Sophie Moerman
Sophie Moerman Nieuws 23 mrt 2016

Had België de aanslagen kunnen voorkomen?

Een dag na de aanslagen in Brussel wordt er steeds meer duidelijk over de daders. Naar verluidt waren de drie hoofdverdachten al langer bekend bij de politie. Hoe kan het dat zij toch een aanslag wisten te plegen?

Even na 08.00 uur ‘s ochtends blies Ibrahim El Bakraoui zichzelf op in de vertrekhal van vliegveld Zaventem. Een uur later deed zijn broer Khalid hetzelfde bij metrostation Maalbeek. Ibrahim was kort voor de aanslag vastgelegd door bewakingscamera’s op het vliegveld, in gezelschap van medeverdachte Najim Laachraoui en een derde persoon. De 25-jarige Najim sloeg na de aanslagen op de vlucht, de politie is nog steeds naar hem op zoek.

Criminelen

Volgens verschillende media waren de drie verdachten al langer in beeld bij de Brusselse politie. De 27-jarige Khalid El Bakraoui huurde regelmatig appartementen onder een valse naam. In een van die appartementen, in de Driesstraat in Vorst, vond vorige week een schietpartij tussen politie en terroristen plaats. In de flat werden onder meer een IS-vlag en ontstekingsmechanismen gevonden. Daarnaast zaten zowel Khalid als Ibrahim jaren vast voor uiteenlopende vergrijpen. De voortvluchtige Najim was ook al langer in beeld bij de autoriteiten: hij zou een Syriëganger zijn en had nauwe banden met de vorige week gearresteerde Salah Abdeslam, de hoofdverdachte van de aanslagen in Parijs.

Radicalisering

Hoe konden deze mannen uitgroeien van criminelen tot zelfmoordterroristen en waarom greep de politie niet eerder in? Volgens Bibi van Ginkel, terrorisme-expert bij het Clingendael Instituut, lopen de Belgische autoriteiten enorm achter de feiten aan in de aanpak van radicaliserende jongeren. „Wat het lastig maakt is dat deze mannen steeds sneller radicaliseren”, vertelt Van Ginkel. „Het ene moment staan ze drugs te dealen in het café en twee maanden later blazen ze zichzelf op in een vertrekhal.”

Molenbeek

Bovendien is het volgens Van Ginkel niet simpelweg een kwestie van arresteren, wanneer je iemand verdenkt van terroristische activiteiten. „Je kunt wel weten wie de daders zijn, maar dit soort mensen weet heel goed hoe het onder de radar moet blijven.” Ze noemt als voorbeeld de Brusselse wijk Molenbeek, waar terreurverdachte Salah Abdeslam maanden ondergedoken zat voordat hij vorige week werd gearresteerd. „Het is net als bij een normale crimineel: de identiteit weten is een ding, hem vinden is een tweede.”

Communicatie

Je zou dus zeggen dat de Belgische autoriteiten niets aangerekend kan worden, maar daar is Van Ginkel het niet mee eens. Volgens haar ligt het probleem bij de vele lagen van bestuur die apart opereren en slecht met elkaar communiceren. „Er zijn zoveel verschillende besturen die niet goed met elkaar samenwerken. Er is een taalbarrière en de verhoudingen onderling zijn slecht. Daarnaast is de relatie tussen politie en inwoners van wijken als Molenbeek slecht. Je kunt problemen alleen oplossen als er vertrouwen is, daar had België al veel eerder aan moeten bouwen.”

Pijnlijk

De slechte samenwerking tussen verschillende autoriteiten leidt ertoe dat andere landen zich genoodzaakt voelen in te grijpen. Na de aanslagen van dinsdag, waarbij twee Amerikanen gewond raakten, boden de Verenigde Staten hun hulp aan bij het onderzoek naar de verdachten. „Dat klinkt als een vriendelijk aanbod, maar de Belgen kunnen het niet weigeren. Hun samenwerking met Frankrijk, na de aanslagen in Parijs, verliep ook al niet soepel. Het is heel pijnlijk, maar ze moeten de hulp wel accepteren.”

Alert

Ook in Nederland is het dreigingsniveau nog steeds substantieel. Toch hebben we hier kunnen leren van de aanslagen in Frankrijk en België, waardoor de autoriteiten beter voorbereid zijn. „De Koninklijke Mareschaussee is beter voorbereid dan die in België en heeft een heldere geweldsinstructie gekregen, mede omdat er hier sprake was van een geleidelijke opschaling van het terreurniveau”, meent Van Ginkel. Toch waarschuwt ze dat we ook in ons land alert moeten blijven. „We mogen van geluk spreken, want het had ook hier kunnen gebeuren.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief! 🌐

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang donderdag de beste leestips in je mailbox!

Reageer op artikel:
Had België de aanslagen kunnen voorkomen?
Sluiten