Livia Guldie Woningmarkt 28 mei 2025, 17:06

Leestijd: 3 minuten

Woning zoeken: waar mag je écht op worden beoordeeld en wat is discriminatie?

Misschien heb je het weleens gehoord: ‘Ik kreeg de woning niet omdat ik single ben’, of ‘mijn motivatiebrief was niet overtuigend genoeg’. Verhuurders hebben vaak allerlei redenen om iemand wél of juist níet te kiezen als huurder. Sommige daarvan zijn logisch en gegrond, maar andere zijn oneerlijk of zelfs discriminerend.

Als je op zoek bent naar een huis, welke regels die je tijdens een bezichtiging hoort zijn dan terecht en welke gaan eigenlijk te ver of horen helemaal niet?

Eisen aan huiszoekers

Een dak boven je hoofd is een basisrecht en een eerste levensbehoefte. Het is essentieel om een kwalitatief leven te kunnen leiden. Toch staat dit recht onder druk, vooral wanneer mensen niet gelijke kansen hebben op de woningmarkt. Cijfers laten zien dat dit probleem nog altijd veel voorkomt.

Het selecteren van een huurder die je het meest geschikt vindt voor de woning, is wel toegestaan. Maar bij het selecteren van een huurder is het belangrijk dat een verhuurder zich baseert op relevante informatie. Denk bijvoorbeeld aan je naam, adres en contactgegevens. Ook gaat het om de samenstelling van je huishouden – of je alleen woont of met kinderen – en je maandelijkse netto-inkomen, bewijs daarvan of het bedrag van je huidige huur.

Discriminerende eisen

Het Ministerie van Volkshuisvesting noemt kenmerken van woondiscriminatie: informatie over iemands etnische of culturele achtergrond, religieuze identiteit, politieke voorkeur, seksuele gerichtheid of lichamelijke en geestelijke gezondheid. Dat is volgens het ministerie niet relevant.

Dat spreekt wellicht voor zich, maar toch zijn er situaties waarin het soms lijkt dat de verhuurder wel recht heeft op het stellen van deze eisen, maar dat ze niet gegrond, en wellicht discriminerend zijn. Zo geeft het ministerie als mogelijk voorbeeld: „Een verhuurder heeft negatieve ervaringen met een Poolse huurder die overlast gaf. Daarom wil de verhuurder geen Poolse huurders meer in zijn woning.” Of: „Een verhuurbemiddelaar wil niet verhuren aan alleenstaande moeders. Dat komt door het stereotype beeld dat zij de huur niet op tijd zal betalen.”

Hoe herken je de discriminatie?

Soms geven verhuurders redenen waarom ze bepaalde kandidaten afwijzen, maar die blijken bij nader inzien vaak onterecht. Denk bijvoorbeeld aan het idee dat iemand door zijn afkomst de keuken ‘vies zal achterlaten’, of dat een huurder wordt afgewezen omdat hij of zij niet goed Nederlands spreekt. Ook het bewust alleen verhuren aan expats is niet toegestaan en kan worden gezien als woondiscriminatie.

Soms gebeurt discriminatie zelfs heel openlijk, zoals in advertenties waarin expliciet staat: ‘Dutch only’. Of in sommige gevallen zegt een verhuurder openlijk dat hij een woning niet wil verhuren aan een homoseksueel stel.

Discriminatie is niet altijd makkelijk te herkennen. Zo worden sommige mensen niet uitgenodigd voor een bezichtiging vanwege een niet-Nederlandse naam, of worden ze zonder duidelijke reden afgewezen. Vaak is het onduidelijk hoe de selectie precies verloopt.

Wat voor eisen mag je wel stellen

Particuliere verhuurders mogen soms wel extra eisen stellen aan huurders, bijvoorbeeld als ze een kamer verhuren in hun eigen huis. Ook als ze iemand uit hun eigen netwerk kiezen zonder te adverteren, gelden de regels van de gelijke behandelingswet; een wet ter bescherming tegen discriminatie op het gebied van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, hetero- of homoseksuele gerichtheid en burgerlijke staat.

Maar het belangrijkste voor verhuurders blijkt toch vaak: ‘Kan deze persoon de huur betalen?’ Bij het selecteren van huurders is het in Nederland daarom toegestaan om te kijken naar het inkomen of de inkomstenbron van een kandidaat. Verhuurders mogen dus beoordelen of iemand financieel in staat is om de huur te betalen.

Wat als een verhuurder discrimineert?

Je mag als verhuurder dus best vragen om een motivatiebrief of wat informatie over de potentiële huurder, maar je beslissing om de woning wel of niet aan iemand te verhuren mag bijvoorbeeld niet gebaseerd zijn op iemands etnische of culturele achtergrond, politieke voorkeur of geestelijke gezondheid.

Heb je een vermoeden van discriminatie? Dan kun je contact opnemen met de Anti Discriminatie Voorziening (ADV) voor advies en hulp. Meldingen kunnen ook bij gemeenten, politie of het College van de Rechten van de Mens worden gedaan. Verhuurders kunnen brancheorganisaties raadplegen.

Dit inkomen heb je nodig om een gemiddelde koopwoning te bemachtigen

Binnenkort mag je wonen in je vakantiehuisje: dit zijn andere alternatieve woon-opties

Reacties