Wouter van Loon
Wouter van Loon Nieuws 12 apr 2016 / 11:22 uur

Verbod op motorclubs, kan dat wel zomaar?

Een enorme knokpartij tussen leden van de rivaliserende motorclubs Hells Angels en Mongols in een hotel vol onschuldige bezoekers was de druppel: de politiek wil motorclubs gaan verbieden. En dinsdag roept ook de politie om een verbod. Maar kun je een club motorrijders wel zomaar verbieden? Metro beantwoordt vijf vragen.

1. Waarom moeten motorclubs verboden worden?

Motorclubs als de Hells Angels, Mongols en Satudarah beweren zelf dat ze een club motorliefhebbers zijn, die niets met criminaliteit te maken heeft. ,,Wij zijn geen criminelen, wij handelen niet in drugs en persen niemand af. (…) Wat ons bindt zijn motoren en feesten”, zei de president van Satudarah in Nijmegen al eens tegen De Gelderlander.

Maar verschillende politici en de politie denken daar anders over. Leden van wat de politie ,,outlaw motorclubs" noemt duiken regelmatig op in politieonderzoeken. Zo werden vorig jaar verschillende leden van motorclub Bandidos opgepakt in een groot onderzoek naar wapenhandel. Ook de Hells Angels duiken regelmatig op in onderzoeken naar grote criminelen als Willem Holleeder.

Donderdag was er een enorme knokpartij in een bomvol foyer van een Van der Valk hotel in Rotterdam. Daarbij werden hamers en messen gebruikt en werd zeker twintig keer geschoten. Wonder boven wonder raakte er – naast de motorclubleden – niemand gewond.

,,Ook bij de huiszoekingen na de veldslag van donderdag in Rotterdam vinden we weer volop wapens, drugs, grote geldbedragen en zelfs een als creditcard vermomd vlijmscherp mes. Wat moet je met dat soort spullen als je pretendeert een keurige gezelligheidsvereniging te zijn?”, stelt de Rotterdamse politiechef Frank Paauw dinsdag in een interview met De Telegraaf.

Pauw wil verschillende clubhuizen dichttimmeren en de afdelingen verbieden. Kamerleden Ahmed Marcouch (PvdA) en Madeleine van Toorenburg (CDA) gaan nog verder: zij willen een landelijk verbod. Maar dan moet eerst worden aangetoond dat de vereniging een criminele organisatie is. Dat is niet makkelijk: er moet dan worden bewezen dat het niet om losse leden gaat die crimineel zijn, maar dat zij ook in clubverband met elkaar samenwerken.

2. Hoe crimineel zijn leden van motorclubs eigenlijk?

Dat er criminelen zijn onder de leden van motorclubs zijn, ontkend niemand. Maar volgens de motorclubs zelf gaat het om individuele leden, zoals die bij elke club zijn. Er zitten meer VVD-leden in de gevangenis dan leden van Satudarah, beweerde oud-Satudarahleider Henk Kuipers al eens tegen Nieuwe Revu.

Maar de Politieacademie onderzocht een aantal jaar geleden naar hoeveel motorclubleden zijn veroordeeld ten opzichte van andere motorrijders. En daaruit bleek dat leden van motorclubs veel vaker een strafblad hebben.

Uit het onderzoek bleek daarnaast dat ruim een kwart van de leden van motorclubs een veelpleger is: ze hebben meer dan tien veroordelingen op hun naam staan. Onder de andere motorrijders is dat maar zeven procent.

Er loopt een grote rechtszaak tegen motorclub Bandidos in Limburg. Foto: ANP
Er loopt een grote rechtszaak tegen motorclub Bandidos in Limburg. Foto: ANP

3. Waarom wordt nu pas over een verbod gesproken?

Een verbod op motorclubs speelt regelmatig op. Het is dus zeker niet de eerste keer dat er een roep is om een verbod. Zo probeerde het Openbaar Ministerie in 2006 een afdeling van de Hells Angels in Harlingen te verbieden. Maar dat liep uiteindelijk vast: het gerechtshof van Leeuwarden oordeelde dat er inderdaad leden waren die crimineel waren, maar die misdrijven waren niet zwaar genoeg om een verbod te rechtvaardigen: de vrijheid van vereniging weegde zwaarder.

Ook klaagde het Openbaar Minsiterie in 2007 leden van de Amsterdamse Hells Angels aan omdat ze lid zouden zijn van een criminele organisatie. Die rechtszaak werd uiteindelijk nooit inhoudelijk behandeld omdat er telefoongesprekken met advocaten in het dossier zaten. Dat mag niet, en dus werd het OM niet-ontvankelijk verklaard.

Het Nederlandse Openbaar Ministerie deed vanaf 2006 een soortgelijke poging, maar die liep vast. In een zaak tegen de ‘chapter Northcoast’ van de Hells Angels in Harlingen oordeelde het gerechtshof in Leeuwarden dat leden activiteiten hadden ondernomen die weliswaar maatschappelijk ongewenst en ook strafbaar waren. Maar die activiteiten waren nu ook weer niet zo ernstig, dat ze een verbod van de hele afdelingen rechtvaardigden. Het recht op vereniging gold sterker.

4. Wat zijn de kansen?

Toch is het niet helemaal ondenkbaar dat motorclubs verboden kunnen worden. Zo werd vorig jaar motorclub Satudarah in Duitsland verboden. Daar staat in de wet duidelijk omschreven dat verenigingen de openbare orde niet mogen verstoren.

In Nederland is het erg moeilijk om verenigingen te verbieden, maar het is wel mogelijk. Een civiele procedure, waar conflicten tussen burgers onder vallen, maakt dan het meeste kans: zo werd in 2014 ook pedofielenvereniging Martijn verboden.

Toch zal het niet meevallen om via zo’n civiele procedure een motorclub te verbieden. Het verbod op Martijn wordt namelijk gezien als een uitzondering, en in civiele procedures speelt de grondwet altijd een grote rol. En daarom weegt vrijheid van vereniging erg zwaar.

Minister Ard van der Steur van Veiligheid en Justitie kondigde vorig jaar al aan om te onderzoeken of het mogelijk is de wet te veranderen. Die moet dan meer op de Duitse wet gaan lijken, zodat het makkelijker wordt om motorclubs via het strafrecht te verbieden.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Verbod op motorclubs, kan dat wel zomaar?
Sluiten