Anne-Fleur Pel
Anne-Fleur Pel Nieuws 13 jan 2016 / 20:08 uur

Gestrande potvis uniek en heel misschien goud waard

Maar liefst vijf potvissen spoelden dinsdagavond aan op Texel. Allemaal overleefden zij de nacht niet. Een reddingsactie voor de drie die levend op het strand terechtkwamen, moest worden gestaakt. Wat deden de potvissen aan de Nederlandse kust?

Spoelen vaker potvissen aan?

Het is zeldzaam. Deze eeuw zijn er zeven andere potvissen aangespoeld op de Nederlandse kust. De laatste strandde in de zomer van 2013 op Terschelling. In de gehele 20e eeuw vonden negentien dieren de dood op onze stranden. Naast Nederland komen de dieren die uit koers zijn geraakt meestal terecht op de kust van Denemarken en Duitsland. Dinsdag spoelden ook twee dode potvissen aan op het Duitse Waddeneiland Wangeroog en werden twee dode potvissen voor de kust van Helgoland gespot.

Hoe kan een potvis zo verdwalen?

Potvissen zijn gespecialiseerd in diep duiken, met name de mannetjes, tot een recorddiepte van wel 2800 meter. Ze leven in kuddes in de oceaan, maar als groepjes jonge vrijgezellen de kudde met zwangere vrouwtjes in het najaar verlaat, raken ze soms de weg kwijt. Ze bepalen hun routes via geluidsgolven, een soort sonarsysteem. Hun sonarsysteem is echter niet geschikt voor ondiepe kustzeeën, waardoor ze in de war kunnen raken. Ook kan de leider gehoorschade hebben opgelopen en daardoor verzwakt zijn geraakt. De rest volgt dan lijdzaam.

Overleven verdwaalde potvissen het nooit?

Het komt zelden voor dat gestrande potvissen het overleven. De loodzware dieren met lengtes die variëren tussen de 12 en 18 meter, zijn niet eenvoudig te redden. In november 2004 is dit wel een keer gelukt. Op zandplaat Richel in de Waddenzee werden twee gestrande potvissen met man en macht teruggeduwd in het water. Hierna zijn ze nooit meer gezien. De redding kwam nauwelijks in het nieuws, omdat het op dezelfde dag gebeurde als de moord op Theo van Gogh in Amsterdam.

Wat gaat er nu gebeuren?

Deskundigen van de faculteit diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht doen momenteel onderzoek naar de doodsoorzaak van de vijf gestrande potvissen, en dat moet snel gebeuren. De ontbinding gaat razendsnel. Omdat de potvissen zo’n dikke huid hebben, blijft de warmte binnen en kan het rottingsproces zich in sneltreinvaart voltrekken. Onder meer de maaginhoud, de organen en het bloed moeten de onderzoekers vertellen wat de doodsoorzaak is en hoe het komt dat de dieren zijn gestrand.

Kadaver kan goud waard zijn

Het kan zijn dat een van de dieren een ’schat’ bevat. De in 2012 bij Texel aangespoelde potvis bevatte 84 kilo ambergris. Het goedje dat door een foutje van de natuur in het darmkanaal kan zitten, is uiterst gewild in de parfumindustrie. Het spul wordt verwerkt in parfums en zou tussen de een en anderhalf miljoen euro hebben opgebracht. In datzelfde jaar heeft een energiebedrijf in België het vet van een aangespoelde potvis omgezet in groene stroom. Het beest leverde zo’n 50.000 kilowattuur groene stroom op, goed voor het jaarverbruik van veertien gezinnen.

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Gestrande potvis uniek en heel misschien goud waard
Sluiten