Kamiel Visser Belasting 7 jul 2026, 11:59

Leestijd: 2 minuten

Onderzoek: Nederlanders willen grote erfenissen juist zwaarder belasten, tot dit bedrag betaal je niks

Het Centraal Planbureau (CPB) concludeert dat een meerderheid van de Nederlanders grotere erfenissen zwaarder wil belasten. Dat is opvallend, omdat de erfbelasting al jaren geldt als een van de meest omstreden belastingen.

Het kan een beetje oneerlijk voelen: belasting betalen over een bedrag waarover de overledene in het verleden al belasting heeft betaald. Toch vindt slechts 12 procent van de Nederlanders dat de erfbelasting moet worden afgeschaft.

Waarom wil een meerderheid juist hogere erfbelasting?

Daar tegenover staat dat meer dan de helft van de Nederlanders juist vindt dat grotere erfenissen zwaarder belast mogen worden dan nu. Volgens het CPB liggen de tarieven die Nederlanders wenselijk vinden gemiddeld zelfs hoger dan de huidige erfbelasting. Daarbij is het opvallend dat er veel steun is voor een progressieve belasting.

Dat houdt in dat veel Nederlanders, ongeacht leeftijd of vermogen, vinden dat grote nalatenschappen meer belast mogen worden dan kleinere nalatenschappen. Dat zou anders zijn dan het huidige systeem, al is de huidige erfbelasting ook progressief opgebouwd, zegt het planbureau.

„In de praktijk maken vooral de familierelatie en het type vermogen het verschil voor hoeveel belasting wordt betaald.” Onlangs publiceerde Metro een opiniestuk waarin Eva Munnik de (on)eerlijkheid van erfbelasting ter discussie stelde. Daarover hoor je ook in de video boven dit artikel.

CPB: steun voor hogere belasting op grote erfenissen groeit

Hoe Nederlanders denken over de erfbelasting, hangt volgens het planbureau samen met hun maatschappelijke overtuigingen. „Mensen die ongelijkheid als een belangrijk probleem zien, pleiten vaker voor hogere belastingen op erfenissen. Daarentegen zijn mensen die geloven dat succes vooral voortkomt uit eigen inspanning vaker voorstander van lagere erfbelasting.”

Volgens het CPB liggen die opvattingen bovendien niet vast. Mensen kunnen hun mening aanpassen als ze beter geïnformeerd zijn over hoe de erfbelasting werkt. „Inzicht in welke onderwerpen mensen belangrijk vinden en welke kennis ze hebben, kan bijdragen aan een onderbouwd en vruchtbaar debat over de wenselijke vormgeving van de erfbelasting.”

Het is daarbij de verwachting dat het aantal erfenissen in de toekomst toeneemt. Een goed geïnformeerde mening wordt dus steeds belangrijker.

Wie betaalt wel erfbelasting en wie niet?

Hoewel de erfbelasting met enig regelmatig onderwerp van discussie is, betaalt lang niet iedereen die belasting. De meeste erfenissen vallen namelijk onder de zogenoemde vrijstellingsgrenzen, en zijn daardoor volledig vrijgesteld.

Bij ongeveer 35 procent van de overledenen wordt volgens het planbureau aangifte erfbelasting gedaan. „Die nalatenschappen vertegenwoordigen naar schatting driekwart van het totale nagelaten vermogen. Voor deze erfenissen bedraagt de gemiddelde effectieve belastingdruk ongeveer 11 procent.”

Ook maakt het uit hoe ver je van de overledene afstaat, of om wat voor vermogen het gaat. Partners en kinderen betalen doorgaans lagere tarieven dan verdere familieleden. En bedrijfsvermogen heeft in veel gevallen een gunstigere fiscale behandeling dan ander vermogen.

Hieronder in een tabel de vrijstelling per relatie tot de overledene:

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Albert (54) stak zijn spaargeld in een Frans vakantiehuis voor de verhuur: ‘Nu leg ik iedere maand geld bij’
• 63 procent niet klaar voor winter: Vereniging Eigen Huis waarschuwt huiseigenaren voor deze fouten
• Annelie (32) in Ex-treem gênant: ‘Mijn vriend vroeg mijn beste vriendin of ze met hem zou daten’
• Joeri (42) in Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Het is een noodzakelijk kwaad, maar geld geeft ook rust’
• Totale studieschuld in Nederland voor het eerst gedaald

Geschreven door Kamiel Visser

Kamiel heeft Journalistiek gestudeerd en houdt zich voor Metro bezig met schrijven in de breedste zin van het woord: van flitsende nieuwsberichten tot diepgravende achtergrondverhalen. Een rode draad in zijn werk zijn digitale cultuur, sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen, geschiedenis en minderheidsgroepen. Het liefst een combinatie van meerdere. Altijd met een vlotte pen, vaak met een serieuze toon, en waar het kan met een tikje humor.

Reacties