Bianca Brasser
Bianca Brasser Nieuws 23 feb 2016 / 06:56 uur

Zout en suiker? Verborgen gevaren in de supermarkt

Zout, suiker en verzadigde vetten, de onwetende consument met een normaal voedingspatroon krijgt toch te veel van deze ongezonde stoffen binnen. Minister Schippers van Volksgezondheid wil daarom dat er op Europees niveau afspraken worden gemaakt om alledaagse producten gezonder te maken. Zij pleit hier maandag en dinsdag voor tijdens een EU-conferentie. Maar wat zijn nu de (verborgen) gevaren in de supermarkt?

Zout

Afbakpizzaatje? Zoutalarm! In sommige pizza’s zit wel 6 gram zout, weet Marianne Geleijnse, hoogleraar voeding en hart- en vaatziekten aan de Wageningen Universiteit. Eet je vier boterhammen met kaas? Dan ga je al richting de 3 gram zout. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) adviseert maximaal 5 gram zout per dag. Op dit moment ligt de gemiddelde consumptie in de EU daar ruim boven, schrijft Schippers. En te veel zout verhoogt het risico op een hoge bloeddruk, hart- en vaatziekten en nierziekten.

Nu zullen weinig mensen de illusie hebben dat een afbakpizza gezond is, maar er zijn volgens Geleijnse ook pizza’s met 2 gram zout. „Als hetzelfde soort product bestaat, maar dan met ruim de helft minder zout dan kun je ervan uitgaan: die grote hoeveelheid zout in dat ene product is puur flauwekul”, zegt Geleijnse. „Zout zal hier waarschijnlijk dienstdoen om de slechte kwaliteit te verbloemen.” Datzelfde geldt voor kant-en-klaarmaaltijden.

Maar ook gewenning aan een zoutere smaak speelt een grote rol bij de overbodige hoeveelheid zout in veel alledaagse producten. Vleeswaren, kaas, brood, soepen en sauzen, in veel van deze producten kan het zoutgehalte naar beneden, vindt Schippers.

Geleijnse beaamt dat. „Zout is een aangeleerde smaak. De voedingsmiddelenindustrie maakt wat mensen kopen en mensen kopen wat ze lekker vinden, dat houdt de overbodige hoeveelheid zout in veel producten in stand. De industrie is hierin doorgeslagen, bang dat mensen een product niet meer kopen als de smaak verandert door minder zout. De vraag is: willen mensen wel echt die smaak die ze nu gewend zijn? Na een paar weken ben je namelijk gewend aan een andere, minder zoute, smaak.”

Suiker

Flesje ketchup? Daar kunnen zo 45 klontjes suiker in zitten. Dat frisdranken vol met suiker zitten, weten de meesten inmiddels wel. Maar ook in bijvoorbeeld sauzen, soepen en vleeswaren wordt veelvuldig gebruik gemaakt van suiker, zegt Geleijnse. „Suiker is een smaakversterker. Zout versterkt suiker en andersom. Verhoog je het zoutgehalte, dan moet je ook meer suiker gebruiken voor een complete volle smaak. Waar vroeger nog ‘snufjes’ suiker werden toegevoegd, zijn dat nu meerdere klontjes.”

Maximaal 50 gram toegevoegde suiker, luidt het advies van WHO. Maar liever wil de organisatie naar een richtlijn van 25 gram. Drink je één blikje cola? Dan schiet je al richting de 30 gram suiker.

Vet

Verzadigde vetten, dat zijn de verkeerde. Deze zijn onder andere te vinden in dierlijke producten zoals vlees. „Dit zijn alle vetten die bij kamertemperatuur stollen”, zegt Geleijnse. Vlees is vlees, zou je misschien denken, maar volgens Geleijnse kunnen voedingsproducenten er wel voor kiezen een deel van de verzadigde vetten uit vleesproducten te halen. Maar ja: dat kost geld.

Verder kunnen in koekjes en gebak verzadigde vetten vervangen worden door onverzadigde vetten. „Roomboter kan vervangen worden door plantaardige oliën”, zegt Geleijnse. Probleem is dan wel: de structuur zal veranderen, omdat dit vloeibare vetten zijn. „Daar kan de industrie wel iets op bedenken", denkt Geleijnse.

Maar ook bij het gebruik van verzadigde vetten speelt weer gewenning van de consument een rol. „Kijk maar naar bak- en braadvetten. Sommige mensen bakken liever in roomboter dan in olie. Kwestie van gewenning.” Iets wat best kan veranderen, denkt Gelijense. „Op het gebied van frituren is de afgelopen jaren ook een flinke slag geslagen. Vroeger frituurden veel mensen in van die frituurblokken, hard vet als het afkoelde. Tegenwoordig wordt veel gebruikgemaakt van plantaardige oliën.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Zout en suiker? Verborgen gevaren in de supermarkt
Sluiten