelingen. Wat is er precies aan de hand?

https://www.youtube.com/watch?v=K-jMK2BxGdE

Wat is CETA precies?

Door CETA wordt het voor Europese bedrijven makkelijker om producten en diensten in Canada te verkopen. Andersom wordt het voor Canadese bedrijven ook makkelijker om vaste voet op Europese grond te krijgen.

Dat wordt bijvoorbeeld gedaan door verreweg de meeste importtarieven af te schaffen. Maar het CETA-verdrag gaat verder. Zo is bijvoorbeeld afgesproken om de douaneprocedures te versimpelen, waardoor goederen makkelijker kunnen worden verscheept.

Ook gelden dezelfde regels voor bedrijven uit Canada en de EU. Nu moeten buitenlandse bedrijven vaak aan strengere regels voldoen, zodat landen hun eigen ondernemingen kunnen beschermen. Met CETA wordt dat dus afgeschaft.

Waarom gaan de Walen niet akkoord?

Het verdrag zou eigenlijk donderdag worden getekend. Maar zo ver kwam het niet: het Waalse regioparlement ging niet akkoord. Wat zijn de bezwaren?

De Walen vrezen dat verschillende belangrijke sectoren in Wallonië flinke klappen krijgen. Voornamelijk boeren vrezen dat de markt wordt overspoeld met goedkoop Canadees vlees, waardoor Belgische producten niet meer aan de man gebracht kunnen worden. De Canadese boerderijen zijn namelijk veel groter, waardoor ze goedkoper kunnen produceren.

Ook hebben de Walen bezwaar tegen een internationaal handelstribunaal dat onderdeel uitmaakt van het verdrag. Daarin worden conflicten tussen landen en bedrijven uitgevochte. De Walen stelt dat hierdoor de Europese rechtbanken worden genegeerd, en dat bedrijven te veel macht krijgen.

Er is mogelijk ook een cynischere reden voor de Walen om dwars te liggen: ze willen een spaak in het wiel van de Vlamingen steken. Vlaanderen heeft namelijk een veel groter belang bij CETA, omdat de regio veel meer met Canada handelt dan Wallonië. De Walen zouden zich ergeren aan de Vlaamse dominantie in de federale regering, zo stellen de Vlamingen.

Hoe kan Wallonië CETA zomaar blokkeren?

Eigenlijk heeft het Waalse parlement helemaal niets te zeggen over CETA. De EU heeft de bevoegdheid om het verdrag te sluiten zonder dat de lidstaten daarmee hoeven in te stemmen.

Maar Brussel wilde graag een breed draagvlak, en daarom is besloten dat toch alle lidstaten moeten instemmen. De Belgische federale overheid is voor het verdrag, dus dat leek in eerste instantie geen problemen op te leveren. Maar in de grondwet staat dat de deelstaten buitenlandse handelsverdragen ook moeten goedkeuren. En dat doet het Waalse parlement dus niet. De Belgische overheid kan daardoor niet akkoord gaan, en binnen de EU is afgesproken dat álle lidstaten het met elkaar eens moeten zijn.

Het Waalse parlement brengt dus het hele verdrag naar de rand van de afgrond. Mathijs Bouman van het Financieele Dagblad rekende uit dat 0,19 procent van de EU-bevolking op de Waalse regering heeft gestemd nog geen miljoen mensen. „Op basis van dat minuscule mandaatje besloot de Waalse regering namens 505 miljoen Europeanen het handelsverdrag met Canada op te blazen”, aldus Bouman.

Maar de Walen zijn niet de enige die kritisch zijn op CETA. In Amsterdam demonstreren zaterdag duizenden mensen tegen het vrijhandelsverdrag. Organisaties als de Consumentenbond, de FNV, Greenpeace, Milieudefensie en consumentenorganisatie foodwatch zijn ook allemaal tegen het verdrag. Zij delen de zorgen van het Waalse parlement, en vrezen ook voor de voedselveiligheid en het milieu.

Hoe nu verder?

Er wordt nu op het allerhoogste niveau onderhandeld. De Canadezen trokken zich vrijdag vol teleurstelling uit de onderhandelingen teruggetrokken – de Canadese minister van Handel Chrystia Freeland moest vrijdag moeite doen om haar tranen in te houden.

Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, heeft zich nu opgeworpen om het handelsverdrag te redden. Hij overtuigde minister Freeland om nog even te blijven – ze wilde eigenlijk vrijdagavond vertrekken, maar Freeland stapt nu zaterdag op het vliegtuig zodat er nog kan worden gesproken over de vervolgstappen. Schulz is ook in gesprek met de Waalse minister-president. Die is net als Schulz een socialist – dat maakt het praten wellicht wat makkelijker.

De komende dagen wordt er onderhandeld om te kijken of de Walen toch akkoord kunnen gaan met het handelsverdrag. Donderdag 27 oktober is minister Freeland uitgenodigd om het akkoord alsnog te ondertekenen.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Wat is het probleem met CETA?
Sluiten