Lachend de bak in op kleinste politiebureau

16 juni 2017 om 12:40 door Iris Hermans
Lachend de bak in op kleinste politiebureau
De oude velwachter weet nog steeds wel hoe je een boef vangt,,, / Foto's Stadsherstel Amsterdam

Metro’s Iris ging in Sloten op boevenpad met de oude veldwachter van het kleinste politiebureautje van het land. Stadsherstel Amsterdam en het dorp zijn crowdfundingsamenwerking gestart om deuren weer te openen.

Doorloper vier sterren

Hij komt aangetuft in zijn zilvergrijze Canta LX die perfect past bij zijn nog altijd flinke haardos. Op de bijrijdersstoel ligt een waterwegenkaart en een puzzelboek (Doorloper vier sterren). Vindt-ie ontspannend om te doen, vertelt Freek Raat terwijl hij een shagje draait en daarna opsteekt. ,,Ik rook al 76 jaar”, verklapt de 93-jarige Amsterdammer die zich nog altijd 75 voelt. ,,Maar ik inhaleer niet meer.” 

De voorkant en de officiële voordeur

Veldwachter

Raat woont niet meer in Sloten, dat tot 1921 een aparte gemeente was en nu bij Amsterdam hoort. Hij heeft er wel lang gewoond met zijn kinderen en wijlen vrouw, ook tijdens de vijftien jaar als veldwachter, dat eigenlijk gewoon agent betekent, zo licht hij toe. ,,Maar dorpen in die tijd hadden veldwachters, Noord ook bijvoorbeeld.” Van 1950 tot 1965 kenden alle Slotenaren de vriendelijke veldwachter, die ze ‘Raat’ noemden, of ‘Zwarte’. Hij strijkt even over zijn nog behoorlijk haardos en glimlacht. ,,Vroeger was dit allemaal pikzwart.”

Harrie

Om zijn nek hangt een miniatuur gouden hondenkop. Hij is gek op honden en ook tijdens zijn werk als veldwachter ging er altijd een viervoeter mee. Zo beschermde Harrie hem ooit tegen een dronken Badhoevendorpenaar die hem op de brug naar Sloten toe op weg naar een laatste afzakkertje, wilde aanvallen. ,,Die goeie Harrie dook op hem af en de dronkenlap wist niet hoe snel hij weer naar zijn dorp moest rennen.” Hij loopt wat moeilijk -,,versleten knieën, dat krijg je van al dat fietsen”-, maar verder oogt hij fit en zelfs jeugdig, in zijn felrode Kappa-shirt. ,,Dat was vroeger een uniform, met een pet.”

Achter het net

Samen met zijn hond, fietste hij dagelijks heel Sloten rond, dat een groot gebied bestreek met onder meer een aantal polders. En daar gebeurde nog weleens iets illegaals. Nee, geen handel in verdovende middelen, ,,dat was toen nog niet”, maar wel verboden middelen. ,,Vissers die hun fuiken en zetlijnen uitgooiden op plekken waar dat niet mocht.” Een van de Slotenaren dacht ooit dat ‘die Zwarte toch nooit zo vroeg opstond om hem te betrappen.’ Hij viste achter het net, want Raat verstopte zichzelf op een nacht in het roeibootje, ,,die hadden we ook” en toen bij het krieken van de dag de visser aankwam, werd hij verrast door de veldwachter. ,,Ik heb zijn spullen ingenomen en een bekeuring uitgeschreven.”

Vroeger

Dat deed-ie overigens niet toen hij op een avond een man de drogist in zag sneaken. ,,We moesten toen heel streng zijn met de winkeltijdensluitingswet, maar de man moest verband hebben voor zijn bevallende vrouw.” De baby werd niet Freek genoemd, lacht hij. ,,Nee hoor, het was zo’n katholiek gezin en Freek paste daar niet bij.” Het is wel een beetje dooie boel hier geworden, vindt hij. ,,Vroeger waren er 67 winkels en en altijd volk op de been.” Zijn lievelingswinkel? De oude man grijnst jongensachtig, ,,de kroeg.” Al dronk hij daar nooit, ,,ik had toch een voorbeeldfunctie.” Sinds kort heeft hij trouwens de Ouzo ontdekt, verklapt hij. ,,Het perfecte slaapmutsje!”

Goed gevoel

 

Hij noemt het een mooi initiatief van het dorp en Stadsherstel Amsterdam om zijn oude werkplek weer nieuw leven in te blazen. ,,Daar komen weer mensen op af, het is een fijne plek hier.” Het voelt goed om weer terug te zijn, vertelt hij als hij in het bureau zit en een nieuw shagje draait. Er is wel een en ander veranderd, blijkt als hij de wc zoekt en na een kijkje in de cel -‘het hok’- vraagt hij meteen: waar is het matras gebleven? Als die oude brits toch kon praten… ,,We legden weleens erg bezopen dorpsgenoten hier neer om hun roes uit te slapen.” Of kinderen voor een uurtje. ,,Om ze te laten schrikken, als die snotneusjes iets deden wat echt niet mocht.” Op zondag luidruchtig voetballen voor de kerk bijvoorbeeld. ,,Ze zouden het nooit meer doen, riepen ze als ze eruit kwamen.”

Leuk voor de foto

 

In de hoek staat nu een kapstok met one-size-fits-all boevenpakken, voor bezoekers. Wil je even proberen? nodigt de veldwachter uit. ,,Ik vang je wel!” Nergens zo leuk om opgesloten te zijn als in Sloten.

Open de deuren van kleinste politiebureau 

Alle beetjes helpen in de bus van betrokken Slotenaar Tamar Frankfurther

 

Elke zaterdag van 11 tot 15 uur kunnen nieuwsgierigen nu al een kijkje nemen in dit kleinste bureau aan het Dorpsplein en de oude veldwachter denkt dat het zelfs het kleinste van heel Europa is. Feit is dat dit monument een herinnering aan vroeger tijden is en een bezoekje waard is. De fietstocht ernaartoe is al leuk, met de kleine straatjes en oude huizen en de nostalgische waterpomp op het plein. Ze gaan net zo lang door tot de 50.000 euro is verzameld, vertelt betrokken Slotenaar Tamar Frankfurther. 

Stralende middelpunt

Ze benaderde Stadsherstel, de organisatie die oude panden redt en restaureert en altijd openstaat voor samenwerkingen met de buurt. Op Koningsdag werd de crowdfunding ingeluid en er is al 30.000 euro binnen. Het doel is dat het monument straks regelmatig opent voor publiek. Er worden producten van Slotenaren verkocht en je vindt er informatie over de buurt. Een gezellig dorpswinkeltje slash VVV’tje, verkleinwoordjes moeten hier gewoon. Ook is er straks koffie en cake, ,,we hopen dat het behalve het stralende middelpunt ook en ontmoetingsplek voor Slotenaren en vele anderen wordt.” 

 

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!